निर्दस्युरभवल्लोको नानर्थं कश्चिदस्पृशत्। न च स्म वृद्धा बालानां प्रेतकार्याणि कुर्वते
त्या काळी चोर नव्हते, कुणालाही दु:ख पोहोचत नव्हते, आणि वृद्ध लोकांना लहान मुलांचे अंत्यसंस्कार करावे लागत नव्हते.
सर्वं मुदितमेवासीत् सर्वो धर्मपरोऽभवत्। राममेवानुपश्यन्तो नाभ्यहिंसन् परस्परम्
सर्वत्र आनंद होता, सर्वजण धर्माच्या मार्गावर होते; सर्वांना फक्त रामच दिसत असे, आणि कोणीही एकमेकांना त्रास देत नव्हते.
आसन् वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस्रिणः। निरामया विशोकाश्च रामे राज्यं प्रशासति
रामराज्यात लोक हजारो वर्षे जगत, हजारो मुलांचे पालक होत, आजार आणि दु:ख यांपासून मुक्त होते.
रामो रामो राम इति प्रजानामभवन् कथाः। रामभूतं जगदभूद् रामे राज्यं प्रशासति
‘राम, राम, राम’ असेच लोकांच्या बोलण्यात असायचे; रामराज्यात सर्व जग राममय झाले होते.
नित्यमूला नित्यफलास्तरवस्तत्र पुष्पिताः। कामवर्षी च पर्जन्यः सुखस्पर्शश्च मारुतः
त्या ठिकाणी झाडे नेहमी फुललेली, नेहमी फळांनी लगडलेली आणि खोलवर रुजलेली होती; पाऊस हव्या त्या वेळी पडायचा, आणि वारा नेहमी सुखद असायचा.
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा लोभविवर्जिताः। स्वकर्मसु प्रवर्तन्ते तुष्टाः स्वैरेव कर्मभिः
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र हे लोभाशिवाय आपापल्या कर्तव्यात रमलेले आणि स्वतःच्या कर्मात समाधानी होते.
आसन् प्रजा धर्मपरा रामे शासति नानृताः। सर्वे लक्षणसम्पन्नाः सर्वे धर्मपरायणाः
रामराज्यात लोक धर्मनिष्ठ, सत्यवादी आणि सर्व सद्गुणांनी युक्त होते; सर्वजण धर्माला प्राधान्य देणारे होते.
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च। भ्रातृभिः सहितः श्रीमान् रामो राज्यमकारयत्
श्रीरामाने आपल्या भावांसह दहा हजार आणि दहा शंभर वर्षे राज्य केले.
धर्म्यं यशस्यमायुष्यं राज्ञां च विजयावहम्। आदिकाव्यमिदं चार्षं पुरा वाल्मीकिना कृतम्
हे आदिकाव्य वाल्मीकी ऋषींनी रचलेले, धर्मदायक, कीर्तिदायक, दीर्घायुष्य देणारे आणि राजांना विजय मिळवून देणारे आहे.
यः शृणोति सदा लोके नरः पापात् प्रमुच्यते। पुत्रकामश्च पुत्रान् वै धनकामो धनानि च
जो कोणी या काव्याचे नेहमी ऐकतो, तो पापातून मुक्त होतो; ज्याला पुत्रांची इच्छा असेल त्याला पुत्र मिळतात, आणि ज्याला धन हवे असेल त्याला धन मिळते.
लभते मनुजो लोके श्रुत्वा रामाभिषेचनम्। महीं विजयते राजा रिपूंश्चाप्यधितिष्ठति
जो मनुष्य रामाच्या राज्याभिषेकाचे श्रवण करतो, तो या जगात राज्य मिळवतो; राजा पृथ्वी जिंकतो आणि शत्रूंवर विजय मिळवतो.
राघवेण यथा माता सुमित्रा लक्ष्मणेन च। भरतेन च कैकेयी जीवपुत्रास्तथा स्त्रियः
जसे सुमित्रेला लक्ष्मणामुळे, कैकेयीला भरतामुळे आणि इतर मातांना त्यांच्या जिवंत पुत्रांमुळे आनंद मिळाला, तसेच इतर स्त्रियांनाही मिळेल.
भविष्यन्ति सदानन्दाः पुत्रपौत्रसमन्विताः। श्रुत्वा रामायणमिदं दीर्घमायुश्च विन्दति
त्या नेहमी आनंदी राहतील, मुलं आणि नातवंडांनी वेढलेल्या असतील; हे रामायण ऐकून दीर्घायुष्यही मिळते.
रामस्य विजयं चेमं सर्वमक्लिष्टकर्मणः। शृणोति य इदं काव्यं पुरा वाल्मीकिना कृतम्
जो कोणी रामाच्या निष्कलंक विजयाचे हे वाल्मीकी ऋषींनी रचलेले काव्य ऐकतो,
श्रद्दधानो जितक्रोधो दुर्गाण्यतितरत्यसौ। समागम्य प्रवासान्ते रमन्ते सह बान्धवैः
जो श्रद्धेने आणि राग आवरून संकटे पार करतो, तो प्रवासातून परतल्यावर आपल्या नातेवाईकांसोबत आनंदाने राहतो.
शृण्वन्ति य इदं काव्यं पुरा वाल्मीकिना कृतम्। ते प्रार्थितान् वरान् सर्वान् प्राप्नुवन्तीह राघवात्
जे लोक वाल्मीकींनी रचलेले हे काव्य ऐकतात, त्यांना राघवाकडून सर्व इच्छित वर मिळतात.
