अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान्। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वासमाज्ञापयत् तदा
मग काकुत्स्थ लक्ष्मणासह सर्व श्रेष्ठ देवतांना वंदन करून, त्यांच्या निवासाची व्यवस्था करण्याची आज्ञा दिली.
ततस्तु सा लक्ष्मणरामपालिता महाचमूर्हृष्टजना यशस्विनी। श्रिया ज्वलन्ती विरराज सर्वतो निशा प्रणीतेव हि शीतरश्मिना
लक्ष्मण आणि राम यांच्या रक्षणाखाली, आनंदी लोकांनी भरलेली, कीर्तीने उजळलेली ती मोठी सेना सर्वत्र चंद्राच्या शीतल प्रकाशाने उजळलेल्या रात्रीसारखी शोभून दिसली.
thumb|एकविंशत्यधिकशततमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे एकविंशत्यधिकशततमः सर्गः ॥६-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या युद्धकांडातील एकशे एकवीसावा सर्ग ऐका.
तां रात्रिमुषितं रामं सुखोदितमरिंदमम्। अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं जयं पृष्ट्वा विभीषणः
ती रात्र संपल्यानंतर, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या आणि सुखाने उठलेल्या रामाला, विभीषणाने हात जोडून विजयाची शुभेच्छा देऊन म्हणाले.
स्नानानि चाङ्गरागाणि वस्त्राण्याभरणानि च। चन्दनानि च माल्यानि दिव्यानि विविधानि च
स्नानासाठी, अंगाला लावायचे सुगंधी लेप, वस्त्रे, दागिने, चंदन आणि विविध दिव्य फुले यांची तयारी झाली आहे.
अलंकारविदश्चैता नार्यः पद्मनिभेक्षणाः। उपस्थितास्त्वां विधिवत् स्नापयिष्यन्ति राघव
अलंकार घालण्यात कुशल आणि कमळासारख्या डोळ्यांच्या या स्त्रिया उपस्थित आहेत. त्या विधिपूर्वक तुला स्नान घालतील, हे राघव.
एवमुक्तस्तु काकुत्स्थः प्रत्युवाच विभीषणम्। हरीन् सुग्रीवमुख्यांस्त्वं स्नानेनोपनिमन्त्रय
असे ऐकून काकुत्स्थ म्हणाला, 'विभीषण, सुग्रीव आणि वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या सर्वांना देखील स्नानासाठी बोलाव.'
स तु ताम्यति धर्मात्मा मम हेतोः सुखोचितः। सुकुमारो महाबाहुर्भरतः सत्यसंश्रयः
माझ्या कारणाने, सुखात वाढलेला, कोमल आणि धर्मनिष्ठ माझा भाऊ भरत सध्या खूप दुःख सहन करतो आहे.
तं विना कैकयीपुत्रं भरतं धर्मचारिणम्। न मे स्नानं बहु मतं वस्त्राण्याभरणानि च
कैकेयीचा पुत्र, धर्माचरण करणारा भरत माझ्याजवळ नसताना मला स्नान, वस्त्रे किंवा दागिने यांना काहीच महत्त्व वाटत नाही.
एतत् पश्य यथा क्षिप्रं प्रतिगच्छाम तां पुरीम्। अयोध्यां गच्छतो ह्येष पन्थाः परमदुर्गमः
पाहा, आपण लवकरात लवकर त्या नगरीत म्हणजे अयोध्येत परत जावे. कारण अयोध्येला जाण्याचा हा मार्ग अत्यंत कठीण आहे.
एवमुक्तस्तु काकुत्स्थं प्रत्युवाच विभीषणः। अह्ना त्वां प्रापयिष्यामि तां पुरीं पार्थिवात्मज
विभीषणाने रामाला उत्तर दिलं, "राजकुमार, मी तुला त्या नगरीत एका दिवसात घेऊन जाईन."
पुष्पकं नाम भद्रं ते विमानं सूर्यसंनिभम्। मम भ्रातुः कुबेरस्य रावणेन बलीयसा
हे बघ, पुष्पक नावाचं हे शुभ विमान आहे, जे सूर्यासारखं तेजस्वी आहे. माझ्या भाऊ रावणाने, जो फार बलवान होता, हे कुबेराकडून युद्धात जिंकून घेतलं.
हृतं निर्जित्य संग्रामे कामगं दिव्यमुत्तमम्। त्वदर्थं पालितं चेदं तिष्ठत्यतुलविक्रम
रावणाने कुबेरावर विजय मिळवून हे उत्तम, इच्छेनुसार जाणारं, दिव्य विमान घेतलं; आणि हे तुझ्या साठी जपून ठेवलं आहे, अतीशय पराक्रमी राजा.
तदिदं मेघसंकाशं विमानमिह तिष्ठति। येन यास्यसि यानेन त्वमयोध्यां गतज्वरः
मेघासारखं दिसणारं हे विमान इथे उभं आहे; या वाहनाने तू सर्व चिंता दूर करून अयोध्येला जाऊ शकतोस.
अहं ते यद्यनुग्राह्यो यदि स्मरसि मे गुणान्। वस तावदिह प्राज्ञ यद्यस्ति मयि सौहृदम्
जर मी तुझ्या कृपेचा पात्र आहे, आणि तुला माझ्या गुणांची आठवण आहे, शहाण्या, तर जर माझ्याशी मैत्री आहे, तर थोडा वेळ इथेच थांब.
