पूर्वं प्रतिज्ञा विदिता वीर्यशुल्का ममात्मजा। राजानश्च कृतामर्षा निर्वीर्या विमुखीकृताः
माझी पूर्वीची प्रतिज्ञा तुला माहीत आहे—माझ्या कन्येला वीर्यशुल्क ठरवले होते. अनेक राजे आले, पण शक्ती दाखवू शकले नाहीत, त्यामुळे ते नाराज होऊन परत गेले.
सेयं मम सुता राजन् विश्वामित्रपुरस्कृतैः। यदृच्छयागतै राजन् निर्जिता तव पुत्रकैः
राजा, माझी ही कन्या, विश्वामित्र व इतरांच्या सोबत आलेल्या तुझ्या मुलांनी, योगायोगाने जिंकली आहे.
तच्च रत्नं धनुर्दिव्यं मध्ये भग्नं महात्मना। रामेण हि महाबाहो महत्यां जनसंसदि
ती दिव्य धनुष्य, जे मोठ्या सभेत ठेवले होते, ते महाबाहू रामाने, सर्वांच्या समोर सहजपणे तोडले.
अस्मै देया मया सीता वीर्यशुल्का महात्मने। प्रतिज्ञां तर्तुमिच्छामि तदनुज्ञातुमर्हसि
म्हणून, या महात्म्याला, वीर्यशुल्काने जिंकलेल्या सीतेचे मी कन्यादान करावे लागेल. माझी प्रतिज्ञा पूर्ण करायची आहे, कृपया यास संमती द्या.
सोपाध्यायो महाराज पुरोहितपुरस्कृतः। शीघ्रमागच्छ भद्रं ते द्रष्टुमर्हसि राघवौ
महामहाराज, गुरुजन व पुरोहितांसह लवकर आणि सुखरूप या, कारण तुम्ही राघव बंधूंना प्रत्यक्ष पाहायला हवे.
प्रतिज्ञां मम राजेन्द्र निर्वर्तयितुमर्हसि। पुत्रयोरुभयोरेव प्रीतिं त्वमुपलप्स्यसे
राजेंद्र, माझी प्रतिज्ञा पूर्ण करावी, म्हणजे दोन्ही मुलांची प्रीती तुला मिळेल.
एवं विदेहाधिपतिर्मधुरं वाक्यमब्रवीत्। विश्वामित्राभ्यनुज्ञातः शतानन्दमते स्थितः
अशा प्रकारे, विश्वामित्रांच्या संमतीने आणि शतानंदाच्या मताने, विदेहाधिपतीने गोड शब्द बोलले.
दूतवाक्यं तु तच्छ्रुत्वा राजा परमहर्षितः। वसिष्ठं वामदेवं च मन्त्रिणश्चैवमब्रवीत्
दूताचे हे बोल ऐकून राजा अत्यंत आनंदित झाला आणि वसिष्ठ, वामदेव व इतर मंत्र्यांना असे सांगितले.
गुप्तः कुशिकपुत्रेण कौसल्यानन्दवर्धनः। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विदेहेषु वसत्यसौ
कौशिकपुत्राच्या रक्षणाखाली, कौसल्येचा आनंद राम, लक्ष्मणासह विदेहांच्या देशात राहतो आहे.
दृष्टवीर्यस्तु काकुत्स्थो जनकेन महात्मना। सम्प्रदानं सुतायास्तु राघवे कर्तुमिच्छति
काकुत्स्थ रामाचे शौर्य पाहून, महात्मा जनक आपल्या कन्येचे राघवाशी लग्न करण्यास इच्छितो.
यदि वो रोचते वृत्तं जनकस्य महात्मनः। पुरीं गच्छामहे शीघ्रं मा भूत् कालस्य पर्ययः
जर महात्मा जनकांचे वर्तन तुम्हाला पसंत असेल, तर वेळ वाया जाऊ नये म्हणून आपण लवकरच त्यांच्या नगरीकडे जाऊया.
मन्त्रिणो बाढमित्याहुः सह सर्वैर्महर्षिभिः। सुप्रीतश्चाब्रवीद् राजा श्वो यात्रेति च मन्त्रिणः
मंत्र्यांनी आणि सर्व महर्षींनी 'नक्कीच' असे उत्तर दिले. राजा अत्यंत प्रसन्न होऊन मंत्र्यांना सांगितले, 'आपण उद्या निघू.'
मन्त्रिणस्तु नरेन्द्रस्य रात्रिं परमसत्कृताः। ऊषुः प्रमुदिताः सर्वे गुणैः सर्वैः समन्विताः
राजाच्या मंत्र्यांनी त्या रात्री मोठ्या सन्मानाने, सर्व गुणांनी युक्त आणि आनंदाने तेथे वास्तव्य केले.
thumb|एकोनसप्ततितमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे एकोनसप्ततितमः सर्गः ॥१-
आता ऐका, श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या बालकांडातील एकोणसत्तरावा सर्ग.
ततो रात्र्यां व्यतीतायां सोपाध्यायः सबान्धवः। राजा दशरथो हृष्टः सुमन्त्रमिदमब्रवीत्
रात्र संपल्यावर, दशरथ राजा आपल्या गुरुजन व नातेवाईकांसह अत्यंत आनंदित होऊन सुमंत्राला म्हणाला—
अद्य सर्वे धनाध्यक्षा धनमादाय पुष्कलम्। व्रजन्त्वग्रे सुविहिता नानारत्नसमन्विताः
आज सर्व धनाध्यक्षांनी भरपूर रत्ने व संपत्ती घेऊन, नीट सज्ज होऊन, पुढे जावे.
