ते रावणवधं दृष्ट्वा देवगन्धर्वदानवाः। जग्मुः स्वैः स्वैर्विमानैस्ते कथयन्तः शुभाः कथाः
रावणाचा वध पाहून, देव, गंधर्व आणि दानव आपापल्या विमानांतून आनंदाने शुभ कथा सांगत परत गेले.
रावणस्य वधं घोरं राघवस्य पराक्रमम्। सुयुद्धं वानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम्
त्यांनी रावणाचा भीषण वध, रामाचा पराक्रम, वानरांचे उत्तम युद्ध आणि सुग्रीवाचा सल्ला यांची चर्चा केली.
अनुरागं च वीर्यं च मारुतेर्लक्ष्मणस्य च। पतिव्रतात्वं सीताया हनूमति पराक्रमम्
त्यांनी हनुमान आणि लक्ष्मणाचे प्रेम व शौर्य, सीतेचे पतिव्रत्य आणि हनुमानाचा पराक्रम यांचीही चर्चा केली.
कथयन्तो महाभागा जग्मुर्हृष्टा यथागतम्। राघवस्तु रथं दिव्यमिन्द्रदत्तं शिखिप्रभम्
अशा रीतीने बोलत, ते पुण्यवान आनंदाने जसे आले तसे परत गेले; आणि राम, इंद्राने दिलेल्या, मोरासारख्या तेजस्वी दिव्य रथाजवळ गेला.
अनुज्ञाप्य महाबाहुर्मातलिं प्रत्यपूजयत्। राघवेणाभ्यनुज्ञातो मातलिः शक्रसारथिः
महाबली रामाने मातलीची परवानगी घेऊन त्याचा सन्मान केला. रामाच्या अनुमतीने, देवराज इंद्राचा सारथी मातली परत गेला.
दिव्यं तं रथमास्थाय दिवमेवोत्पपात ह। तस्मिंस्तु दिवमारूढे सरथे रथिनां वरः
तो दिव्य रथावर बसून मातली स्वर्गाकडे गेला. सारथी स्वर्गात गेल्यावर, रथ चालवणाऱ्यांत श्रेष्ठ असलेला तो,
राघवः परमप्रीतः सुग्रीवं परिषस्वजे। परिष्वज्य च सुग्रीवं लक्ष्मणेनाभिवादितः
राम अत्यंत आनंदित झाला आणि सुग्रीवला मिठी मारली. सुग्रीवला मिठी मारल्यानंतर, लक्ष्मणाने रामाला नमस्कार केला.
पूज्यमानो हरिगणैराजगाम बलालयम्। अथोवाच स काकुत्स्थः समीपपरिवर्तिनम्
वानरांच्या झुंडीने त्याचा सन्मान केला आणि तो सैन्याच्या छावणीत पोहोचला. तेव्हा काकुत्स्थ रामाने जवळ असणाऱ्यांना संबोधून सांगितले.
सौमित्रिं सत्त्वसम्पन्नं लक्ष्मणं दीप्ततेजसम्। विभीषणमिमं सौम्य लङ्कायामभिषेचय
राम म्हणाला, 'सौमित्र, सद्गुणी आणि तेजस्वी लक्ष्मणा, या सौम्य विभीषणाला लंकेत राजा म्हणून अभिषेक कर.'
अनुरक्तं च भक्तं च तथा पूर्वोपकारिणम्। एष मे परमः कामो यदिमं रावणानुजम्
'हा माझ्यावर प्रेम करणारा, भक्त आणि पूर्वी मदत केलेला आहे. माझी सर्वात मोठी इच्छा म्हणजे या रावणाच्या भावाला'
लङ्कायां सौम्य पश्येयमभिषिक्तं विभीषणम्। एवमुक्तस्तु सौमित्री राघवेण महात्मना
'सौम्य, लंकेत राजा म्हणून अभिषिक्त पाहणे.' असे महात्मा रामाने सांगितल्यावर,
तथेत्युक्त्वा सुसंहृष्टः सौवर्णं घटमाददे। तं घटं वानरेन्द्राणां हस्ते दत्त्वा मनोजवान्
सौमित्र आनंदाने 'तसेच होईल' असे उत्तर देऊन सुवर्णाचा कलश घेतो. हनुमान, वानरांमध्ये सर्वात वेगवान, तो कलश वानरांच्या प्रमुखांच्या हाती देतो.
व्यादिदेश महासत्त्वान् समुद्रसलिलं तदा। अतिशीघ्रं ततो गत्वा वानरास्ते मनोजवाः
त्याने महान धैर्यवान वानरांना समुद्राचे पाणी आणायला सांगितले. मग ते वानर अतिशय जलद गेले.
आगतास्तु जलं गृह्य समुद्राद् वानरोत्तमाः। ततस्त्वेकं घटं गृह्य संस्थाप्य परमासने
सर्वोत्तम वानर समुद्रातून पाणी घेऊन आले. मग त्यांनी एक कलश घेऊन तो श्रेष्ठ आसनावर ठेवला.
घटेन तेन सौमित्रिरभ्यषिञ्चद् विभीषणम्। लङ्कायां रक्षसां मध्ये राजानं रामशासनात्
त्या कलशातून सौमित्र लक्ष्मणाने रामाच्या आज्ञेने लंकेत राक्षसांच्या मध्ये विभीषणाचा राजा म्हणून अभिषेक केला.
