अस्माकमपि तावत्त्वं गृहं कुरु महामते । हिमवन्तमपाश्रित्य मेरुमन्दरमेव वा । महेश्वरगृहप्रख्यं गृहं नः क्रियतां महत् ।। ७.५.
म्हणून, हे महाबुद्धी, आमच्यासाठीही हिमालय, मेरू किंवा मंदार यांपैकी कुठेही, महेश्वराच्या घरासारखे एक मोठे घर बांध.
विश्वकर्मा ततस्तेषां राक्षसानां महाभुजः । निवासं कथयामास शक्रस्येवामरावतीम् ।। ७.५.
मग बलवान विश्वकर्मा त्या राक्षसांना इंद्राच्या अमरावतीसारख्या निवासाचे वर्णन करू लागला.
दक्षिणस्योदधेस्तीरे त्रिकूटो नाम पर्वतः । सुवेल इति चाप्यन्यो द्वितीयस्तत्र सत्तमाः ।। ७.५.
दक्षिण समुद्राच्या काठी त्रिकूट नावाचा एक पर्वत आहे, आणि त्याच्याजवळ सुवेल नावाचा दुसरा एक आहे, हे श्रेष्ठांनो.
शिखरे तस्य शैलस्य मध्यमे ऽम्बुदसन्निभे । शकुनैरपि दुष्प्रापे टङ्कच्छिन्नचतुर्दिशि ।। ७.५.
त्या पर्वताच्या मधल्या शिखरावर, जो मेघांसारखा दिसतो, पक्ष्यांनाही जिथे पोहोचता येत नाही, आणि चारही बाजूंनी कुऱ्हाडीने कापल्यासारखा तुटलेला आहे—
त्रिंशद्योजनक्स्तीर्णा शतयोजनमायता । स्वर्णप्राकारसंवीता हेमतोरणसंवृता ।। ७.५.
ती तीस योजन रुंद, शंभर योजन लांब, सोन्याच्या भिंतींनी वेढलेली आणि सोन्याच्या कमानींनी सजलेली होती.
मया लङ्केति नगरी शक्राज्ञप्तेन निर्मिता । तस्यां वसत दुर्धर्षा यूयं राक्षसपुङ्गवाः ।। ७.५.
मी, इंद्राच्या आज्ञेने, 'लंका' नावाचं नगर बांधलं; त्या नगरात तुम्ही बलाढ्य राक्षस निर्धास्तपणे राहू शकता.
अमरावतीं समासाद्य सेन्द्रा इव दिवौकसः । लङ्कादुर्गं समासाद्य राक्षसैर्बहुभिर्वृताः ।। ७.५.
जसं देवगण इंद्रासह अमरावतीत राहतात, तसं तुम्हीही अनेक राक्षसांनी वेढून लंकेच्या किल्ल्यात राहा.
भविष्यथ दुराधर्षाः शत्रूणां शत्रुसूदनाः ।। ७.५.
तुम्ही शत्रूंना जिंकू शकणार नाही असे, शत्रूंचा नाश करणारे व्हाल.
विश्वकर्मवचः श्रुत्वा ततस्ते राक्षसोत्तमाः । सहस्रानुचरा भूत्वा गत्वा तामवसन्पुरीम् ।। ७.५.
विश्वकर्म्याचं बोलणं ऐकून, ते श्रेष्ठ राक्षस हजारो अनुयायांसह त्या नगरीत जाऊन राहू लागले.
दृढप्राकारपरिखां हैमैर्गृहशतैर्वृताम् । लङ्कामवाप्य ते हृष्टा न्यवसन्रजनीचराः ।। ७.५.
मजबूत भिंती, खंदक आणि सोन्याच्या शेकडो घरांनी भरलेली लंका गाठून, ते रात्रभर हिंडणारे आनंदाने तिथे राहू लागले.
एतस्मिन्नेव काले तु यथाकामं च राघव । नर्मदा नाम गन्धर्वी बभूव रघुनन्दन ।। ७.५.