चतुरंगबलं चापि शीघ्रं निर्यातु सर्वशः। ममाज्ञासमकालं च यानं युग्यमनुत्तमम्
माझ्या आज्ञेप्रमाणे, चारही अंगांनी सज्ज असलेली सैन्य लवकर पूर्णपणे निघो, आणि उत्तम रथ त्वरित तयार ठेवावा.
वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ कश्यपः। मार्कण्डेयस्तु दीर्घायुर्ऋषिः कात्यायनस्तथा
वसिष्ठ, वामदेव, जाबालि, कश्यप, दीर्घायुष्य असलेले मार्कंडेय ऋषी आणि कात्यायन हे सर्व येथे असावेत.
एते द्विजाः प्रयान्त्वग्रे स्यन्दनं योजयस्व मे। यथा कालात्ययो न स्याद् दूता हि त्वरयन्ति माम्
हे ब्राह्मण पुढे जावोत, आणि माझा रथही जोडावा, जेणेकरून विलंब होऊ नये, कारण दूत मला घाई करायला सांगत आहेत.
वचनाच्च नरेन्द्रस्य सेना च चतुरंगिणी। राजानमृषिभिः सार्धं व्रजन्तं पृष्ठतोऽन्वयात्
राजाच्या आज्ञेने, चारही अंगांनी सज्ज सैन्य, ऋषींसोबत जाणाऱ्या राजाच्या मागून निघाले.
गत्वा चतुरहं मार्गं विदेहानभ्युपेयिवान्। राजा च जनकः श्रीमान् श्रुत्वा पूजामकल्पयत्
चार दिवसांचा प्रवास करून, तो विदेह देशात पोहोचला. राजा जनकाने त्याच्या आगमनाची वार्ता ऐकून स्वागताची तयारी केली.
ततो राजानमासाद्य वृद्धं दशरथं नृपम्। मुदितो जनको राजा प्रहर्षं परमं ययौ
मग वयोवृद्ध दशरथ राजाला भेटून, जनक राजा अत्यंत आनंदित झाला.
उवाच वचनं श्रेष्ठो नरश्रेष्ठं मुदान्वितम्। स्वागतं ते नरश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तोऽसि राघव
आनंदाने भरलेल्या जनक राजाने, श्रेष्ठ पुरुषाला म्हणाले: 'तुमचे स्वागत आहे, हे श्रेष्ठ पुरुष! तुमच्या आगमनाने मला मोठा आनंद झाला आहे, हे राघव.'
पुत्रयोरुभयोः प्रीतिं लप्स्यसे वीर्यनिर्जिताम्। दिष्ट्या प्राप्तो महातेजा वसिष्ठो भगवानृषिः
तुम्हाला दोन्ही मुलांच्या पराक्रमाने मिळणारा आनंद मिळेल; आणि सौभाग्याने, तेजस्वी वसिष्ठ ऋषी येथे आले आहेत.
सह सर्वैर्द्विजश्रेष्ठैर्देवैरिव शतक्रतुः। दिष्ट्या मे निर्जिता विघ्ना दिष्ट्या मे पूजितं कुलम्
सर्व श्रेष्ठ ब्राह्मणांसह, जणू इंद्र देवतांसह येतो तसा, माझ्या सर्व अडचणी दूर झाल्या आणि माझ्या कुळाचा सन्मान झाला.
राघवैः सह सम्बन्धाद् वीर्यश्रेष्ठैर्महाबलैः। श्वः प्रभाते नरेन्द्र त्वं संवर्तयितुमर्हसि
राघवांसोबत, जे पराक्रमी आणि सामर्थ्यवान आहेत, उद्या सकाळी, हे राजन, विधीची तयारी करावी.
यज्ञस्यान्ते नरश्रेष्ठ विवाहमृषिसत्तमैः। तस्य तद् वचनं श्रुत्वा ऋषिमध्ये नराधिपः
यज्ञाच्या शेवटी, हे श्रेष्ठ राजन, ऋषींच्या उपस्थितीत विवाह विधी व्हावा; हे ऐकून, ऋषींच्या मध्ये असलेला राजाही उत्तर देतो.
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठः प्रत्युवाच महीपतिम्। प्रतिग्रहो दातृवशः श्रुतमेतन्मया पुरा
वाक्पटू असलेल्या श्रेष्ठाने राजाला उत्तर दिले: 'स्वीकार दात्याच्या इच्छेनुसार असतो; हे मी पूर्वीही ऐकले आहे.'
यथा वक्ष्यसि धर्मज्ञ तत् करिष्यामहे वयम्। तद् धर्मिष्ठं यशस्यं च वचनं सत्यवादिनः
'तुम्ही जसे सांगाल, धर्मज्ञ, तसेच आम्ही करू; तुमचे सत्य आणि कीर्तीने युक्त असे वचन आम्हाला मान्य आहे.'
श्रुत्वा विदेहाधिपतिः परं विस्मयमागतः। ततः सर्वे मुनिगणाः परस्परसमागमे
हे ऐकून, विदेहाधिपती मोठ्या आश्चर्याने भरला; मग सर्व ऋषीगण एकत्र आले.