श्रवणेन सुराः सर्वे प्रीयन्ते सम्प्रशृण्वताम्। विनायकाश्च शाम्यन्ति गृहे तिष्ठन्ति यस्य वै
हे काव्य मन लावून ऐकल्याने सर्व देवता प्रसन्न होतात, अडथळे दूर होतात आणि त्या घरात सुख-समृद्धी नांदते.
विजयेत महीं राजा प्रवासी स्वस्तिमान् भवेत्। स्त्रियो रजस्वलाः श्रुत्वा पुत्रान् सूयुरनुत्तमान्
राजा हे काव्य ऐकून पृथ्वी जिंकतो, प्रवासी सुखरूप परततो; आणि स्त्रिया मासिक पाळीत असतानाही हे ऐकल्या तर त्यांना उत्तम पुत्र होतात.
पूजयंश्च पठंश्चैनमितिहासं पुरातनम्। सर्वपापैः प्रमुच्येत दीर्घमायुरवाप्नुयात्
या प्राचीन इतिहासाचा सन्मान करून आणि पठण केल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते आणि दीर्घायुष्य मिळते.
प्रणम्य शिरसा नित्यं श्रोतव्यं क्षत्रियैर्द्विजात्। ऐश्वर्यं पुत्रलाभश्च भविष्यति न संशयः
रोज डोकं वाकवून हे ऐकावं, क्षत्रिय आणि ब्राह्मणांनी ऐकलं तर नक्कीच संपत्ती आणि पुत्रप्राप्ती होते.
रामायणमिदं कृत्स्नं शृण्वतः पठतः सदा। प्रीयते सततं रामः स हि विष्णुः सनातनः
जो नेहमी संपूर्ण रामायण ऐकतो किंवा वाचतो, त्याच्यावर राम नेहमी प्रसन्न होतो, कारण तोच सनातन विष्णू आहे.
आदिदेवो महाबाहुर्हरिर्नारायणः प्रभुः। साक्षाद् रामो रघुश्रेष्ठः शेषो लक्ष्मण उच्यते
आदिदेव, बलवान हरि, नारायण हेच खरे राम आहेत, रघुवंशातील श्रेष्ठ; आणि लक्ष्मण म्हणजेच शेष मानला जातो.
एवमेतत् पुरावृत्तमाख्यानं भद्रमस्तु वः। प्रव्याहरत विस्रब्धं बलं विष्णोः प्रवर्धताम्
हे प्राचीन आख्यान सांगितलं गेलं; ते तुमच्यासाठी मंगल होवो. निर्भयपणे याचा प्रचार करा—विष्णूची शक्ती वाढू दे.
देवाश्च सर्वे तुष्यन्ति ग्रहणाच्छ्रवणात् तथा। रामायणस्य श्रवणे तृप्यन्ति पितरः सदा
हे स्वीकारून आणि ऐकून सर्व देवता प्रसन्न होतात; रामायण ऐकण्याने पितर नेहमी तृप्त होतात.
भक्त्या रामस्य ये चेमां संहितामृषिणा कृताम्। ये लिखन्तीह च नरास्तेषां वासस्त्रिविष्टपे
जे रामभक्तीने या ऋषीने रचलेली संहिता लिहितात किंवा उतरवतात, त्यांना स्वर्गात वास मिळतो.
कुटुम्बवृद्धिं धनधान्यवृद्धिं स्त्रियश्च मुख्याः सुखमुत्तमं च। श्रुत्वा शुभं काव्यमिदं महार्थं प्राप्नोति सर्वां भुवि चार्थसिद्धिम्
हे शुभ आणि अर्थपूर्ण काव्य ऐकून घरात वाढ, धन-धान्याची समृद्धी, उत्तम पत्नी, श्रेष्ठ सुख आणि पृथ्वीवरील सर्व इच्छित फळ मिळते.
आयुष्यमारोग्यकरं यशस्यं सौभ्रातृकं बुद्धिकरं शुभं च। श्रोतव्यमेतन्नियमेन सद्भि- राख्यानमोजस्करमृद्धिकामैः
हे आख्यान आयुष्य, आरोग्य, कीर्ती, बंधुत्व, बुद्धी आणि शुभता देणारे आहे; बल आणि समृद्धी हवी असणाऱ्यांनी हे नियमाने ऐकावे.
प्राप्तराज्यस्य रामस्य राक्षसानां वधे कृते । आजग्मुर्ऋषयः सर्वे राघवं प्रतिनन्दितुम् ।। ७.१.
रामाला राज्य मिळाल्यावर आणि राक्षसांचा नाश झाल्यावर सर्व ऋषी राघवाचे अभिनंदन करण्यासाठी आले.
कौशिको ऽथ यवक्रीतो गार्ग्यो गालव एव च । कण्वो मेधातिथेः पुत्रः पूर्वस्यां दिशि ये श्रिताः ।। ७.१.
तेव्हा कौशिक, यवक्रीत, गार्ग्य, गालव, मेधातिथींचा पुत्र कण्व आणि पूर्व दिशेला राहणारे हे सर्व आले.
स्वस्त्यात्रेयो ऽथ भगवान्नमुचिः प्रमुचिस्तथा । आजग्मुस्ते सहागस्त्या ये श्रिता दक्षिणां दिशम् ।। ७.१.
नंतर भगवंत स्वस्त्यात्रेय, नमुचि, प्रमुचि आणि दक्षिण दिशेला राहणारे, अगस्त्यासह, हे सर्व आले.