अर्थतश्च मया प्राप्ता देवराज्यादयो गुणाः। हतशत्रुं विजयिनं रामं पश्यामि सुस्थितम्
खरं सांगायचं तर, मी देवांच्या राज्यापेक्षाही मोठे पुण्य मिळवले आहे; कारण मी शत्रूंना हरवून विजय मिळवलेल्या, स्थिर असलेल्या रामाला पाहतोय.
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मैथिली जनकात्मजा। ततः शुभतरं वाक्यमुवाच पवनात्मजम्
हनुमानाचं ते बोलणं ऐकून, जनकनंदिनी मैथिलीने मग पवनपुत्राला आणखी शुभ बोल दिले.
अतिलक्षणसम्पन्नं माधुर्यगुणभूषणम्। बुद्ध्या ह्यष्टाङ्गया युक्तं त्वमेवार्हसि भाषितुम्
तुझ्यात उत्तम गुण, गोडवा आणि आठ प्रकारची बुद्धी आहे, म्हणून अशा सुंदर बोलण्यास फक्त तूच योग्य आहेस.
श्लाघनीयोऽनिलस्य त्वं सुतः परमधार्मिकः। बलं शौर्यं श्रुतं सत्त्वं विक्रमो दाक्ष्यमुत्तमम्
तू वायुपुत्र, अत्यंत धर्मशील आहेस; तुझ्यात बळ, शौर्य, विद्या, धैर्य, पराक्रम आणि उत्तम कौशल्य आहेत, म्हणून तू खरोखरच स्तुत्य आहेस.
तेजः क्षमा धृतिः स्थैर्यं विनीतत्वं न संशयः। एते चान्ये च बहवो गुणास्त्वय्येव शोभनाः
तेज, सहनशीलता, धीर, स्थैर्य आणि नम्रता — हे आणि असे अनेक चांगले गुण तुझ्यात नक्कीच शोभून दिसतात.
अथोवाच पुनः सीतामसम्भ्रान्तो विनीतवत्। प्रगृहीताञ्जलिर्हर्षात् सीतायाः प्रमुखे स्थितः
मग हनुमान, शांत आणि नम्रपणे, आनंदाने दोन्ही हात जोडून, सीतेसमोर उभा राहून पुन्हा बोलू लागला.
इमास्तु खलु राक्षस्यो यदि त्वमनुमन्यसे। हन्तुमिच्छामि ताः सर्वा याभिस्त्वं तर्जिता पुरा
या राक्षसी स्त्रिया, ज्यांनी तुला पूर्वी त्रास दिला, त्यांना मारण्याची मला इच्छा आहे — पण त्यासाठी तुझी परवानगी हवी आहे.
क्लिश्यन्तीं पतिदेवां त्वामशोकवनिकां गताम्। घोररूपसमाचाराः क्रूराः क्रूरतरेक्षणाः
या भयंकर रूपाच्या, क्रूर आणि भेसूर डोळ्यांच्या राक्षसी स्त्रिया, ज्यांनी पतीपरायण असलेल्या तुला अशोकवनात छळले.
इह श्रुता मया देवि राक्षस्यो विकृताननाः। असकृत्परुषैर्वाक्यैर्वदन्त्यो रावणाज्ञया
हे देवी, इथे मी ऐकलं आहे की या विकृत चेहऱ्याच्या राक्षसींनी, रावणाच्या आज्ञेने, वारंवार कठोर शब्दांनी बोलून त्रास दिला.
विकृता विकृताकाराः क्रूराः क्रूरकचेक्षणाः। इच्छामि विविधैर्घातैर्हन्तुमेताः सुदारुणाः
या विकृत, भयंकर रूपाच्या, क्रूर आणि तिरक्या डोळ्यांच्या राक्षसी इतक्या भयंकर आहेत की मला त्या वेगवेगळ्या प्रकारे मारून टाकाव्या असं वाटतं.
राक्षस्यो दारुणकथा वरमेतत् प्रयच्छ मे। मुष्टिभिः पार्ष्णिघातैश्च विशालैश्चैव बाहुभिः
या भीषण बोलणाऱ्या राक्षसींना मी मुठीने, पायाच्या लाथांनी आणि माझ्या बलवान हातांनी संपवू दे, अशी कृपा तू माझ्यावर कर.
जङ्घाजानुप्रहारैश्च दन्तानां चैव पीडनैः। कर्तनैः कर्णनासानां केशानां लुञ्चनैस्तथा
मी त्यांच्या मांडी आणि गुडघ्यांनी मारू इच्छितो, दात दाबून छळ करीन, कान-नाक कापीन आणि केस उपटून त्यांना शिक्षा देईन.
निपात्य हन्तुमिच्छामि तव विप्रियकारिणीः। एवं प्रहारैर्बहुभिः सम्प्रहार्य यशस्विनि
या सर्व प्रकारच्या मारहाणीने मी त्या तुझ्यावर अन्याय करणाऱ्या राक्षसींना खाली पाडून संपवू इच्छितो, हे कीर्तिवंती.
घातये तीव्ररूपाभिर्याभिस्त्वं तर्जिता पुरा। इत्युक्ता सा हनुमता कृपणा दीनवत्सला
ज्या राक्षसींनी तुला पूर्वी धमकावलं, त्या भयंकर राक्षसींना मी कठोर शिक्षेने संपवीन, असं हनुमान त्या दीनांवर प्रेम करणाऱ्या, दयाळू सीतेला म्हणाला.