विधिना मन्त्रदृष्टेन सुहृद्गणसमावृतम्। अभ्यषिञ्चस्तदा सर्वे राक्षसा वानरास्तथा
मंत्रांनी सांगितलेल्या विधीने, मित्रांच्या उपस्थितीत, सर्व राक्षस आणि वानरांनी त्याचा अभिषेक केला.
प्रहर्षमतुलं गत्वा तुष्टुवू राममेव हि। तस्यामात्या जहृषिरे भक्ता ये चास्य राक्षसाः
अतुल आनंद मिळवून त्यांनी केवळ रामाचे स्तुतीगीत गायले. त्याचे मंत्री आणि त्याच्यावर प्रेम करणारे राक्षस आनंदित झाले.
दृष्ट्वाभिषिक्तं लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम्। राघवः परमां प्रीतिं जगाम सहलक्ष्मणः
लंकेत राक्षसांचा राजा विभीषणाचा अभिषेक पाहून राम आणि लक्ष्मण अत्यंत आनंदित झाले.
स तद् राज्यं महत् प्राप्य रामदत्तं विभीषणः। सान्त्वयित्वा प्रकृतयस्ततो राममुपागमत्
रामाने दिलेले ते मोठे राज्य मिळवून, विभीषणाने प्रजेला सांत्वन दिले आणि मग रामाजवळ गेला.
दध्यक्षतान् मोदकांश्च लाजाः सुमनसस्तथा। आजह्रुरथ संहृष्टाः पौरास्तस्मै निशाचराः
लंकेचे आनंदी नागरीक, म्हणजे रात्री वावरणारे राक्षस, दही, अक्षता, मोदक आणि फुले मोठ्या आनंदाने त्याच्याकडे घेऊन आले.
स तान् गृहीत्वा दुर्धर्षो राघवाय न्यवेदयत्। मङ्गल्यं मङ्गलं सर्वं लक्ष्मणाय च वीर्यवान्
तो बलवान विभीषण ती सर्व शुभ वस्तू घेऊन राम आणि शूर लक्ष्मणाला अर्पण करतो.
कृतकार्यं समृद्धार्थं दृष्ट्वा रामो विभीषणम्। प्रतिजग्राह तत् सर्वं तस्यैव प्रतिकाम्यया
स्वतःचे कार्य पूर्ण झालेले आणि मनोकामना साधलेला विभीषण पाहून, रामाने त्याच्या इच्छेप्रमाणे ती सर्व भेटवस्तू स्वीकारल्या.
ततः शैलोपमं वीरं प्राञ्जलिं प्रणतं स्थितम्। उवाचेदं वचो रामो हनूमन्तं प्लवङ्गमम्
तेव्हा रामाने पर्वतासारख्या बळकट, हात जोडून आणि वाकून उभ्या असलेल्या हनुमंताला असे सांगितले.
अनुज्ञाप्य महाराजमिमं सौम्य विभीषणम्। प्रविश्य नगरीं लङ्कां कौशलं ब्रूहि मैथिलीम्
हे सौम्य विभीषण, या महान राजाची परवानगी घेऊन, तू लंका नगरीत जा आणि मैथिलीला माझी कुशलता सांग.
वैदेह्यै मां च कुशलं सुग्रीवं च सलक्ष्मणम्। आचक्ष्व वदतां श्रेष्ठ रावणं च हतं रणे
वदनात श्रेष्ठ असलेल्या हनुमंता, वैदेहीला माझी, सुग्रीवाची आणि लक्ष्मणाची कुशलता सांग, तसेच रणांगणात रावण मारला गेला हेही सांग.
प्रियमेतदिहाख्याहि वैदेह्यास्त्वं हरीश्वर। प्रतिगृह्य तु संदेशमुपावर्तितुमर्हसि
वानरांच्या स्वामी, हे आनंदाचे वार्तापत्र वैदेहीला सांग आणि संदेश पोहोचवल्यावर परत ये.
thumb|त्रयोदशाधिकशततमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे त्रयोदशाधिकशततमः सर्गः ॥६-
श्रीवाल्मीकी रामायणाच्या युद्धकांडातील एकशेतेराव्या सर्गाचे ऐका.
इति प्रतिसमादिष्टो हनूमान् मारुतात्मजः। प्रविवेश पुरीं लङ्कां पूज्यमानो निशाचरैः
रामाने सांगितल्याप्रमाणे, वायुपुत्र हनुमान लंका नगरीत गेला आणि निशाचरांकडून सन्मान मिळवत होता.
प्रविश्य च पुरीं लङ्कामनुज्ञाप्य विभीषणम्। ततस्तेनाभ्यनुज्ञातो हनूमान् वृक्षवाटिकाम्
लंका नगरीत प्रवेश करून, विभीषणाची परवानगी घेऊन, हनुमान त्याच्या आज्ञेने वृक्षांची बाग गाठली.
सम्प्रविश्य यथान्यायं सीताया विदितो हरिः। ददर्श मृजया हीनां सातङ्कां रोहिणीमिव
योग्य रीतीने आत जाऊन, सीतेला ओळख असलेल्या हनुमंताने तिला आनंद हरवलेली, घाबरलेली आणि चंद्राविना रोहिणी तारकेसारखी पाहिले.