दिव्याङ्गरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता। यानमारोह भद्रं ते भर्ता त्वां द्रष्टुमिच्छति
वैदेही, तुझ्या अंगाला दिव्य अंगराग लाव आणि सुंदर दागिने घाल. पालखीवर बस, तुझ्या पतीला तुला पाहायचे आहे. सर्व काही मंगल होवो.
एवमुक्ता तु वैदेही प्रत्युवाच विभीषणम्। अस्नात्वा द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं राक्षसेश्वर
असे ऐकून वैदेहीने विभीषणाला उत्तर दिले, 'राक्षसाधिपती, मी अंघोळ न करता माझ्या पतीला पाहू इच्छिते.'
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः। यथाऽऽह रामो भर्ता ते तत् तथा कर्तुमर्हसि
तिचे बोलणे ऐकून विभीषण म्हणाला, 'राम, तुझे पती, जसे सांगतात तसेच करावे.'
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मैथिली पतिदेवता। भर्तृभक्त्यावृता साध्वी तथेति प्रत्यभाषत
त्याचे बोलणे ऐकून, पतीला परमेश्वर मानणारी, निष्ठावान आणि सती मैथिली म्हणाली, 'तसेच होईल.'
ततः सीतां शिरःस्नातां संयुक्तां प्रतिकर्मणा। महार्हाभरणोपेतां महार्हाम्बरधारिणीम्
नंतर, सीतेने डोक्याला स्नान करून, नेहमीप्रमाणे अंगाला सुशोभित केलेले अलंकार घातले आणि मौल्यवान वस्त्र परिधान केले.
आरोप्य शिबिकां दीप्तां परार्घ्याम्बरसंवृताम्। रक्षोभिर्बहुभिर्गुप्तामाजहार विभीषणः
तिच्या अंगावर मोलाची वस्त्रे असलेल्या, तेजस्वी पालखीमध्ये बसवून, अनेक राक्षसांनी तिची राखण केली आणि विभीषणाने तिला बाहेर आणले.
सोऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वापि ध्यानमास्थितम्। प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तां सीतां न्यवेदयत्
मग विभीषण, मोठ्या मनाच्या रामाजवळ गेला, त्याला ध्यानात मग्न पाहून, आनंदाने आणि आदराने वाकून, सीता आली आहे हे सांगितले.
तामागतामुपश्रुत्य रक्षोगृहचिरोषिताम्। रोषं हर्षं च दैन्यं च राघवः प्राप शत्रुहा
राक्षसांच्या घरात दीर्घकाळ राहिलेली सीता आली आहे हे ऐकून, शत्रूंचा नाश करणारा राघव, राग, आनंद आणि दुःख या तिन्ही भावना अनुभवू लागला.
ततो यानगतां सीतां सविमर्शं विचारयन्। विभीषणमिदं वाक्यमहृष्टो राघवोऽब्रवीत्
पलखीने आलेल्या सीतेकडे विचारपूर्वक पाहताना, राघवाला आनंद वाटला नाही; त्याने विभीषणाला असे शब्द सांगितले.
राक्षसाधिपते सौम्य नित्यं मद्विजये रत। वैदेही संनिकर्षं मे क्षिप्रं समभिगच्छतु
'हे सौम्य राक्षसाधिपती, तू नेहमीच माझ्या विजयासाठी तत्पर असतोस, वैदेही लवकर माझ्या जवळ यावी.'
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्य विभीषणः। तूर्णमुत्सारणं तत्र कारयामास धर्मवित्
राघवाचे हे बोल ऐकून, धर्म जाणणारा विभीषणाने तिथे लगेच जागा मोकळी करण्याचा आदेश दिला.
कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः। उत्सारयन्तस्तान् योधान् समन्तात् परिचक्रमुः
तेथे अंगरखा घातलेले, डोक्यावर पागोट्या बांधलेले, हातात काठी व पंखा असलेले सेवक सर्व बाजूंनी सैनिकांना हाकलू लागले.
ऋक्षाणां वानराणां च राक्षसानां च सर्वशः। वृन्दान्युत्सार्यमाणानि दूरमुत्तस्थुरन्ततः
मग अस्वल, वानर आणि राक्षस यांच्या सर्व टोळ्या तिथून दूर हाकलल्या गेल्या.
तेषामुत्सार्यमाणानां निःस्वनः सुमहानभूत्। वायुनोद्धूयमानस्य सागरस्येव निःस्वनः
त्यांना हाकलताना मोठा गोंगाट झाला, जणू वाऱ्याने उसळलेल्या समुद्राचा आवाज.
उत्सार्यमाणांस्तान् दृष्ट्वा समन्ताज्जातसम्भ्रमान्। दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्च वारयामास राघवः
सर्वत्र हाकलले जात असलेले, गोंधळलेले आणि अस्वस्थ झालेले ते पाहून, दया आणि नाराजीने राघवाने त्यांना थांबवण्याचा आदेश दिला.
