तलैः स्फटिकचित्राङ्गैर्वैदूर्यैश्च वरासनैः। महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः
त्याच्या जमिनीवर स्फटिकाच्या सुंदर नक्षीदार पट्ट्या, उत्तम वैडूर्य रत्नांची आसने, महागड्या चादरी आणि मोठ्या संपत्तीने भरलेले असे ते होते.
उपस्थितमनाधृष्यं तद् विमानं मनोजवम्। निवेदयित्वा रामाय तस्थौ तत्र विभीषणः
ते अदम्य आणि वेगवान विमान समोर आले असता, विभीषणाने रामाला त्याची माहिती दिली आणि तिथेच उभा राहिला.
तत् पुष्पकं कामगमं विमान- मुपस्थितं भूधरसंनिकाशम्। दृष्ट्वा तदा विस्मयमाजगाम रामः ससौमित्रिरुदारसत्त्वः
त्या वेळी उदार मनाचा राम आणि सौमित्र, इच्छेनुसार जाणारे, पर्वतासारखे भासणारे पुष्पक विमान पाहून आश्चर्यचकित झाले.
thumb|द्वाविंशत्यधिकशततमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे द्वाविंशत्यधिकशततमः सर्गः ॥६-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या युद्धकांडातील एकशे बावीसावा सर्ग ऐका.
उपस्थितं तु तं कृत्वा पुष्पकं पुष्पभूषितम्। अविदूरे स्थितो राममित्युवाच विभीषणः
पुष्पांनी सजवलेले पुष्पक विमान तयार करून जवळ उभे केले असता, विभीषणाने रामाला असे सांगितले.
स तु बद्धाञ्जलिपुटो विनीतो राक्षसेश्वरः। अब्रवीत् त्वरयोपेतः किं करोमीति राघवम्
राक्षसांचा राजा नम्रपणे, जोडलेल्या हातांनी, घाईने रामाजवळ आला आणि म्हणाला, 'मी काय करू?'
तमब्रवीन्महातेजा लक्ष्मणस्योपशृण्वतः। विमृश्य राघवो वाक्यमिदं स्नेहपुरस्कृतम्
लक्ष्मण ऐकत असताना, तेजस्वी रामाने विचारपूर्वक, प्रेमपूर्वक हे शब्द त्याला सांगितले.
कृतप्रयत्नकर्माणः सर्व एव वनौकसः। रत्नैरर्थैश्च विविधैः सम्पूज्यन्तां विभीषण
हे विभीषण, ज्यांनी मनापासून प्रयत्न केले त्या सर्व वानरांना विविध रत्ने आणि संपत्ती देऊन सन्मानित कर.
सहामीभिस्त्वया लङ्का निर्जिता राक्षसेश्वर। हृष्टैः प्राणभयं त्यक्त्वा संग्रामेष्वनिवर्तिभिः
हे राक्षसाधिपती, तुझ्या आणि या मित्रांच्या मदतीने, आनंदी आणि जीवाची भीती सोडून, युद्धात न मागे हटणाऱ्यांनी लंका जिंकली.
त इमे कृतकर्माणः सर्व एव वनौकसः। धनरत्नप्रदानैश्च कर्मैषां सफलं कुरु
या सर्व वानरांनी आपले कर्तव्य पार पाडले आहे; त्यांच्या कृत्यांना फळ मिळावे म्हणून त्यांना धन-रत्नांची देणगी दे.
एवं सम्मानिताश्चैते नन्द्यमाना यथा त्वया। भविष्यन्ति कृतज्ञेन निर्वृता हरियूथपाः
तू त्यांना अशा प्रकारे सन्मान दिलास आणि आनंद दिलास, तर हे वानरांचे प्रमुख कृतज्ञतेने समाधानी होतील.
त्यागिनं संग्रहीतारं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्। सर्वे त्वामभिगच्छन्ति ततः सम्बोधयामि ते
सर्वजण तुझ्याकडे येतात, कारण तू दानशूर, सर्वांना एकत्र ठेवणारा, दयाळू आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेला आहेस; म्हणून मी तुला हे सांगतो.
हीनं रतिगुणैः सर्वैरभिहन्तारमाहवे। सेना त्यजति संविग्ना नृपतिं तं नरेश्वर
हे नराधिपा, जो राजा सर्व आनंददायक गुणांनी वंचित आहे आणि युद्धात इतरांचे नुकसान करतो, त्याला त्याची घाबरलेली सेना सोडून देते.
एवमुक्तस्तु रामेण वानरांस्तान् विभीषणः। रत्नार्थसंविभागेन सर्वानेवाभ्यपूजयत्
रामाने असे सांगितल्यावर, विभीषणाने त्या सर्व वानरांना रत्ने आणि संपत्ती देऊन सन्मानित केले.
ततस्तान् पूजितान् दृष्ट्वा रत्नार्थैर्हरियूथपान्। आरुरोह तदा रामस्तद् विमानमनुत्तमम्
मग त्या वानर प्रमुखांना रत्ने आणि धन मिळालेले पाहून, रामाने ते उत्तम विमान चढले.
