एवं सम्मन्त्र्य बलिनः सर्वे सैन्यसमावृताः । उद्योगं घोषयित्वा तु सर्वे नैर्ऋतपुङ्गवाः ७.६.
अशा प्रकारे विचारविनिमय करून, सर्व बलवान आणि सैन्यांनी वेढलेले नैरृतांचे श्रेष्ठजन, युद्धाची तयारी जाहीर केली.
इति ते राम सम्मन्त्र्य सर्वोद्योगेन राक्षसाः । युद्धाय निर्ययुः सर्वे महाकाया महाबलाः ।। ७.६.
राम, असे एकत्र चर्चा करून, सर्व विशालकाय आणि बलवान राक्षसांनी पूर्ण तयारीने युद्धासाठी प्रस्थान केले.
स्यन्दनैर्वारणैश्चैव हयैश्च गिरिसन्निभैः । खरैर्गोभी रथोष्ट्रैश्च शिंशुमारैर्भुजङ्गमैः ।। ७.६.
ते रथांवर, हत्तीवर, पर्वतासारख्या घोड्यांवर, गाढवांवर, बैलांवर, युद्ध-ऊंटांवर, मगरींवर आणि सर्पांवर बसून निघाले.
मकरैः कच्छपैर्मीनैर्विहङ्गैर्गरुडोपमैः । सिंहैर्व्याघ्रैर्वराहैश्च सृमरैश्चमरैरपि ।। ७.६.
मगर, कासव, मासे, गरुडासारखे पक्षी, सिंह, वाघ, रानडुक्कर, कृष्णमृग आणि चामर यांच्यावरही बसून गेले.
त्यक्त्वा लङ्कां गताः सर्वे राक्षसा बलगर्विताः । प्रयाता देवलोकाय योद्धुं दैवतशत्रवः ।। ७.६.
लंकाला मागे ठेवून, सर्व राक्षस आपल्या बळाचा अभिमान बाळगून, देवांच्या शत्रूंशी लढण्यासाठी देवलोकाकडे निघाले.
लङ्काविपर्ययं दृष्ट्वा यानि लङ्कालयान्यथ । भूतानि भयदर्शीनि विमनस्कानि सर्वशः ।। ७.६.
लंकेत झालेला गोंधळ पाहून, तेथील सगळ्या जीवांना भीती वाटली आणि ते पूर्णपणे खचले.
रथोत्तमैरुह्यमानाः शतशो ऽथ सहस्रशः ।। ७.६.
शेकडो-हजारो राक्षस उत्तम रथांमध्ये बसून निघाले.
प्रयाता राक्षसास्तूर्णं देवलोकं प्रयत्नतः । रक्षसामेव मार्गेण दैवतान्यपचक्रमुः ।। ७.६.
राक्षस मोठ्या घाईने आणि प्रयत्नाने देवांच्या लोकाकडे निघाले, आणि त्यांच्या मार्गावरून देवता दूर सरकल्या.
भौमाश्चैवान्तरिक्षाश्च कालाज्ञप्ता भयावहाः । उत्पाता राक्षसेन्द्राणामभावाय समुत्थिताः ।। ७.६.
भूवरील आणि आकाशातील भयानक अपशकुन, काळाच्या आज्ञेने, राक्षस राजांच्या विनाशासाठी निर्माण झाले.
अस्थीनि मेघा ववृषुरुष्णं शोणितमेव च । वेलां समुद्राश्चोत्क्रान्ताश्चेलुश्चाप्यथ भूधराः ।। ७.६.
मेघांनी हाडे आणि गरम रक्ताचा वर्षाव केला; समुद्रांनी आपली किनारे ओलांडली आणि पर्वत हलू लागले.
अट्टहासान्विमुञ्चन्तो घननादसमस्वनाः । वाश्यन्त्यश्च शिवास्तत्र दारुणं घोरदर्शनाः ।। ७.६.
तेथे भयंकर आणि भीतीदायक शिवांनी वीजेसारखा मोठा हास्य केला आणि जोरात आक्रोश केला.