त्याच काळात, राघव, तिच्या इच्छेप्रमाणे 'नर्मदा' नावाची एक गंधर्वकन्या जन्माला आली, हे रघुनंदन.
तस्याः कान्यात्रयं ह्यासीत् धीश्रीकिर्तिसमद्युति । ज्येष्ठक्रमेण सा तेषां राक्षसानामराक्षसी ।। ७.५.
तिला बुद्धी, सौंदर्य आणि कीर्तीने उजळलेल्या तीन मुली होत्या; त्यातली मोठी राक्षसांमध्ये राक्षसी झाली.
कन्यास्ताः प्रददौ हृष्टा पूर्णचन्द्रनिभाननाः । त्रयाणां राक्षसेन्द्राणां तिस्रो गन्धर्वकन्यकाः ।। ७.५.
पूर्ण चंद्रासारख्या मुखवर्णाच्या त्या तीन गंधर्वकन्या, त्यांच्या आईने आनंदाने तीन राक्षसराजांना दिल्या.
दत्ता मात्रा महाभागा नक्षत्रे भगदैवते । कुतदारास्तु ते राम सुकेशतनयास्तदा ।। ७.५.
आईने शुभ नक्षत्रात आणि देवाच्या कृपेने त्या पुण्यवंत कन्या सुकेशाच्या मुलांना वधू म्हणून दिल्या, हे राम.
चिक्रीडुः सह भार्याभिरप्सरोभिरिवामराः । ततो माल्यवतो भार्या सुन्दरी नाम सुन्दरी ।। ७.५.
आपल्या पत्नींसह ते देवांसारखे अप्सरांसोबत रमले; त्यानंतर माल्यवंताची पत्नी सुंदर नावाची होती, ती खरोखरच सुंदर होती.
स तस्यां जनयामास यदपत्यं निबोध तत् । वज्रमुष्टिर्विरूपाक्षोदुर्मुखश्चैव राक्षसः ।। ७.५.
तिच्यापासून त्याने जी संतती जन्माला घातली, ती ऐक: वज्रमुष्टी, विरूपाक्ष आणि दुर्मुख नावाचा राक्षस.
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च मत्तोन्मत्तौ तथैव च । अनला चाभवत्कन्या सुन्दर्यां राम सुन्दरी ।। ७.५.
सुप्तघ्न, यज्ञकोप आणि तसेच मद्यपी व वेडे, आणि सुंदर या सुंदर स्त्रीला अनला नावाची मुलगी झाली, हे राम.
सुमालिनो ऽपि भार्यासीत्पूर्णचद्रनिभानना । नाम्ना केतुमती राम प्राणेभ्यो ऽपि गरीयसी ।। ७.५.
सुमालीची पत्नी केतुमती, पूर्ण चंद्रासारख्या मुखाची, हे राम, त्याला प्राणाहूनही प्रिय होती.
सुमाली जनयामास यदपत्यं निशाचरः । केतुमत्यां महाराज तन्निबोधानुपूर्वशः ।। ७.५.
सुमाली या निशाचराने केतुमतीपासून जी संतती जन्माला घातली, ती मी तुला क्रमाने सांगतो, हे महराजा, नीट ऐक.
प्रहस्तो ऽकम्पनश्चैव विकटः कालकार्मुखः । धूम्राक्षश्चैव दण्डश्च सुपार्श्वश्च महाबलः ।। ७.५.
प्रहस्त, अकंपन, विकट, काळकर्मुक, धूम्राक्ष, दंड आणि बलवान सुपार्श्व.
संह्रादिः प्रघसश्चैव भासकर्णश्च राक्षसः । राका पुष्पोत्कटा चैव कैकसी च शुचिस्मिता ७.५.
संहरादि, प्रघास आणि भासकर्ण नावाचा राक्षस; तसेच राका, पुष्पोत्कटा आणि शुद्ध हास्य असलेली कैकसी.
