आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान्। सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः
तोच आदित्य, सविता, सूर्य, आकाशात संचार करणारा, पूषा, किरणांनी युक्त, तेजस्वी भानु, सुवर्णासारखा, सुवर्णबीज आणि दिवसाचा निर्माता आहे.
हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान्। तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्तण्डकोंऽशुमान्
त्याचे घोडे हिरवे आहेत, त्याच्याकडे हजारो किरणे आहेत, सात रथ आहेत, तो किरणांनी भरलेला आहे, अंधार दूर करणारा, मंगलमय, विश्वाचा शिल्पकार, मार्तंड आणि तेजस्वी आहे.
हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनोऽहस्करो रविः। अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः
तो हिरण्यगर्भ आहे, थंडावा देणारा, ताप देणारा, अंधार दूर करणारा, रवि, अग्नीपासून जन्मलेला, अदितीचा पुत्र, शंख, आणि थंडी नष्ट करणारा आहे.
व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः। घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवंगमः
तो आकाशाचा स्वामी आहे, अंधार घालवणारा आहे, ऋग्वेद, यजुर्वेद आणि सामवेद जाणणारा आहे, पाऊस पाडणारा आहे, पाण्याचा मित्र आहे, आणि विंध्य पर्वताचा मार्ग ओलांडणारा आहे.
आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः। कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः
तो उष्णता देणारा आहे, गोलाकार आहे, मृत्यू आहे, पिंगटवर्णी आहे, सर्वांना तापवणारा आहे, ज्ञानी आहे, विश्व आहे, प्रचंड तेजस्वी आहे, लाल आहे, आणि सर्व सृष्टीचा उगम आहे.
नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः। तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते
तो नक्षत्र, ग्रह आणि तार्यांचा स्वामी आहे, विश्वाचा सर्जक आहे, तेजस्वींमध्ये सर्वात तेजस्वी आहे, बारा रूपांचा आहे—तुला नमस्कार असो.
नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः। ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः
पूर्वेकडील पर्वताला नमस्कार, पश्चिमेकडील डोंगराला नमस्कार, प्रकाशांच्या समूहाच्या अधिपतीला नमस्कार, दिवसाच्या स्वामीला नमस्कार.
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः। नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः
विजयी, शुभ विजय देणारा, पिंगट घोड्यांचा स्वामी—त्याला पुन्हा पुन्हा नमस्कार. हजार किरणांचा, आदित्य—त्याला नमस्कार.
नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः। नमः पद्मप्रबोधाय प्रचण्डाय नमोऽस्तु ते
भीषण, शूर, चित्ताकर्षक घोड्यांचा स्वामी—त्याला नमस्कार. कमळ जागवणारा, प्रचंड तेजस्वी—तुला नमस्कार असो.
ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूरायादित्यवर्चसे। भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः
ब्रह्मा, ईशान आणि अच्युत यांच्या अधिपतीला, तेजस्वी, आदित्यसमान तेज असणारा, सर्वभक्षी, रौद्र रूप असणारा—त्याला नमस्कार.
तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने। कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः
अंधार नष्ट करणारा, थंडी घालवणारा, शत्रूंचा नाश करणारा, अमाप आत्मा, कृतघ्नांचा नाश करणारा, देव, प्रकाशांचा स्वामी—त्याला नमस्कार.
तप्तचामीकराभाय हरये विश्वकर्मणे। नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे
पिघळलेल्या सोन्यासारखा चमकणारा, हरि, विश्वाचा कर्ता—त्याला नमस्कार. अंधार नष्ट करणारा, तेजस्वी, जगाचा साक्षीदार—त्याला नमस्कार.
नाशयत्येष वै भूतं तमेव सृजति प्रभुः। पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः
हा प्रभू सर्व सृष्टीचा नाश करतो आणि पुन्हा निर्माण करतो; तो रक्षण करतो, ताप देतो आणि आपल्या किरणांनी पाऊस पाडतो.
एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः। एष चैवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम्
सर्व झोपलेल्या प्राण्यांमध्ये हा जागा असतो, सर्व सृष्टीत स्थिर असतो; हा अग्निहोत्र आणि ते करणाऱ्यांना मिळणारे फळही आहे.
देवाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च। यानि कृत्यानि लोकेषु सर्वेषु परमप्रभुः
तोच देव, तोच यज्ञ, आणि यज्ञाचे फळही तोच आहे; सर्व लोकांतील सर्व कर्मांचा तोच सर्वोच्च स्वामी आहे.
एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च। कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव
हे राघव, जो कोणी संकटात, अडचणीत, वनात किंवा भीतीत याचा नामस्मरण करतो, तो कधीच संकटात सापडत नाही.
