शङ्खराजरवश्चापि शार्ङ्गचापरस्वस्तथा । राक्षसानां रवांश्चापि ग्रसते वैष्णवो रवः ।। ७.७.
शंखाचा आवाज, शार्ङ्ग धनुष्याचा गजर आणि इतर शस्त्रांचे तसेच राक्षसांच्या किंकाळ्यांचे आवाज, हे सर्व विष्णूच्या प्रचंड गर्जनेत हरवून गेले.
तेषां शिरोधरान्धूताञ्छरध्वजधनूंषि च । रथान्पताकास्तूणीरांश्चिच्छेद स हरिः शरैः ।। ७.७.
हरिने आपल्या बाणांनी त्यांच्या डोकी, ध्वज, धनुष्य, रथ, पताका आणि बाणांचे भाते असे सर्व छाटून टाकले.
सूर्यादिव करा घोरा ऊर्मयः सागरादिव । पर्वतादिव नागेन्द्रा धारौघा इव चाम्बुदात् ।। ७.७.
सूर्याच्या प्रखर किरणांसारखे, समुद्राच्या लाटांसारखे, पर्वत हलवणाऱ्या नागराजासारखे किंवा मेघातून पडणाऱ्या पाण्याच्या धारा जशा असतात, तसेच हे होते.
तथा शार्ङ्गविनिर्मुक्ताः शरा नारायणेरिताः । निर्धावन्तीषवस्तूर्णं शतशोथ सहस्रशः ।। ७.७.
नारायणाने शार्ङ्ग धनुष्यातून सोडलेले बाण शेकड्यांनी, हजारोंनी वेगाने धावत गेले.
शरभेण यथा सिंहाः सिंहेन द्विरदा यथा । द्विरदेन यथा व्याघ्रा व्याघ्रेण द्वीपिनो यथा ।। ७.७.
शरभाने सिंह जसे मारले जातात, सिंहाने हत्ती, हत्तीने वाघ, आणि वाघाने चित्ते जसे हरले जातात—
द्वीपिनेव यथा श्वानः शुना मार्जारका यथा । मार्जारेण यथा सर्पाः सर्पेण च यथा ऽ ऽखवः ।। ७.७.
चित्त्याने कुत्रे, कुत्र्याने मांजरे, मांजऱ्याने साप, आणि सापाने उंदीर जसे मारले जातात—
तथा ते राक्षसाः सर्वे विष्णुना प्रभविष्णुना । द्रवन्ति द्राविताश्चन्ये शायिताश्च महीतले ।। ७.७.
तसेच, त्या सर्व राक्षसांना विष्णूने पळवून लावले; काही पळाले, काही जमिनीवर पडले.
राक्षसानां सहस्राणि निहत्य मधुसूदनः । वारिजं पूरयामास तोयदं सुरराडिव ।। ७.७.
मधुसूदनाने हजारो राक्षसांचा वध करून, जणू देवांचा राजा जसा मेघ पाण्याने भरतो तसा, रणभूमी रक्ताने भरली.
नारायणशरत्रस्तं शङ्खनादसुविह्वलम् । ययौ लङ्कामभिमुखं प्रभग्नं राक्षसं बलम् ।। ७.७.
नारायणाच्या बाणांनी आणि शंखाच्या नादाने घाबरलेली, तुटलेली राक्षसांची सेना लंका कडे पळू लागली.
प्रभग्ने राक्षसबले नारायणशराहते । सुमाली शरवर्षेण निववार रणे हरिम् ।। ७.७.
राक्षसांची सेना तुटून नारायणाच्या बाणांनी घायाळ झाली असता, सुमालीने रणात हरिवर बाणांचा वर्षाव करून प्रतिकार केला.
स तु तं छादयामास नीहार इव भास्करम् । राक्षसाः सत्त्वसम्पन्नाः पुनर्धैर्यं समादधुः ।। ७.७.
त्याने जसा धुके सूर्याला झाकते तसे हरिला झाकले; आणि राक्षसांनी पुन्हा धैर्य मिळवले.
अथ सो ऽभ्यपतद्रोषाद्राक्षसो बलदर्पितः । महानादं प्रकुर्वाणो राक्षसाञ्जीवयन्निव ।। ७.७.
मग तो राक्षस रागाने आणि अभिमानाने भरून मोठ्या आवाजात गर्जना करत पुढे झेपावला, जणू राक्षसांना पुन्हा जिवंत करतो आहे.
उत्क्षिप्य लम्बाभरणं धुन्वन्करमिव द्विपः । ररास राक्षसो हर्षात्सतडित्तोयदो यथा ।। ७.७.
जड दागिन्यांनी सजलेला हात उंचावून, तो हत्तीप्रमाणे हलवत, आनंदाने गरजला, जणू वीज चमकणारा मेघ गरजतो.
सुमालेर्नर्दतस्तस्य शिरो ज्वलितकुण्डलम् । चिच्छेद यन्तुरश्वाश्च भ्रान्तास्तस्य तु रक्षसः ।। ७.७.
सुमाली गरजत असताना, त्याचे जळणाऱ्या कुंडलांनी सजलेले डोके सारथ्याने छाटले, आणि त्या राक्षसाचे घोडे गोंधळले.
तैरश्वैर्भ्राम्यते भ्रान्तैः सुमाली राक्षसेश्वरः । इन्द्रियाश्वैः परिभ्रान्तैर्धृतिहीनो यथा नरः ।। ७.७.
त्या गोंधळलेल्या घोड्यांमुळे राक्षसांचा राजा सुमाली फिरत राहिला, जसा मनुष्य आपल्या वशात नसलेल्या इंद्रियांमुळे मार्गभ्रष्ट होतो.
