सत्यार्जवशमोपेतैस्तपोभिरतिदुष्करैः । सन्तापयन्तस्त्रील्लोँकान्सदेवासुरमानुषान् ।। ७.५.
सत्य, प्रामाणिकपणा आणि संयम यांच्याने युक्त होऊन, त्यांनी अतिशय कठीण तप केले आणि देव, असुर, माणसे यांच्यासह तिन्ही लोकांना त्रास दिला.
ततो विभुश्चतुर्वक्त्रो विमानवरमास्थितः । सुकेशपुत्रानामन्त्र्य वरदो ऽस्मीत्यभाषत ।। ७.५.
मग सर्वव्यापी, चार मुखांचा प्रभू, सुंदर विमानात बसून, सुकेंशाच्या पुत्रांना म्हणाला, "मी वर देणारा आहे."
ब्रह्माणं वरदं ज्ञात्वा सेन्द्रैर्देवगणैर्वृतम् । ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे वेपमाना इव द्रुमाः ।। ७.५.
वर देणारा ब्रह्मा, इंद्र आणि देवांच्या समूहाने वेढलेला आहे हे ओळखून, ते सगळे हात जोडून, जणू वाऱ्यात थरथरणाऱ्या झाडांसारखे, बोलू लागले.
तपसाराधितो देव यदि नो दिशसे वरम् । अजेयाः शत्रुहन्तारस्तथैव चिरजीविनः ।। ७.५.
"हे देवा, आमच्या तपाने तूं प्रसन्न झाला असशील आणि आम्हाला वर देणार असशील, तर आम्ही अजिंक्य, शत्रूंचा नाश करणारे आणि दीर्घायुषी होऊ दे."
प्रभविष्ण्वो भवामेति परस्परमनुव्रताः ।। ७.५.
"आम्ही सामर्थ्यवान आणि एकमेकांवर निष्ठावान राहू दे."
एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सुकेशतनयान्विभुः । स ययौ ब्रह्मलोकाय ब्रह्मा ब्राह्मणवत्सलः ।। ७.५.
"तसेच होईल" असे म्हणून, प्रभूंनी सुकेंशाच्या मुलांना वर दिला आणि ब्राह्मणांना प्रिय असलेला ब्रह्मा ब्रह्मलोकात गेला.
वरं लब्ध्वा तु ते सर्वे राम रात्रिञ्चरास्तदा । सुरासुरान्प्रबाधन्ते वरदानसुनिर्भयाः ।। ७.५.
वर मिळाल्यावर, हे राम, ते सर्व रात्री हिंडणारे राक्षस मग वराच्या भीतीमुळे निर्भय होऊन, देव आणि असुरांना छळू लागले.
तैर्वध्यमानास्त्रिदशाः सर्षिसङ्घाः सचारणाः । त्रातारं नाधिगच्छन्ति निरयस्था यथा नराः ।। ७.५.
त्यांच्या छळामुळे, देव, ऋषी आणि चारण यांच्या समूहासह, जणू नरकात असलेल्या माणसांसारखे, कुणीही वाचवायला नाही असे वाटू लागले.
अथ ते विश्वकर्माणं शिल्पिनां वरमव्ययम् । ऊचुः समेत्य संहृष्टा राक्षसा रघुसत्तम ।। ७.५.
मग ते आनंदी राक्षस एकत्र येऊन, श्रेष्ठ आणि अमर अशा विश्वकर्म्याला म्हणाले.
ओजस्तेजोबलवतां महतामात्मतेजसा । गृहकर्ता भवानेव देवानां हृदयेप्सितम् ।। ७.५.
तूच सर्वांत मोठ्या सामर्थ्य, तेज आणि बळाने युक्त असून, आपल्या आत्मतेजाने, देवांच्या मनात ज्याचे घर असावे असे वाटते, असा घर बांधणारा आहेस.
अस्माकमपि तावत्त्वं गृहं कुरु महामते । हिमवन्तमपाश्रित्य मेरुमन्दरमेव वा । महेश्वरगृहप्रख्यं गृहं नः क्रियतां महत् ।। ७.५.
म्हणून, हे महाबुद्धी, आमच्यासाठीही हिमालय, मेरू किंवा मंदार यांपैकी कुठेही, महेश्वराच्या घरासारखे एक मोठे घर बांध.
विश्वकर्मा ततस्तेषां राक्षसानां महाभुजः । निवासं कथयामास शक्रस्येवामरावतीम् ।। ७.५.
मग बलवान विश्वकर्मा त्या राक्षसांना इंद्राच्या अमरावतीसारख्या निवासाचे वर्णन करू लागला.
दक्षिणस्योदधेस्तीरे त्रिकूटो नाम पर्वतः । सुवेल इति चाप्यन्यो द्वितीयस्तत्र सत्तमाः ।। ७.५.
दक्षिण समुद्राच्या काठी त्रिकूट नावाचा एक पर्वत आहे, आणि त्याच्याजवळ सुवेल नावाचा दुसरा एक आहे, हे श्रेष्ठांनो.
शिखरे तस्य शैलस्य मध्यमे ऽम्बुदसन्निभे । शकुनैरपि दुष्प्रापे टङ्कच्छिन्नचतुर्दिशि ।। ७.५.
त्या पर्वताच्या मधल्या शिखरावर, जो मेघांसारखा दिसतो, पक्ष्यांनाही जिथे पोहोचता येत नाही, आणि चारही बाजूंनी कुऱ्हाडीने कापल्यासारखा तुटलेला आहे—
त्रिंशद्योजनक्स्तीर्णा शतयोजनमायता । स्वर्णप्राकारसंवीता हेमतोरणसंवृता ।। ७.५.
