समुत्तिष्ठन्तु ते सर्वे हता ये युधि राक्षसैः। ऋक्षाश्च सह गोपुच्छैर्निकृत्ताननबाहवः
युद्धात राक्षसांनी जे जे मारले गेले, तसेच ज्यांचे तोंड आणि हात छाटले गेले ते सर्व वानर आणि अस्वल पुन्हा उठावेत.
नीरुजो निर्व्रणाश्चैव सम्पन्नबलपौरुषाः। समुत्थास्यन्ति हरयः सुप्ता निद्राक्षये यथा
सर्व वानर निरोगी, जखम नसलेले, बळ आणि पराक्रमाने युक्त असे, जणू झोपेतून जागे झालेत तसं, पुन्हा उभे राहतील.
सुहृद्भिर्बान्धवैश्चैव ज्ञातिभिः स्वजनेन च। सर्व एव समेष्यन्ति संयुक्ताः परया मुदा
मित्र, नातेवाईक, आप्त आणि आपल्या माणसांसोबत सर्वजण पुन्हा एकत्र येतील आणि अत्यंत आनंदात रममाण होतील.
अकाले पुष्पशबलाः फलवन्तश्च पादपाः। भविष्यन्ति महेष्वास नद्यश्च सलिलायुताः
हे महाबली धनुर्धर, झाडांना वेळीअवेळी फुले आणि फळे येतील, आणि नद्या पाण्याने भरून जातील.
सव्रणैः प्रथमं गात्रैरिदानीं निर्व्रणैः समैः। ततः समुत्थिताः सर्वे सुप्त्वेव हरिसत्तमाः
आधी जखमांनी भरलेली शरीरं असलेले, आता मात्र जखमांशिवाय, हे सर्व वानरश्रेष्ठ जण झोपेतून उठल्यासारखे जागे झाले.
बभूवुर्वानराः सर्वे किं त्वेतदिति विस्मिताः। काकुत्स्थं परिपूर्णार्थं दृष्ट्वा सर्वे सुरोत्तमाः
सर्व वानर आश्चर्यचकित झाले, 'हे काय घडले?' असे त्यांना वाटले, कारण काकुत्स्थ आपले कार्य पूर्ण झालेला आणि उत्तम देवतांसह दिसत होता.
अब्रुवन् परमप्रीताः स्तुत्वा रामं सलक्ष्मणम्। गच्छायोध्यामितो राजन् विसर्जय च वानरान्
परम आनंदाने, राम आणि लक्ष्मण यांची स्तुती करून, त्यांनी म्हटले, 'राजा, आता अयोध्येला जा आणि वानरांना निरोप दे.'
मैथिलीं सान्त्वयस्वैनामनुरक्तां यशस्विनीम्। भ्रातरं भरतं पश्य त्वच्छोकाद् व्रतचारिणम्
मैथिली, तुझ्यावर प्रेम करणारी आणि कीर्ती मिळवलेली तुझी पत्नी, तिला धीर दे. तुझ्या विरहाने व्रत पाळणारा भाऊ भरत याला भेट.
शत्रुघ्नं च महात्मानं मातॄः सर्वाः परंतप। अभिषेचय चात्मानं पौरान् गत्वा प्रहर्षय
शत्रुघ्न या महात्म्याला आणि सर्व मातांना भेट. घरी परतल्यावर स्वतःचे अभिषेक कर आणि नगरवासीयांना आनंद दे.
एवमुक्त्वा सहस्राक्षो रामं सौमित्रिणा सह। विमानैः सूर्यसंकाशैर्ययौ हृष्टः सुरैः सह
असे म्हणून, सहस्त्रनेत्री इंद्र, राम आणि सौमित्रीसह, सूर्यासारख्या तेजस्वी विमानांतून देवतांसह आनंदाने निघून गेला.
अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान्। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वासमाज्ञापयत् तदा
मग काकुत्स्थ लक्ष्मणासह सर्व श्रेष्ठ देवतांना वंदन करून, त्यांच्या निवासाची व्यवस्था करण्याची आज्ञा दिली.
ततस्तु सा लक्ष्मणरामपालिता महाचमूर्हृष्टजना यशस्विनी। श्रिया ज्वलन्ती विरराज सर्वतो निशा प्रणीतेव हि शीतरश्मिना
लक्ष्मण आणि राम यांच्या रक्षणाखाली, आनंदी लोकांनी भरलेली, कीर्तीने उजळलेली ती मोठी सेना सर्वत्र चंद्राच्या शीतल प्रकाशाने उजळलेल्या रात्रीसारखी शोभून दिसली.
thumb|एकविंशत्यधिकशततमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे एकविंशत्यधिकशततमः सर्गः ॥६-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या युद्धकांडातील एकशे एकवीसावा सर्ग ऐका.
तां रात्रिमुषितं रामं सुखोदितमरिंदमम्। अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं जयं पृष्ट्वा विभीषणः
ती रात्र संपल्यानंतर, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या आणि सुखाने उठलेल्या रामाला, विभीषणाने हात जोडून विजयाची शुभेच्छा देऊन म्हणाले.
स्नानानि चाङ्गरागाणि वस्त्राण्याभरणानि च। चन्दनानि च माल्यानि दिव्यानि विविधानि च
स्नानासाठी, अंगाला लावायचे सुगंधी लेप, वस्त्रे, दागिने, चंदन आणि विविध दिव्य फुले यांची तयारी झाली आहे.
