मालिनं निहतं दृष्ट्वा सुमाली माल्यवानपि । सबलौ शोकसन्तप्तौ लङ्कामेव प्रधावितौ ।। ७.७.
माली मारला गेल्याचे पाहून सुमाली आणि माल्यवान, दुःखाने व्याकुळ होऊन आपली सेना घेऊन लंकेत पळाले.
गरुडस्तु समाश्वस्तः सन्निवृत्य यथा पुरा । राक्षसान्द्रावयामास पक्षवातेन कोपितः ।। ७.७.
नंतर गरुड पुन्हा धीराने परत आला आणि रागाने आपल्या पंखांच्या वाऱ्याने राक्षसांना दूर हाकलले.
चक्रकृत्तास्यकमला गदासञ्चूर्णितोरसः । लाङ्गलग्लपितग्रीवा मुसलैर्भिन्नमस्तकाः ।। ७.७.
काहींची कमळासारखी तोंडे चक्राने छेदली गेली, काहींची छाती गदाने फोडली गेली, काहींच्या मान हल्ली झाली नांगराने, तर काहींची मस्तके मुसळाने फोडली गेली.
केचिच्चैवासिना छिन्नास्तथान्ये शरपीडिताः । निपेतुरम्बरात्तूर्णं राक्षसाः सागराम्भसि ।। ७.७.
काही राक्षस तलवारीने छाटले गेले, काही बाणांनी छिन्नविछिन्न झाले, आणि ते सर्व पटकन आकाशातून समुद्रात कोसळले.
नारायणो बाणवराशनीभिर्विदारयामास धनुर्विमुक्तैः । नक्तञ्चरान्मुक्तविधूतकेशान्यथा ऽशनीभिः सतडिन्महाभ्राः ।। ७.७.
नारायणाने आपल्या धनुष्यातून सोडलेल्या बाणांच्या वर्षावाने निशाचर राक्षसांना भेदले, त्यांच्या मोकळ्या झालेल्या केसांना वीजेने ढग फाडल्यासारखे विखुरले.
भिन्नातपत्रं पतमानमस्त्रं शरैरपध्वस्तविनीतवेषम् । विनिस्सृतान्त्रं भयलोलनेत्रं बलं तदुन्मत्ततरं बभूव ।। ७.७.
त्या सैन्याची छत्री तुटली, शस्त्रे खाली पडली, वस्त्रे बाणांनी विस्कटली गेली, आतडी बाहेर आली आणि भीतीने डोळे फिरू लागले; त्यामुळे ते सैन्य आणखीच वेड्यासारखे झाले.
सिंहार्दितानामिव कुञ्जराणां निशाचराणां सह कुञ्जराणाम् । रवाश्च वेगाश्च समं बभूवुः पुराणसिंहेन विमर्दितानाम् ।। ७.७.
ज्याप्रमाणे सिंहाने हत्तींचा संहार केला, तसेच निशाचर आणि हत्ती यांच्या गर्जना आणि धावपळ एकत्रितपणे मोठ्या गोंधळात वाढल्या.
ते वार्यमाणा हरिबाणजालैः सबाणजालानि समुत्सृजन्तः । धावन्ति नक्तञ्चरकालमेघा वायुप्रभिन्ना इव कालमेघाः ।। ७.७.
वानरांच्या बाणांच्या वर्षावाने थांबवले जात असूनही, निशाचर मेघांनी आपले बाणांचे जाळे सोडले आणि वाऱ्याने उडवलेल्या वादळी ढगांसारखे पळू लागले.
चक्रपहारैर्विनिकृत्तशीर्षाः सञ्चूर्णिताङ्गाश्च गदाप्रहारैः । अभिप्रहारैर्द्विविधा विभिन्नाः पतन्ति शैला इव राक्षसेन्द्राः ।। ७.७.
चक्राच्या घावांनी डोकी उडवली गेली, गदेद्वारे अंग चुरडले गेले, आणि वेगवेगळ्या प्रहारांनी हातपाय तुटलेले राक्षसांचे राजे डोंगर कोसळावेत तसे खाली पडले.