अङ्केनादाय वैदेहीं लज्जमानां मनस्विनीम्। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विक्रान्तेन धनुष्मता
रामाने लाजणाऱ्या, मनाने शुद्ध असलेल्या वैदेहीला मांडीवर घेतले आणि धनुष्यधारी, पराक्रमी भाऊ लक्ष्मणासह तो विमानात बसला.
अब्रवीत् स विमानस्थः पूजयन् सर्ववानरान्। सुग्रीवं च महावीर्यं काकुत्स्थः सविभीषणम्
काकुत्स्थ रामाने विमानात बसून सर्व वानरांचा, तसेच बलवान सुग्रीव आणि विभीषण यांचा सन्मान केला.
मित्रकार्यं कृतमिदं भवद्भिर्वानरर्षभाः। अनुज्ञाता मया सर्वे यथेष्टं प्रतिगच्छत
वानरांनो, तुम्ही मैत्रीचे कर्तव्य पूर्ण केले आहे; आता माझ्या परवानगीने सर्वजण हवे तसे परत जाऊ शकता.
यत् तु कार्यं वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च। कृतं सुग्रीव तत् सर्वं भवताधर्मभीरुणा
सुग्रीव, माझ्या प्रिय आणि हितचिंतक मित्रा, तू जे काही केलेस ते सर्व धर्माच्या भीतीने आणि योग्यतेने केलेस.
किष्किन्धां प्रति याह्याशु स्वसैन्येनाभिसंवृतः। स्वराज्ये वस लङ्कायां मया दत्ते विभीषण। न त्वां धर्षयितुं शक्ताः सेन्द्रा अपि दिवौकसः
आपल्या सैन्यासह तू लवकरच किष्किंधेला परत जा; विभीषण, मी तुला दिलेल्या लंकेच्या राज्यातच राहा. इंद्रासह देवताही तुला काही करू शकणार नाहीत.
अयोध्यां प्रति यास्यामि राजधानीं पितुर्मम। अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि सर्वानामन्त्रयामि वः
मी आता अयोध्येला, माझ्या वडिलांची राजधानी, परत जाणार आहे; सर्वांची परवानगी घेऊन, तुमच्याशी सल्लामसलत करू इच्छितो.
एवमुक्तास्तु रामेण हरीन्द्रा हरयस्तथा। ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे राक्षसश्च विभीषणः
रामाने असे म्हटल्यावर वानरांचे प्रमुख, सर्व वानर आणि विभीषण यांनी हात जोडून उत्तर दिले.
अयोध्यां गन्तुमिच्छामः सर्वान् नयतु नो भवान्। मुद्युक्ता विचरिष्यामो वनान्युपवनानि च
आम्हाला अयोध्येला जायचे आहे; तुम्हीच आम्हा सर्वांना घेऊन चला. आम्ही आनंदाने वनात आणि उपवनात फिरू.
दृष्ट्वा त्वामभिषेकार्द्रं कौसल्यामभिवाद्य च। अचिरादागमिष्यामः स्वगृहान् नृपसत्तम
राजाधिराज, तुझ्या अभिषेकानंतर तुला आणि कौसल्येला वंदन करून आम्ही लवकरच आमच्या घरी परत जाऊ.
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा वानरैः सविभीषणैः। अब्रवीद् वानरान् रामः ससुग्रीवविभीषणान्
वानर आणि विभीषण यांनी असे सांगितल्यावर धर्मात्मा रामाने सुग्रीव व विभीषणासह वानरांशी पुन्हा बोलले.
प्रियात् प्रियतरं लब्धं यदहं ससुहृज्जनः। सर्वैर्भवद्भिः सहितः प्रीतिं लप्स्ये पुरीं गतः
माझ्या सर्व मित्रांसह, मला सर्वात प्रिय गोष्ट मिळाली आहे; तुमच्यासह नगरात गेल्यावर मला खूप आनंद मिळेल.
क्षिप्रमारोह सुग्रीव विमानं सह वानरैः। त्वमप्यारोह सामात्यो राक्षसेन्द्र विभीषण
सुग्रीव, वानरांसह लवकर विमानावर चढ; राक्षसाधिपती विभीषण, तूही आपल्या मंत्र्यांसह चढ.
ततः स पुष्पकं दिव्यं सुग्रीवः सह वानरैः। आरुरोह मुदा युक्तः सामात्यश्च विभीषणः
मग सुग्रीव वानरांसह आनंदाने दिव्य पुष्पक विमानावर चढला; विभीषणही आपल्या मंत्र्यांसह चढला.
तेष्वारूढेषु सर्वेषु कौबेरं परमासनम्। राघवेणाभ्यनुज्ञातमुत्पपात विहायसम्
सर्वजण चढल्यावर, राघवाच्या परवानगीने कुबेराचे ते श्रेष्ठ आसन आकाशात उडाले.
खगतेन विमानेन हंसयुक्तेन भास्वता। प्रहृष्टश्च प्रतीतश्च बभौ रामः कुबेरवत्
त्या तेजस्वी, हंसांनी ओढलेल्या विमानावर बसून, राम आनंदाने आणि समाधानाने कुबेरासारखा शोभला.