स विद्धो दशभिर्बाणैर्महाकार्मुकनिःसृतैः। रावणेन महातेजा न प्राकम्पत राघवः
रावणाच्या मोठ्या धनुष्यातून सुटलेल्या दहा बाणांनी रामाला घायाळ केलं, पण तेजस्वी राम एक क्षणही हलला नाही.
ततो विव्याध गात्रेषु सर्वेषु समितिंजयः। राघवस्तु सुसंक्रुद्धो रावणं बहुभिः शरैः
मग रणात नेहमी जिंकणारा, संतप्त रामाने रावणाच्या अंगावर अनेक बाणांचा वर्षाव केला.
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो राघवस्यानुजो बली। लक्ष्मणः सायकान् सप्त जग्राह परवीरहा
त्याच वेळी, रामाचा धाडसी धाकटा भाऊ लक्ष्मण रागाने सात बाण उचलतो.
तैः सायकैर्महावेगै रावणस्य महाद्युतिः। ध्वजं मनुष्यशीर्षं तु तस्य चिच्छेद नैकधा
त्या वेगवान बाणांनी तेजस्वी लक्ष्मणाने रावणाच्या मानवी डोक्याच्या चिन्ह असलेल्या ध्वजाला अनेक तुकड्यांत कापलं.
सारथेश्चापि बाणेन शिरो ज्वलितकुण्डलम्। जहार लक्ष्मणः श्रीमान् नैर्ऋतस्य महाबलः
लक्ष्मणाने एक बाण सोडून, तेजस्वी कुंडले घातलेल्या रावणाच्या सारथ्याचं डोकं उडवलं.
तस्य बाणैश्च चिच्छेद धनुर्गजकरोपमम्। लक्ष्मणो राक्षसेन्द्रस्य पञ्चभिर्निशितैस्तदा
मग लक्ष्मणाने पाच तीक्ष्ण बाणांनी, हत्तीच्या सोंडेइतकं मोठं असलेलं राक्षसराजाच्या धनुष्य तुकडे केलं.
नीलमेघनिभांश्चास्य सदश्वान् पर्वतोपमान्। जघानाप्लुत्य गदया रावणस्य विभीषणः
विभीषणाने उडी मारून, गडद मेघासारख्या आणि पर्वतासारख्या मोठ्या रावणाच्या घोड्यांना गदेद्वारे ठार केलं.
हताश्वात् तु तदा वेगादवप्लुत्य महारथात्। कोपमाहारयत् तीव्रं भ्रातरं प्रति रावणः
घोडे मारले गेल्यावर, रावण मोठ्या रथातून वेगाने खाली उडी मारतो आणि भावावर तीव्र रागाने पेटतो.
ततः शक्तिं महाशक्तिः प्रदीप्तामशनीमिव। विभीषणाय चिक्षेप राक्षसेन्द्रः प्रतापवान्
मग शक्तिशाली रावणाने, वीजेसारखी प्रज्वलित भयानक शक्ती विभीषणावर फेकली.
अप्राप्तामेव तां बाणैस्त्रिभिश्चिच्छेद लक्ष्मणः। अथोदतिष्ठत् संनादो वानराणां महारणे
ती शक्ती अजून पोहोचायच्या आधीच, लक्ष्मणाने तीन बाणांनी तिला छेदली; मग रणभूमीत वानरांचा मोठा जयघोष झाला.
सम्पपात त्रिधा छिन्ना शक्तिः काञ्चनमालिनी। सविस्फुलिङ्गा ज्वलिता महोल्केव दिवश्च्युता
ती सोन्याच्या माळांनी सजलेली शक्ती तीन तुकड्यांत तुटून, ज्वाळा आणि ठिणग्या उडवत, आकाशातून पडलेल्या उल्केसारखी जमिनीवर पडली.
ततः सम्भाविततरां कालेनापि दुरासदाम्। जग्राह विपुलां शक्तिं दीप्यमानां स्वतेजसा
मग काही वेळाने, सहन करायला कठीण अशी, स्वतःच्या तेजाने प्रज्वलित मोठी शक्ती त्याने उचलली.
सा वेगिता बलवता रावणेन दुरात्मना। जज्वाल सुमहातेजा दीप्ताशनिसमप्रभा
दुष्ट रावणाने ती शक्ती जोरात उचलली आणि ती प्रचंड तेजाने जळू लागली, वीजेसारखी चमकत होती.
एतस्मिन्नन्तरे वीरो लक्ष्मणस्तं विभीषणम्। प्राणसंशयमापन्नं तूर्णमभ्यवपद्यत
त्याच वेळी, वीर लक्ष्मणाने जीवाच्या धोक्यात सापडलेल्या विभीषणाजवळ पटकन धाव घेतली.