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या भार्यया सह। अर्चितः सर्वकामैस्त्वं ततो राम गमिष्यसि
लक्ष्मणासोबत तुझ्या भावाने आणि वैदेही या पत्नीने तुला सर्व प्रकारे सन्मानित केल्यावर, मग राम, तू निघू शकतोस.
प्रीतियुक्तस्य विहितां ससैन्यः ससुहृद्गणः। सत्क्रियां राम मे तावद् गृहाण त्वं मयोद्यताम्
माझ्या सैन्यासह आणि मित्रांसह, मी प्रेमाने तुझ्यासाठी जे आदरातिथ्य तयार केलं आहे, ते तू स्वीकार, राम.
प्रणयाद् बहुमानाच्च सौहार्देन च राघव। प्रसादयामि प्रेष्योऽहं न खल्वाज्ञापयामि ते
प्रेम, सन्मान आणि मैत्रीने, राघव, मी तुला विनंती करतो; मी तुझा सेवक आहे, तुला काही आज्ञा देणारा नाही.
एवमुक्तस्ततो रामः प्रत्युवाच विभीषणम्। रक्षसां वानराणां च सर्वेषामेव शृण्वताम्
असं म्हणताच, रामाने सर्व राक्षस आणि वानर ऐकत असताना विभीषणाला उत्तर दिलं:
पूजितोऽस्मि त्वया वीर साचिव्येन परेण च। सर्वात्मना च चेष्टाभिः सौहार्देन परेण च
वीर विभीषण, तू मला मोठ्या मदतीने, सर्व मनापासून केलेल्या प्रयत्नांनी आणि श्रेष्ठ मैत्रीने सन्मान दिला आहेस.
न खल्वेतन्न कुर्यां ते वचनं राक्षसेश्वर। तं तु मे भ्रातरं द्रष्टुं भरतं त्वरते मनः
राक्षसांचा राजा, मी तुझं म्हणणं नक्कीच मोडणार नाही; पण माझं मन भरत भावाला पाहण्यासाठी आतुर झालं आहे.
मां निवर्तयितुं योऽसौ चित्रकूटमुपागतः। शिरसा याचतो यस्य वचनं न कृतं मया
जो मला परत बोलावण्यासाठी चित्रकूटला आला, ज्याने विनवणी केली, पण मी त्याचं म्हणणं ऐकलं नाही—
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम्। गुहं च सुहृदं चैव पौराञ्जानपदैः सह
कौसल्या, सुमित्रा, आणि कीर्तीशाली कैकेयी, तसेच माझा मित्र गुह आणि नगरातील सर्व लोक—
अनुजानीहि मां सौम्य पूजितोऽस्मि विभीषण। मन्युर्न खलु कर्तव्यः सखे त्वां चानुमानये
मृदू विभीषण, मला परवानगी दे. मी तुझ्याकडून सन्मान मिळवला आहे; तुझ्या मनात काही राग ठेवू नकोस, मित्रा, आणि मी तुझीही परवानगी मागतो.
उपस्थापय मे शीघ्रं विमानं राक्षसेश्वर। कृतकार्यस्य मे वासः कथं स्यादिह सम्मतः
राक्षसांचा राजा, माझं काम पूर्ण झाल्यावर इथे थांबणं योग्य नाही; म्हणून माझ्यासाठी विमान लवकर आण.
एवमुक्तस्तु रामेण राक्षसेन्द्रो विभीषणः। विमानं सूर्यसंकाशमाजुहाव त्वरान्वितः
रामाने असं म्हटल्यावर, राक्षसांचा राजा विभीषणाने सूर्यासारखं तेजस्वी विमान झटकन बोलावलं.
ततः काञ्चनचित्राङ्गं वैदूर्यमणिवेदिकम्। कूटागारैः परिक्षिप्तं सर्वतो रजतप्रभम्
मग, सोन्याच्या सुंदर अलंकारांनी सजलेलं, वैदूर्य मण्यांच्या चौकटीचं, चहूबाजूंनी चांदीसारख्या प्रकाशमान मनोऱ्यांनी वेढलेलं ते विमान—
पाण्डुराभिः पताकाभिर्ध्वजैश्च समलंकृतम्। शोभितं काञ्चनैर्हर्म्यैर्हेमपद्मविभूषितैः
पांढऱ्या पताका आणि ध्वजांनी सजलेलं, सोन्याच्या महालांनी आणि कमळांच्या अलंकारांनी शोभिवंत झालेलं होतं.
प्रकीर्णं किङ्किणीजालैर्मुक्तामणिगवाक्षकम्। घण्टाजालैः परिक्षिप्तं सर्वतो मधुरस्वनम्
टिणटिण वाजणाऱ्या घंटांच्या जाळ्यांनी वेढलेले, मोत्यांच्या आणि रत्नांच्या खिडक्यांनी सजलेले, सर्व बाजूंनी घंटांच्या ओळींनी घेरलेले, आणि मधुर आवाजांनी निनादणारे असे ते विमान होते.
तं मेरुशिखराकारं निर्मितं विश्वकर्मणा। बृहद्भिर्भूषितं हर्म्यैर्मुक्तारजतशोभितैः
ते विमान मेरू पर्वताच्या शिखरासारखे दिसणारे, विश्वकर्म्याने घडवलेले, मोठ्या मोठ्या राजवाड्यांनी आणि मोती-चांदीने झगमगणारे असे होते.