अलंकारविदश्चैता नार्यः पद्मनिभेक्षणाः। उपस्थितास्त्वां विधिवत् स्नापयिष्यन्ति राघव
अलंकार घालण्यात कुशल आणि कमळासारख्या डोळ्यांच्या या स्त्रिया उपस्थित आहेत. त्या विधिपूर्वक तुला स्नान घालतील, हे राघव.
एवमुक्तस्तु काकुत्स्थः प्रत्युवाच विभीषणम्। हरीन् सुग्रीवमुख्यांस्त्वं स्नानेनोपनिमन्त्रय
असे ऐकून काकुत्स्थ म्हणाला, 'विभीषण, सुग्रीव आणि वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या सर्वांना देखील स्नानासाठी बोलाव.'
स तु ताम्यति धर्मात्मा मम हेतोः सुखोचितः। सुकुमारो महाबाहुर्भरतः सत्यसंश्रयः
माझ्या कारणाने, सुखात वाढलेला, कोमल आणि धर्मनिष्ठ माझा भाऊ भरत सध्या खूप दुःख सहन करतो आहे.
तं विना कैकयीपुत्रं भरतं धर्मचारिणम्। न मे स्नानं बहु मतं वस्त्राण्याभरणानि च
कैकेयीचा पुत्र, धर्माचरण करणारा भरत माझ्याजवळ नसताना मला स्नान, वस्त्रे किंवा दागिने यांना काहीच महत्त्व वाटत नाही.
एतत् पश्य यथा क्षिप्रं प्रतिगच्छाम तां पुरीम्। अयोध्यां गच्छतो ह्येष पन्थाः परमदुर्गमः
पाहा, आपण लवकरात लवकर त्या नगरीत म्हणजे अयोध्येत परत जावे. कारण अयोध्येला जाण्याचा हा मार्ग अत्यंत कठीण आहे.
एवमुक्तस्तु काकुत्स्थं प्रत्युवाच विभीषणः। अह्ना त्वां प्रापयिष्यामि तां पुरीं पार्थिवात्मज
विभीषणाने रामाला उत्तर दिलं, "राजकुमार, मी तुला त्या नगरीत एका दिवसात घेऊन जाईन."
पुष्पकं नाम भद्रं ते विमानं सूर्यसंनिभम्। मम भ्रातुः कुबेरस्य रावणेन बलीयसा
हे बघ, पुष्पक नावाचं हे शुभ विमान आहे, जे सूर्यासारखं तेजस्वी आहे. माझ्या भाऊ रावणाने, जो फार बलवान होता, हे कुबेराकडून युद्धात जिंकून घेतलं.
हृतं निर्जित्य संग्रामे कामगं दिव्यमुत्तमम्। त्वदर्थं पालितं चेदं तिष्ठत्यतुलविक्रम
रावणाने कुबेरावर विजय मिळवून हे उत्तम, इच्छेनुसार जाणारं, दिव्य विमान घेतलं; आणि हे तुझ्या साठी जपून ठेवलं आहे, अतीशय पराक्रमी राजा.
तदिदं मेघसंकाशं विमानमिह तिष्ठति। येन यास्यसि यानेन त्वमयोध्यां गतज्वरः
मेघासारखं दिसणारं हे विमान इथे उभं आहे; या वाहनाने तू सर्व चिंता दूर करून अयोध्येला जाऊ शकतोस.
अहं ते यद्यनुग्राह्यो यदि स्मरसि मे गुणान्। वस तावदिह प्राज्ञ यद्यस्ति मयि सौहृदम्
जर मी तुझ्या कृपेचा पात्र आहे, आणि तुला माझ्या गुणांची आठवण आहे, शहाण्या, तर जर माझ्याशी मैत्री आहे, तर थोडा वेळ इथेच थांब.
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या भार्यया सह। अर्चितः सर्वकामैस्त्वं ततो राम गमिष्यसि
लक्ष्मणासोबत तुझ्या भावाने आणि वैदेही या पत्नीने तुला सर्व प्रकारे सन्मानित केल्यावर, मग राम, तू निघू शकतोस.
प्रीतियुक्तस्य विहितां ससैन्यः ससुहृद्गणः। सत्क्रियां राम मे तावद् गृहाण त्वं मयोद्यताम्
माझ्या सैन्यासह आणि मित्रांसह, मी प्रेमाने तुझ्यासाठी जे आदरातिथ्य तयार केलं आहे, ते तू स्वीकार, राम.
प्रणयाद् बहुमानाच्च सौहार्देन च राघव। प्रसादयामि प्रेष्योऽहं न खल्वाज्ञापयामि ते
प्रेम, सन्मान आणि मैत्रीने, राघव, मी तुला विनंती करतो; मी तुझा सेवक आहे, तुला काही आज्ञा देणारा नाही.
एवमुक्तस्ततो रामः प्रत्युवाच विभीषणम्। रक्षसां वानराणां च सर्वेषामेव शृण्वताम्
असं म्हणताच, रामाने सर्व राक्षस आणि वानर ऐकत असताना विभीषणाला उत्तर दिलं:
पूजितोऽस्मि त्वया वीर साचिव्येन परेण च। सर्वात्मना च चेष्टाभिः सौहार्देन परेण च
वीर विभीषण, तू मला मोठ्या मदतीने, सर्व मनापासून केलेल्या प्रयत्नांनी आणि श्रेष्ठ मैत्रीने सन्मान दिला आहेस.