विलम्बमानैर्मणिहारकुण्डलैर्निशाचरैर्नीलबलाहकोपमैः । निपात्यमानैर्ददृशे निरन्तरं निपात्यमानैरिव नीलपर्वतैः ।। ७.७.
मणीहार आणि कुंडले घातलेले, काळ्या मेघांसारखे दिसणारे ते निशाचर सतत खाली पडत होते, जणू निळे डोंगरच एकामागोमाग कोसळत आहेत असे वाटत होते.
हन्यमाने बले तस्मिन्पद्मनाभेन पृष्ठतः । माल्वान्सन्निवृत्तो ऽथ वेलामेत्य इवार्णवः ।। ७.८.
पद्मनाभाने मागून त्या सैन्यावर हल्ला केला तेव्हा मालयवान मागे वळला, जणू समुद्र किनाऱ्याला जाऊन थांबतो तसा.
संरक्तनयनः कोपाच्चलन्मौलिर्निशाचरः । पद्मनाभमिदं प्राह वचनं पुरुषोत्तमम् ।। ७.८.
रागाने डोळे लाल झालेले, केस विस्कटलेले तो निशाचर पद्मनाभाला, त्या श्रेष्ठ पुरुषाला, असे बोलला.
नारायण न जानीषे क्षात्रधर्मं पुरातनम् । अयुद्धमनसो भीतानस्मान्हंसि यथेतरः ।। ७.८.
नारायण, तुला जुना क्षत्रिय धर्म माहीत नाही; आम्ही घाबरलेलो, लढण्याची इच्छा नसतानाही तू आम्हाला मारतोस, इतर कुणासारखेच.
पराङ्मुखवधं पापं यः करोत्यसुरेतरः । स हन्ता न गतः स्वर्गं लभते पुण्यकर्मणाम् ।। ७.८.
जो युद्धातून वळलेल्याचा वध करतो, तो पाप करतो आणि पुण्यवानांना मिळणारे स्वर्ग मिळवत नाही.
युद्धश्रद्धा ऽथवा ते ऽस्ति शङ्खचक्रगदाधर । ४ अहं स्थितो ऽस्मि पश्यामि बलं दर्शय यत्तव ।। ७.८.
शंख, चक्र आणि गदा धारण करणारा, तुला खरोखरच युद्धाची इच्छा असेल तर मी इथे उभा आहे—माझ्या समोर तुझे बळ दाखव.
माल्यवन्तं स्थितं दृष्ट्वा माल्यवन्तमिवाचलम् । उवाच राक्षसेन्द्रं तं देवराजानुजो बली ।। ७.८.
मालयवान डोंगरासारखा खंबीर उभा आहे हे पाहून, देवांच्या राजाचा धाकटा भाऊ, बलवान, त्या राक्षसाधिपतीला म्हणाला.
युष्मत्तो भयभीतानां देवानां वै मया ऽभयम् । राक्षसोत्सादनं दत्तं तदेतदनुपाल्यते ।। ७.८.
तुमच्यामुळे घाबरलेल्या देवांना मी राक्षसांचा नाश करून अभय दिले; तीच प्रतिज्ञा मी पाळतो.
प्राणैरपि प्रियं कार्यं देवानां हि सदा मया । सो ऽहं वो निहनिष्यामि रसातलगतानपि ।। ७.८.
देवांना प्रिय असं काहीही मला नेहमी करावंच लागतं, जरी त्यासाठी प्राण द्यावे लागले तरी; म्हणूनच तुम्ही रसातळात गेलात तरी मी तुम्हा सर्वांना ठार करीन.
देवदेवं ब्रुवाणं तं रक्ताम्बुरुहलोचनम् । शक्त्या बिभेद सङ्क्रुद्धो राक्षसेन्द्रो भुजान्तरे ।। ७.८.
कमळासारख्या लाल डोळ्यांनी देवांचा देव बोलत असताना, संतप्त राक्षसाधिपतीने आपली शक्ति त्याच्या दोन्ही हातांच्या मध्ये भोसकली.
माल्यवद्भुजनिर्मुक्ता शक्तिर्घण्टाकृतस्वना । हरेरुरसि बभ्राज मेघस्थेव शतह्रदा ।। ७.८.