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम्। एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यति
एकाग्रतेने या देवांचा देव, जगाचा स्वामी याची पूजा कर. हे तिन्ही वेळा जपल्यास युद्धात विजय मिळेल.
अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं जहिष्यसि। एवमुक्त्वा ततोऽगस्त्यो जगाम स यथागतम्
या क्षणी, महाबाहु, तू रावणाचा वध करशील. असे म्हणून अगस्त्य ज्या मार्गाने आला, त्याच मार्गाने निघून गेला.
एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत् तदा। धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान्
हे ऐकून, महातेजस्वी राघवाचा शोक नाहीसा झाला; तो अत्यंत आनंदी आणि संयमी मनाने हे मनाशी धरून राहिला.
आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वेदं परं हर्षमवाप्तवान्। त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान्
आदित्याकडे पाहून हे जपल्यावर त्याला अत्युच्च आनंद मिळाला; तीन वेळा आचमन करून, शुद्ध होऊन, बलवान राघव धनुष्य हातात घेतो.
रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा जयार्थं समुपागमत्। सर्वयत्नेन महता वृतस्तस्य वधेऽभवत्
रावणाला पाहून त्याच्या मनात आनंद झाला आणि विजयासाठी तो पुढे गेला. सर्वतोपरी प्रयत्नांनी वेढला जाऊन, त्याचा नाश करण्याचा निर्धार त्याने केला.
अथ रविरवदन्निरीक्ष्य रामं मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः। निशिचरपतिसंक्षयं विदित्वा सुरगणमध्यगतो वचस्त्वरेति
मग सूर्याने रामाकडे पाहून अत्यंत आनंदाने, देवांच्या मध्ये उभा राहून, रात्रीच्या राक्षसांचा नाश होणार हे जाणून, जलद शब्दांनी बोलायला सुरुवात केली.
thumb|षडधिकशततमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे षडधिकशततमः सर्गः ॥६-
आता श्रीमद्वाल्मीकी रामायणातील युद्धकांडातील एकशे सहाव्या सर्गाचे ऐका.
सारथिः स रथं हृष्टः परसैन्यप्रधर्षणम्। गन्धर्वनगराकारं समुच्छ्रितपताकिनम्
सारथी आनंदाने शत्रूंच्या सैन्याला घाबरवणारा, गंधर्वांच्या नगरीसारखा, उंच पताका फडकणारा रथ चालवत होता.
युक्तं परमसम्पन्नैर्वाजिभिर्हेममालिभिः। युद्धोपकरणैः पूर्णं पताकाध्वजमालिनम्
तो रथ उत्तम सोन्याच्या माळांनी सजवलेल्या घोड्यांनी जोडलेला होता, युद्धासाठी लागणाऱ्या सर्व वस्तूंनी भरलेला आणि झेंड्यांनी सुशोभित होता.
ग्रसन्तमिव चाकाशं नादयन्तं वसुंधराम्। प्रणाशं परसैन्यानां स्वसैन्यस्य प्रहर्षणम्
तो रथ जणू आकाश गिळत होता, त्याचा गजर पृथ्वीवर पसरला होता, शत्रूंच्या सैन्याचा नाश करत होता आणि आपल्या सैन्याला आनंद देत होता.
रावणस्य रथं क्षिप्रं चोदयामास सारथिः। तमापतन्तं सहसा स्वनवन्तं महाध्वजम्
सारथ्याने रावणाचा रथ पटकन पुढे नेला, तो रथ अचानक मोठ्या आवाजात, मोठ्या ध्वजासह धावू लागला.
रथं राक्षसराजस्य नरराजो ददर्श ह। कृष्णवाजिसमायुक्तं युक्तं रौद्रेण वर्चसा
मानवांचा राजा राक्षसांचा राजाचा रथ पाहत होता, जो काळ्या घोड्यांनी जोडलेला आणि भयंकर तेजाने उजळलेला होता.
दीप्यमानमिवाकाशे विमानं सूर्यवर्चसम्। तडित्पताकागहनं दर्शितेन्द्रायुधप्रभम्
तो रथ आकाशात सूर्याच्या तेजासारखा झळकत होता, त्याच्या झेंड्यांमध्ये विजेसारखी चमक होती आणि इंद्राच्या अस्त्रासारखा तेज दिसत होता.
शरधारा विमुञ्चन्तं धाराधरमिवाम्बुदम्। स दृष्ट्वा मेघसंकाशमापतन्तं रथं रिपोः
तो रथ जणू ढग पाऊस पाडतो तसा बाणांचा वर्षाव करत होता; शत्रूचा काळ्या ढगासारखा रथ वेगाने येताना त्याने पाहिला.