ततो विष्णुं महाबाहुं प्रपतन्तं रणाजिरे । हृते सुमालेरश्वैश्च रथे विष्णुरथं प्रति ।। ७.७.
मग बलवान विष्णू रणभूमीत उतरला आणि सुमालीच्या घोडे गेलेल्या रथाजवळ गेला.
माली चाभ्यद्रवद्युक्तः प्रगृह्य सशरं धनुः । मालेर्धनुश्च्युता बाणाः कार्तस्वरविभूषिताः । विविशुर्हरिमासाद्य क्रौञ्चं पत्ररथा इव ।। ७.७.
मालीने सज्ज होऊन धनुष्य आणि बाण हातात घेऊन धाव घेतली; त्याच्या सुवर्णाने मढवलेल्या धनुष्यातून सुटलेले बाण, जणू पंख असलेले रथ क्रौंच पक्ष्यात शिरतात तसे, हरिवर आदळले.
अर्द्यमानः शरैः सो ऽथ मालिमुक्तैः सहस्रशः । चुक्षुभे न रणे विष्णुर्जितेन्द्रिय इवाधिभिः ।। ७.७.
मालीने सोडलेल्या हजारो बाणांनी छिन्नविछिन्न होत असतानाही, विष्णू युद्धात ढळला नाही, जसा इंद्रियांवर विजय मिळवलेला माणूस दुःखांनी हलत नाही.
अथ मौर्वीस्वनं कृत्वा भगवान्भूतभावनः । मालिनं प्रति बाणौघान्ससर्जारिनिषूदनः ।। ७.७.
मग सर्वांचा पालनकर्ता, शत्रूंचा संहार करणारा भगवंत, धनुष्याची प्रत्यंचा वाजवून, मालीवर बाणांचा मारा केला.
ते मालिदेहमासाद्य वज्रविद्युत्प्रभाः शराः । पिबन्ति रुधिरं तस्य नागा इव सुधारसम् ।। ७.७.
ते वज्र आणि विजेसारखे तेजस्वी बाण मालीच्या अंगावर आदळले आणि जणू साप अमृत पितात तसे त्याचे रक्त पिऊ लागले.
मालिनं विमुखं कृत्वा शङ्खचक्रगदाधरः । मालिमौलिं ध्वजं चापं वाजिनश्चाप्यपातयत् ।। ७.७.
शंख, चक्र आणि गदा धारण करणाऱ्या भगवंताने मालीला मागे हटवले आणि त्याचा मुकुट, ध्वज, धनुष्य आणि घोडे खाली पाडले.
विरथस्तु गदां गृह्य माली नक्तञ्चरोत्तमः । आपुप्लुवे गदापाणिर्गिर्यग्रादिव केसरी ।। ७.७.
रथ न राहिल्यामुळे, निशाचरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या मालीने गदा उचलली आणि सिंह जसा डोंगराच्या शिखरावरून उडी मारतो तसा गदा हातात घेऊन झेपावला.
गदया गरुडेशानमीशानमिव चान्तकः । ललाटदेशे ऽभ्यहनद्वज्रेणेन्द्रो यथा ऽचलम् ।। ७.७.
मालीने आपल्या गदाने गरुडाधिपतीच्या कपाळावर जोरात वार केला, जसा यमराज वज्राने एखाद्या पर्वतावर प्रहार करतो.
गदयाभिहतस्तेन मालिना गरुडो भृशम् । रणात्पराङ्मुखं देवं कृतवान्वेदनातुरः ।। ७.७.
मालीच्या गदाप्रहाराने गरुडाला तीव्र वेदना झाली आणि तो रणभूमीतून मागे वळला.
पराङ्मुखे कृते देवे मालिना गरुडेन वै । उदतिष्ठन्महाञ्छब्दो रक्षसामभिनर्दताम् ।। ७.७.
गरुड मालीपासून दूर गेला तेव्हा राक्षसांनी आनंदाने मोठा गजर केला.
रक्षसां रवतां रावं श्रुत्वा हरिहयानुजः ।। ७.७.
राक्षसांच्या गर्जना ऐकून, हरिच्या घोड्यांचा लहान भाऊ—
तिर्यगास्थाय सङ्क्रुद्धः पक्षीशे भगवान्हरिः । पराङ्मुखो ऽप्युत्ससर्ज मालेश्चक्रं जिघांसया ।। ७.७.
पक्ष्यांचा स्वामी हरि, रागाने तिरके उभा राहिला आणि मागे असतानाही मालीला मारण्याच्या उद्देशाने आपला चक्र सोडले.
तत्सूर्यमण्डलाभासं स्वभासा भासयन्नभः । कालचक्रनिभं चक्रं मालेः शीर्षमपातयत् ।। ७.७.
ते चक्र सूर्याच्या तेजासारखे चमकत होते, त्याच्या प्रकाशाने आकाश उजळले आणि काळचक्रासारखे दिसत होते; ते मालीच्या डोक्यावर आदळले.
तच्छिरो राक्षसेन्द्रस्य चक्रोत्कृत्तं बिभीषणम् । पपात रुधिरोद्गारि पुरा राहुशिरो यथा ।। ७.७.
राक्षसराजाच्या डोक्याचे चक्राने छेदलेले ते शिर, रक्त सांडत खाली पडले, जसे पूर्वी राहूचे डोके पडले होते.
ततः सुरैः संसहृष्टैः सर्वप्राणसमीरितः । सिंहनादरवोन्मुक्तः साधु देवेतिवादिभिः ।। ७.७.
मग सर्व देव आनंदित झाले, त्यांच्या हर्षाने सिंहासारखा गजर झाला आणि 'छान केले!' असे देवांची स्तुती करणाऱ्यांनी म्हटले.