सम्पतन्त्यथ भूतानि दृश्यन्ते च यथाक्रमम् । गृध्रचक्रं महच्चात्र ज्वलनोद्गारिभिर्मुखैः ।। ७.६.
मग विविध भूतं आकाशातून उडताना दिसली, आणि मोठ्या गिधाडांचा वर्तुळ दिसला, त्यांच्या तोंडातून ज्वाला निघत होत्या.
राक्षसानामुपरि खे भ्रमते ऽलातचक्रवत् । कपोता रक्तपादाश्च शारिका विद्रुता ययुः ७.६.
राक्षसांच्या वर आकाशात अग्नीच्या चक्रासारखे तेजस्वी वर्तुळ फिरत होते; लाल पायांचे कपोत आणि शारिका पक्षी घाबरून उडून गेले.
उत्पातांस्ताननादृत्य राक्षसा बलगर्विताः । यान्त्येव न निवर्त्तन्ते मृत्युपाशावपाशिताः ।। ७.६.
हे अपशकुन दुर्लक्ष करून, बलाचा गर्व असलेले राक्षस पुढेच जात राहिले, मागे वळले नाहीत, मृत्यूच्या फासात अडकले होते.
माल्यवांश्च सुमाली च माली च सुमहाबलाः । आसन्पुरःसरास्तेषां क्रतूनामिव पावकाः ।। ७.६.
माल्यवान, सुमाली आणि माली हे तिघेही अत्यंत बलवान पुढे होते, जणू यज्ञात अग्नीप्रमाणे.
माल्यवन्तं च ते सर्वे माल्यवन्तमिवाचलम् । निशाचरा ह्याश्रयन्ति धातारमिव देवताः ।। ७.६.
सर्व निशाचर माल्यवानच्या भोवती गोळा झाले, जणू तो पर्वतच आहे, जसा देवता आपल्या सृष्टीकर्त्याभोवती जमतात.
तद्बलं राक्षसेन्द्राणां महाभ्रघननादितम् । जयेप्सया देवलोकं ययौ मालिवशे स्थितम् ।। ७.६.
राक्षस राजांची ती सेना, मोठ्या मेघांच्या गडगडाटासारखी, विजयाच्या इच्छेने आणि मालीच्या नेतृत्वाखाली देवांच्या लोकाकडे निघाली.
राक्षसानां समुद्योगं तं तु नारायणः प्रभुः । देवदूतादुपश्रुत्य चक्रे युद्धे तदा मनः ।। ७.६.
राक्षसांच्या तयारीबद्दल देवदूताकडून ऐकून, सर्वशक्तिमान नारायणाने युद्ध करण्याचा निर्धार केला.
स सज्जायुधतूणीरो वैनतेयोपरि स्थितः । आसज्ज्य कवचं दिव्यं सहस्रार्कसमद्युति ।। ७.६.
तो धनुष्य आणि बाणांच्या भांड्यासह गरुडावर उभा राहिला, आणि हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी दिव्य कवच परिधान केला.
आबध्य शरसम्पूर्णे इषुधी विमले तदा । श्रोणिसूत्रं च खड्गं च विमलं कमलेक्षणः ७.६.
कमलासारख्या डोळ्यांनी, त्याने बाणांनी भरलेली स्वच्छ भांडी कमरेला बांधली, आणि तलवार व कंबरपट्टा घातला.
सुपर्णं गिरिसङ्काशं वैनतेयमथास्थितः । राक्षसानामभावाय ययौ तूर्णतरं प्रभुः ।। ७.६.
पर्वतासारख्या दिसणाऱ्या गरुडावर बसून, प्रभू राक्षसांच्या विनाशासाठी अतिशय वेगाने निघाले.
सुपर्णपृष्ठे स बभौ श्यामः पीताम्बरो हरिः । काञ्चनस्य गिरेः शृङ्गे सतडित्तोयदो यथा ।। ७.६.