हनूमन्तमुवाचेदं चिन्तयित्वा विमृश्य च। राजसंश्रयवश्यानां कुर्वतीनां पराज्ञया
सीतेने विचार करून, हनुमानाला सांगितलं — ज्या राक्षसींनी राजाच्या आज्ञेने दुसऱ्याच्या आदेशावर वागलं.
विधेयानां च दासीनां कः कुप्येद् वानरोत्तम। भाग्यवैषम्यदोषेण पुरस्ताद्दुष्कृतेन च
हे वानरश्रेष्ठ, जे दासी आणि नोकर आज्ञाधारक आहेत, ज्यांच्यावर नशीब आणि पूर्वकर्माचा दोष आहे, त्यांच्यावर कोण रागावेल?
मयैतत् प्राप्यते सर्वं स्वकृतं ह्युपभुज्यते। मैवं वद महाबाहो दैवी ह्येषा परा गतिः
हे सर्व माझ्या स्वतःच्या कर्मामुळेच माझ्यावर आलं आहे, प्रत्येकाला आपल्या कर्माचं फळ मिळतं; म्हणून, हे महाबली, असं बोलू नको, कारण हे सर्व दैवाने ठरलेलं आहे.
प्राप्तव्यं तु दशायोगान्मयैतदिति निश्चितम्। दासीनां रावणस्याहं मर्षयामीह दुर्बला
माझ्यावर आलेली ही अवस्था निश्चितच माझ्या नशिबात होती; मी रावणाची दासी म्हणून, दुर्बल असूनही, हे सगळं सहन करते.
आज्ञप्ता राक्षसेनेह राक्षस्यस्तर्जयन्ति माम्। हते तस्मिन् न कुर्वन्ति तर्जनं मारुतात्मज
रावणाच्या आज्ञेने या राक्षसी मला इथे धमकावतात; पण तो मारला गेला की, हे वायुपुत्रा, त्या मला पुन्हा धमकावणार नाहीत.
अयं व्याघ्रसमीपे तु पुराणो धर्मसंहितः। ऋक्षेण गीतः श्लोकोऽस्ति तं निबोध प्लवंगम
वाघाजवळ एक जुना, धर्मयुक्त श्लोक आहे, जो अस्वलाने गायला होता — तो ऐक, हे वानरा.
न परः पापमादत्ते परेषां पापकर्मणाम्। समयो रक्षितव्यस्तु सन्तश्चारित्रभूषणाः
दुसऱ्यांनी केलेल्या पापाचं फळ आपल्याला मिळत नाही; करार पाळावा आणि सज्जनांचे आचरण हेच त्यांचं खरं भूषण असतं.
पापानां वा शुभानां वा वधार्हाणामथापि वा। कार्यं कारुण्यमार्येण न कश्चिन्नापराध्यति
ते पापी असोत किंवा सज्जन, किंवा मारण्यास योग्य असोत, तरीही सज्जनांनी दया दाखवावी; कारण कोणीही पूर्णपणे निष्पाप नसतो.
लोकहिंसाविहाराणां क्रूराणां पापकर्मणाम्। कुर्वतामपि पापानि नैव कार्यमशोभनम्
ज्यांना जगाला त्रास देण्यात आनंद मिळतो, जे क्रूर आणि पापी आहेत, त्यांच्यावरही आपण अशोभनीय वर्तन करू नये.
एवमुक्तस्तु हनुमान् सीतया वाक्यकोविदः। प्रत्युवाच ततः सीतां रामपत्नीमनिन्दिताम्
सीतेने असं बोलल्यावर, वाक्प्रवीण हनुमानाने रामपत्नी, निष्कलंक सीतेला उत्तर दिलं.
युक्ता रामस्य भवती धर्मपत्नी गुणान्विता। प्रतिसंदिश मां देवि गमिष्ये यत्र राघवः
तू रामाची खरी आणि गुणवान पत्नी आहेस; मला सांग, हे देवी, मी लगेचच राघव जिथे आहे तिथे जाईन.
एवमुक्ता हनुमता वैदेही जनकात्मजा। साब्रवीद् द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं भक्तवत्सलम्
हनुमानाने असं म्हटल्यावर, जनकनंदिनी वैदेही म्हणाली — मला माझा भक्तवत्सल पती भेटावा अशी इच्छा आहे.
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा हनूमान् मारुतात्मजः। हर्षयन् मैथिलीं वाक्यमुवाचेदं महामतिः
तिचं बोलणं ऐकून वायुपुत्र हनुमान मोठा आनंद देत सीतेशी अत्यंत प्रेमळपणे बोलला.
पूर्णचन्द्रमुखं रामं द्रक्ष्यस्यद्य सलक्ष्मणम्। स्थितमित्रं हतामित्रं शचीवेन्द्रं सुरेश्वरम्
आज तू लक्ष्मणासह पूर्णचंद्रासारखा तेजस्वी चेहरा असलेला, मित्रवत, शत्रूंना संपवणारा, देवांमध्ये इंद्रासारखा राम पाहशील.
तामेवमुक्त्वा भ्राजन्तीं सीतां साक्षादिव श्रियम्। आजगाम महातेजा हनूमान् यत्र राघवः
अशा प्रकारे तेजस्वी, लक्ष्मीप्रमाणे उजळणाऱ्या सीतेशी बोलून, महाशक्तिमान हनुमान जिथे राम होते तिथे गेला.
सपदि हरिवरस्ततो हनूमान् प्रतिवचनं जनकेश्वरात्मजायाः। कथितमकथयद् यथाक्रमेण त्रिदशवरप्रतिमाय राघवाय
मग वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या हनुमानाने, जनकनंदिनीच्या उत्तराचे सर्व तपशील रामाला अगदी योग्य क्रमाने सांगितले.