मालयवानच्या हातातून सुटलेली, घंटेसारखा आवाज करणारी ती शक्ति, हरिच्या छातीवर जणू मेघात वीज चमकावी तशी झळकत होती.
ततस्तामेव चोत्कृष्य शक्तिं शक्तिधरप्रियः । माल्यवन्तं समुद्दिश्य चिक्षेपाम्बुरुहेक्षणः ।। ७.८.
मग कमळासारखी डोळे असलेल्या हरिने तीच शक्ति उचलून, मालयवानावर फेकली.
स्कन्दोत्सृष्टेव सा शक्तिर्गोविन्दकरनिस्सृता । काङ्क्षन्ती राक्षसं प्रायान्माहेन्द्रीवाञ्जनाचलम् ।। ७.८.
स्कंदाने सोडल्यासारखी किंवा गोविंदाच्या हातातून सुटल्यासारखी ती शक्ति, मालयवानाकडे वीज पर्वतावर झेपावते तशी धावली.
सा तस्योरसि विस्तीर्णे हारभारा ऽवभासिते । अपतद्राक्षसेन्द्रस्य गिरिकूट इवाशनिः ।। ७.८.
ती शक्ति, राक्षसाधिपतीच्या हाराने झळाळणाऱ्या रुंद छातीवर, जणू वीज डोंगराच्या शिखरावर पडावी तशी आदळली.
तया भिन्नतनुत्राणः प्राविशद्विपुलं तमः । माल्यवान्पुनराश्वस्तस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ।। ७.८.
त्या प्रहाराने त्याचे कवच फाटले आणि मालयवान गडद अंधारात गेला; पण पुन्हा सावरून तो डोंगरासारखा स्थिर उभा राहिला.
ततः कार्ष्णायसं शूलं कण्टकैर्बहुभिर्वतम् । प्रगृह्याभ्यहनद्देवं स्तनयोरन्तरे दृढम् ।। ७.८.
मग अनेक काट्यांनी भरलेलं काळं लोखंडी भाले हातात घेऊन त्याने त्या देवाला छातीच्या मध्ये जोरात मारले.
तथैव रणरक्तस्तु मुष्टिना वासवानुजम् । ताडयित्वा धनुर्मात्रमपक्रान्तो निशाचरः ।। ७.८.
तसाच रणात रक्ताने माखलेला तो निशाचर, वासवाचा भाऊ असलेल्या देवाला मुठीने मारून, धनुष्याएवढ्या अंतरावर मागे सरकला.
ततो ऽम्बरे महाञ्छब्दः साधुसाध्विति चोदितः । आहत्य राक्षसो विष्णुं गरुडं चाप्यताडयत् ।। ७.८.
मग आकाशात मोठा गजर झाला, 'छान! छान!' अशा आरोळ्या उठल्या. त्या राक्षसाने विष्णूला मारल्यानंतर गरुडालाही आघात केला.
वैनतेयस्ततः क्रुद्धः पक्षवातेन राक्षसम् । व्यपोहद्बलवान्वायुः शुष्कपर्णचयं यथा ।। ७.८.
तेव्हा क्रोधाने भरलेल्या विनतेपुत्राने आपल्या पंखाच्या वाऱ्याने त्या राक्षसाला जसा जोरदार वारा कोरड्या पानांचा ढीग उडवून लावतो तसा दूर फेकून दिले.
द्विजेन्द्रपक्षवातेन द्रावितं दृश्य पूर्वजम् । सुमाली स्वबलैः सार्धं लङ्कामभिमुखो ययौ ।। ७.८.
पक्षीराजाच्या पंखाच्या वाऱ्याने आपला मोठा भाऊ दूर फेकला जातोय हे पाहून सुमाली आपल्या सैन्यासह लंका कडे निघून गेला.
पक्षवातबलोद्धूतो माल्यवानपि राक्षसः । स्वबलेन समागम्य ययौ लङ्कां ह्रिया वृतः ।। ७.८.
पंखाच्या वाऱ्याच्या जोराने उडवून दिला गेलेला राक्षस मल्यवानही, आपली सेना गोळा करून लाजेने झाकलेला लंकेत गेला.