ती तीस योजन रुंद, शंभर योजन लांब, सोन्याच्या भिंतींनी वेढलेली आणि सोन्याच्या कमानींनी सजलेली होती.
मया लङ्केति नगरी शक्राज्ञप्तेन निर्मिता । तस्यां वसत दुर्धर्षा यूयं राक्षसपुङ्गवाः ।। ७.५.
मी, इंद्राच्या आज्ञेने, 'लंका' नावाचं नगर बांधलं; त्या नगरात तुम्ही बलाढ्य राक्षस निर्धास्तपणे राहू शकता.
अमरावतीं समासाद्य सेन्द्रा इव दिवौकसः । लङ्कादुर्गं समासाद्य राक्षसैर्बहुभिर्वृताः ।। ७.५.
जसं देवगण इंद्रासह अमरावतीत राहतात, तसं तुम्हीही अनेक राक्षसांनी वेढून लंकेच्या किल्ल्यात राहा.
भविष्यथ दुराधर्षाः शत्रूणां शत्रुसूदनाः ।। ७.५.
तुम्ही शत्रूंना जिंकू शकणार नाही असे, शत्रूंचा नाश करणारे व्हाल.
विश्वकर्मवचः श्रुत्वा ततस्ते राक्षसोत्तमाः । सहस्रानुचरा भूत्वा गत्वा तामवसन्पुरीम् ।। ७.५.
विश्वकर्म्याचं बोलणं ऐकून, ते श्रेष्ठ राक्षस हजारो अनुयायांसह त्या नगरीत जाऊन राहू लागले.
दृढप्राकारपरिखां हैमैर्गृहशतैर्वृताम् । लङ्कामवाप्य ते हृष्टा न्यवसन्रजनीचराः ।। ७.५.
मजबूत भिंती, खंदक आणि सोन्याच्या शेकडो घरांनी भरलेली लंका गाठून, ते रात्रभर हिंडणारे आनंदाने तिथे राहू लागले.
एतस्मिन्नेव काले तु यथाकामं च राघव । नर्मदा नाम गन्धर्वी बभूव रघुनन्दन ।। ७.५.
त्याच काळात, राघव, तिच्या इच्छेप्रमाणे 'नर्मदा' नावाची एक गंधर्वकन्या जन्माला आली, हे रघुनंदन.
तस्याः कान्यात्रयं ह्यासीत् धीश्रीकिर्तिसमद्युति । ज्येष्ठक्रमेण सा तेषां राक्षसानामराक्षसी ।। ७.५.
तिला बुद्धी, सौंदर्य आणि कीर्तीने उजळलेल्या तीन मुली होत्या; त्यातली मोठी राक्षसांमध्ये राक्षसी झाली.
कन्यास्ताः प्रददौ हृष्टा पूर्णचन्द्रनिभाननाः । त्रयाणां राक्षसेन्द्राणां तिस्रो गन्धर्वकन्यकाः ।। ७.५.
पूर्ण चंद्रासारख्या मुखवर्णाच्या त्या तीन गंधर्वकन्या, त्यांच्या आईने आनंदाने तीन राक्षसराजांना दिल्या.
दत्ता मात्रा महाभागा नक्षत्रे भगदैवते । कुतदारास्तु ते राम सुकेशतनयास्तदा ।। ७.५.
आईने शुभ नक्षत्रात आणि देवाच्या कृपेने त्या पुण्यवंत कन्या सुकेशाच्या मुलांना वधू म्हणून दिल्या, हे राम.
चिक्रीडुः सह भार्याभिरप्सरोभिरिवामराः । ततो माल्यवतो भार्या सुन्दरी नाम सुन्दरी ।। ७.५.
आपल्या पत्नींसह ते देवांसारखे अप्सरांसोबत रमले; त्यानंतर माल्यवंताची पत्नी सुंदर नावाची होती, ती खरोखरच सुंदर होती.
स तस्यां जनयामास यदपत्यं निबोध तत् । वज्रमुष्टिर्विरूपाक्षोदुर्मुखश्चैव राक्षसः ।। ७.५.
तिच्यापासून त्याने जी संतती जन्माला घातली, ती ऐक: वज्रमुष्टी, विरूपाक्ष आणि दुर्मुख नावाचा राक्षस.
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च मत्तोन्मत्तौ तथैव च । अनला चाभवत्कन्या सुन्दर्यां राम सुन्दरी ।। ७.५.
सुप्तघ्न, यज्ञकोप आणि तसेच मद्यपी व वेडे, आणि सुंदर या सुंदर स्त्रीला अनला नावाची मुलगी झाली, हे राम.
सुमालिनो ऽपि भार्यासीत्पूर्णचद्रनिभानना । नाम्ना केतुमती राम प्राणेभ्यो ऽपि गरीयसी ।। ७.५.
सुमालीची पत्नी केतुमती, पूर्ण चंद्रासारख्या मुखाची, हे राम, त्याला प्राणाहूनही प्रिय होती.
सुमाली जनयामास यदपत्यं निशाचरः । केतुमत्यां महाराज तन्निबोधानुपूर्वशः ।। ७.५.
सुमाली या निशाचराने केतुमतीपासून जी संतती जन्माला घातली, ती मी तुला क्रमाने सांगतो, हे महराजा, नीट ऐक.
प्रहस्तो ऽकम्पनश्चैव विकटः कालकार्मुखः । धूम्राक्षश्चैव दण्डश्च सुपार्श्वश्च महाबलः ।। ७.५.
प्रहस्त, अकंपन, विकट, काळकर्मुक, धूम्राक्ष, दंड आणि बलवान सुपार्श्व.