श्यामवर्णाचा आणि पिवळ्या वस्त्रातील हरि गरुडाच्या पाठीवर असा शोभला, जणू सोन्याच्या पर्वतशिखरावर वीजेसह काळा मेघ.
स सिद्धदेवर्षिमहोरगैश्च गन्धर्वयक्षैरुपगीयमानः । समाससादासुरसैन्यशत्रूंश्चक्रासिशार्ङ्गायुधशङ्खपाणिः ।। ७.६.
सिद्ध, देवर्षी, महाप्रमाण सर्प, गंधर्व आणि यक्ष यांच्या स्तुतीने वेढलेला, तो चक्र, तलवार, धनुष्य आणि शंख हातात घेऊन असुरांच्या सैन्याजवळ पोहोचला.
सुपर्णपक्षानिलनुन्नपक्षं भ्रमत्पताकं प्रविकीर्णशस्त्रम् । चचाल तद्राक्षसराजसैन्यं चलोपलं नील इवाचलेन्द्रः ।। ७.६.
गरुडाच्या पंखांनी वाऱ्याने फडफडणारे ध्वज, विखुरलेली शस्त्रे, आणि सैन्याची हालचाल, हे सर्व पाहून राक्षस राजाचे सैन्य जणू निळ्या पर्वतासारखे थरथर कापू लागले.
ततः शरैः शोणितमांसरूषितैर्युगान्तवैश्वानरतुल्यविग्रहैः । निशाचराः सम्परिवार्य माधवं वरायुधैर्निर्बिभिदुः सहस्रशः ।। ७.६.
मग त्या रात्री हिंडणाऱ्या राक्षसांनी माधवाला चौफेर वेढून, हजारो उत्तम शस्त्रांनी आणि रक्त-मांसाने माखलेल्या, प्रलयाच्या ज्वाळेसारख्या तिखट बाणांनी जबरदस्त हल्ला केला.
नारायणगिरिं ते तु गर्जन्तो राक्षसाम्बुदाः । ववर्षुः शरवर्षेण वर्षेणेवाद्रिमम्बुदाः ।। ७.७.
राक्षसांनी गडगडाट करत जणू ढगांसारखे, नारायण पर्वतावर बाणांचा पाऊस पाडला, जसा ढग पर्वतावर पाऊस पाडतात.
श्यामावदातस्तैर्विष्णुर्नीलैर्नक्तञ्चरोत्तमैः । वृतो ऽञ्जनगिरीवासीत् वर्षमाणैः पयोधरैः ।। ७.७.
त्या काळ्या-पांढऱ्या रंगाच्या श्रेष्ठ राक्षसांनी वेढलेल्या विष्णूचं रूप, जणू अंजनाच्या डोंगराभोवती पावसाचे ढग जमले आहेत, असं भासत होतं.
शलभा इव केदारं मशका इव पर्वतम् । यथामृतघटं दंशा मकरा इव चार्णवम् ।। ७.७.
जसं टोळ शेतात जमतात, डोंगरावर डास जमतात, अमृताच्या भांड्यावर माश्या बसतात, किंवा समुद्रात मगर असतात—
तथा रक्षोधनुर्मुक्ता वज्रानिलमनोजवाः । हरिं विशन्ति स्म शरा लोका इव विपर्यये ।। ७.७.
तसंच, राक्षसांच्या धनुष्यांतून सुटलेले वज्रासारखे आणि वाऱ्यासारख्या वेगाने जाणारे बाण, प्रलयकाळी सृष्टी जशी हरितात तशी, हरिवर जाऊन भिडले.
स्यन्दनैः स्यन्दनगता गजैश्च गजपृष्ठगाः । अश्वारोहास्तथाश्वैश्च पादाताश्चाम्बरे स्थिताः ।। ७.७.
रथांवर बसलेले, हत्तीवर बसलेले, घोड्यावर स्वार झालेले आणि आकाशात उभे असलेले, असे सर्व योद्धे—रथी, गजरथी, अश्वारूढ आणि पायदळ—समोर आले.