संरम्भाच्चाब्रवीद् रामश्चक्षुषा प्रदहन्निव। विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भमिदं वचः
मग संतापाने, डोळ्यांनी जणू जळवत असल्यासारखा, रामाने बुद्धिमान विभीषणाला किंचित तिरस्काराने असे शब्द सांगितले:
किमर्थं मामनादृत्य क्लिश्यतेऽयं त्वया जनः। निवर्तयैनमुद्वेगं जनोऽयं स्वजनो मम
'माझा विचार न करता, हे लोकांना त्रास का देतोस? त्यांची चिंता दूर कर; हे सर्व माझेच लोक आहेत.'
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारस्तिरस्क्रिया। नेदृशा राजसत्कारा वृत्तमावरणं स्त्रियाः
घर, वस्त्रे, भिंतींच्या आड लपवणे किंवा राजाश्रय असे काहीही स्त्रीचे खरे रक्षण करीत नाही.
व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषु स्वयंवरे। न क्रतौ नो विवाहे वा दर्शनं दूष्यते स्त्रियाः
आपत्ती, संकट, युद्ध, स्वयंवर, यज्ञ किंवा विवाह अशा प्रसंगी स्त्रीचे दर्शन दूषित होत नाही.
सैषा विपद्गता चैव कृच्छ्रेण च समन्विता। दर्शने नास्ति दोषोऽस्या मत्समीपे विशेषतः
ही सीता संकटात सापडली आणि मोठ्या हालअपेष्टाही भोगल्या; विशेषतः माझ्या जवळ असताना, तिला लोकांनी पाहण्यात काहीही दोष नाही.
विसृज्य शिबिकां तस्मात् पद्भ्यामेवापसर्पतु। समीपे मम वैदेहीं पश्यन्त्वेते वनौकसः
म्हणून, ती पालखी बाजूला ठेवावी आणि वैदेही पायीच माझ्या जवळ यावी; हे वनवासी तिला माझ्या जवळ पाहू देत.
एवमुक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः। रामस्योपानयत् सीतां संनिकर्षं विनीतवत्
रामाने असे सांगितल्यावर, विचारपूर्वक विभीषणाने सीताला नम्रपणे रामाच्या समोर आणले.
ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनूमांश्च प्लवङ्गमः। निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर्व्यथिता भृशम्
रामाचं बोलणं ऐकून लक्ष्मण, सुग्रीव आणि वानर हनुमान हे तिघेही फारच दुःखी झाले.
कलत्रनिरपेक्षैश्च इङ्गितैरस्य दारुणैः। अप्रीतमिव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम्
त्याच्या कठोर हालचाली आणि पत्नीविषयीची उदासीनता पाहून त्यांना असं वाटलं की, राघव सीतावर नाराज आहे.
लज्जया त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली। विभीषणेनानुगता भर्तारं साभ्यवर्तत
लज्जेने आपल्यातच गुडूप झालेली मैथिली, विभीषणासोबत आपल्या पतीकडे गेली.
विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च पतिदेवता। उदैक्षत मुखं भर्तुः सौम्यं सौम्यतरानना
आश्चर्य, आनंद आणि पतीवरील प्रेमामुळे, पतिव्रता सिता आपल्या पतीच्या सौम्य चेहऱ्याकडे पाहत राहिली; तिचं स्वतःचं रूपही अधिकच शांत दिसत होतं.
अथ समपनुदन्मनःक्लमं सा सुचिरमदृष्टमुदीक्ष्य वै प्रियस्य। वदनमुदितपूर्णचन्द्रकान्तं विमलशशाङ्कनिभानना तदाऽऽसीत्
खूप दिवसांनी प्रिय पतीचं मुख पाहून, तिच्या मनातील सारा थकवा दूर झाला; तिचं तेजस्वी आणि आनंदी चेहरा पूर्ण चंद्रासारखा उजळून निघाला.
thumb|पञ्चदशाधिकशततमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे पञ्चदशाधिकशततमः सर्गः ॥६-
आता ऐका, श्रीमद्वाल्मीकी रामायणातील युद्धकांडातील एकशे पंधरावा सर्ग.
तां तु पार्श्वे स्थितां प्रह्वां रामः सम्प्रेक्ष्य मैथिलीम्। हृदयान्तर्गतं भावं व्याहर्तुमुपचक्रमे
आपल्या शेजारी नम्रपणे उभी असलेली मैथिली पाहून, रामाने आपल्या मनातील भावना बोलायला सुरुवात केली.
एषासि निर्जिता भद्रे शत्रुं जित्वा रणाजिरे। पौरुषाद् यदनुष्ठेयं मयैतदुपपादितम्
हे भद्रे, शत्रूला युद्धात हरवून तुला परत मिळवलं आहे; पुरुषाने जे करावं ते मी केलं आहे.