मालेस्तु वसुधा नाम गन्धर्वी रूपशालिनी । भार्यासीत्पद्मपत्राक्षी स्वक्षी यक्षीवरोपमा ।। ७.५.
मालीची पत्नी वसुंधा नावाची गंधर्वकन्या होती, ती रूपवान, कमळासारख्या डोळ्यांची, स्वतःचीच बहीण आणि श्रेष्ठ यक्षिणींसारखी होती.
सुमालेरनुजस्तस्यां जनयामास यत् प्रभो । अपत्यं कथ्यमानं तु मया त्वं शृणु राघव ।। ७.५.
सुमालीचा धाकटा भाऊ त्या स्त्रीपासून संततीला जन्म दिला, हे प्रभो. हे राघव, मी तुला ती संतती सांगतो, नीट ऐक.
अनिलश्चानलश्चैव हरः सम्पातिरेव च । एते विभीषणामात्या मालेयास्तु निशाचरः ।। ७.५.
अनिल, अनल, हर आणि संपाति — हे मालेय, म्हणजे विभीषणाचे मंत्री, रात्रभर हिंडणारे राक्षस होते.
ततस्तु ते राक्षसपुङ्गवास्त्रयो निशाचरैः पुत्रशतैश्च संवृताः । सुरान्सहेन्द्रानृषिनागयक्षान्बबाधिरे तान्बहुवीर्यदर्पिताः ।। ७.५.
मग हे तीन राक्षसांचे पुढारी, शेकडो राक्षस पुत्रांनी वेढलेले, मोठ्या शौर्याने आणि गर्वाने भरून, इंद्रासह देव, ऋषी, नाग आणि यक्ष यांना त्रास देऊ लागले.
जगद्भ्रमन्तो ऽनिलवद्दुरासदा रणेषु मृत्युप्रतिमानतेजसः । वरप्रदानादतिगर्विता भृशं क्रतुक्रियाणां प्रशमङ्कराः सदा ।। ७.५.
हे सर्वजगात वाऱ्यासारखे भटकत, युद्धात कोणी जिंकू न शकणारे, त्यांच्या तेजामुळे मृत्यूसमान भासणारे, वर मिळाल्यामुळे फारच गर्विष्ठ झाले होते आणि नेहमी यज्ञ-याग उध्वस्त करीत.
तैर्वध्यमाना देवाश्च ऋषयश्च तपोधनाः । भयार्ताः शरणं जग्मुर्देवदेवं महेश्वरम् ।। ७.६.
त्यांच्यामुळे त्रस्त झालेले देव आणि तपस्वी ऋषी, भीतीने ग्रासलेले, देवांचा देव महेश्वर यांच्याकडे आश्रय मागायला गेले.
जगत्सृष्ट्यन्तकर्तारमजमव्यक्तरूपिणम् । आधारं सर्वलोकानामाराध्यं परमं गुरुम् ।। ७.६.
ते अजन्मा, अव्यक्त, जगाचा सृष्टीकर्ता आणि संहारकर्ता, सर्व लोकांचा आधार, पूज्य आणि श्रेष्ठ गुरु यांच्याजवळ गेले.
ते समेत्य तु कामारिं त्रिपुरारिं त्रिलोचनम् । ऊचुः प्राञ्जलयो देवा भयगद्गदभाषिणः ।। ७.६.
ते सर्व मिळून, कामाचा शत्रू, त्रिपुराचा संहारक, तीन डोळ्यांचा शंकर यांना हात जोडून, भीतीने थरथरत बोलू लागले.
सुकेशपुत्रैर्भगवन्पितामहवरोद्धतैः । प्रजाध्यक्ष प्रजाः सर्वा बाध्यन्ते रिपुबाधनैः ।। ७.६.
भगवन्, प्रजापती, सुकैशाची मुले, पितामहाच्या वरामुळे घमेंडलेली, सर्व प्रजांना शत्रुत्वाने त्रास देत आहेत.