तं विमोक्षयितुं वीरश्चापमायम्य लक्ष्मणः। रावणं शक्तिहस्तं वै शरवर्षैरवाकिरत्
त्याला सोडवण्यासाठी, धाडसी लक्ष्मणाने धनुष्य ताणून, हातात शक्ती असलेल्या रावणावर बाणांचा वर्षाव केला.
कीर्यमाणः शरौघेण विसृष्टेन महात्मना। न प्रहर्तुं मनश्चक्रे विमुखीकृतविक्रमः
महात्मा लक्ष्मणाने सोडलेल्या बाणांच्या पावसाने रावण गोंधळला आणि त्याचं धैर्य ढासळलं, म्हणून तो वार करू शकला नाही.
मोक्षितं भ्रातरं दृष्ट्वा लक्ष्मणेन स रावणः। लक्ष्मणाभिमुखस्तिष्ठन्निदं वचनमब्रवीत्
लक्ष्मणाने भावाला सोडवल्याचं पाहून, रावण लक्ष्मणासमोर उभा राहून म्हणाला—
मोक्षितस्ते बलश्लाघिन् यस्मादेवं विभीषणः। विमुच्य राक्षसं शक्तिस्त्वयीयं विनिपात्यते
"तू बलाचा गर्व करणाऱ्या विभीषणाला सोडवलंस, त्यामुळे ही शक्ती राक्षसावर न पडता आता तुझ्यावरच पडेल."
एषा ते हृदयं भित्त्वा शक्तिर्लोहितलक्षणा। मद्बाहुपरिघोत्सृष्टा प्राणानादाय यास्यति
ही भाल, रक्तानं ओळखीची, माझ्या मदमस्त हाताने फेकलेली, तुझ्या छातीत घुसून तुझे प्राण घेऊन जाईल.
इत्येवमुक्त्वा तां शक्तिमष्टघण्टां महास्वनाम्। मयेन मायाविहिताममोघां शत्रुघातिनीम्
असं म्हणून, आठ घंटांनी सजलेली, मोठ्या आवाजाची, मायेनं मायेनं तयार केलेली, कधीही न चुकणारी आणि शत्रूंचा नाश करणारी ती भाल
लक्ष्मणाय समुद्दिश्य ज्वलन्तीमिव तेजसा। रावणः परमक्रुद्धश्चिक्षेप च ननाद च
रावण प्रचंड रागावलेला, तेजाने जणू जळणारी ती भाल लक्ष्मणाकडे लक्ष करून फेकली आणि मोठ्याने गर्जना केली.
सा क्षिप्ता भीमवेगेन वज्राशनिसमस्वना। शक्तिरभ्यपतद् वेगाल्लक्ष्मणं रणमूर्धनि
भीषण वेगाने फेकलेली ती भाल, वज्र आणि विजेसारखा आवाज करत, रणभूमीच्या मध्यभागी असलेल्या लक्ष्मणाकडे जोरात धावून गेली.
तामनुव्याहरच्छक्तिमापतन्तीं स राघवः। स्वस्त्यस्तु लक्ष्मणायेति मोघा भव हतोद्यमा
ती भाल लक्ष्मणाकडे वेगाने येताना पाहून राम म्हणाला, "लक्ष्मण सुरक्षित राहो; हे अस्त्र, तुझा प्रयत्न व्यर्थ होवो!"
रावणेन रणे शक्तिः क्रुद्धेनाशीविषोपमा। मुक्ताऽऽशूरस्य भीतस्य लक्ष्मणस्य ममज्ज सा
रावणाने रणात प्रचंड रागाने सोडलेली ती भाल, जणू विषारी सापासारखी, शूर पण आता घाबरलेल्या लक्ष्मणाच्या अंगात घुसली.
न्यपतत् सा महावेगा लक्ष्मणस्य महोरसि। जिह्वेवोरगराजस्य दीप्यमाना महाद्युतिः
ती प्रचंड तेजस्वी भाल, सापराजाच्या जिभेसारखी, मोठ्या वेगाने लक्ष्मणाच्या रुंद छातीत आदळली.
ततो रावणवेगेन सुदूरमवगाढया। शक्त्या विभिन्नहृदयः पपात भुवि लक्ष्मणः
मग रावणाच्या जबरदस्त वेगाने फेकलेल्या त्या भालेमुळे, हृदय भेदले गेलेला लक्ष्मण जमिनीवर कोसळला.
तदवस्थं समीपस्थो लक्ष्मणं प्रेक्ष्य राघवः। भ्रातृस्नेहान्महातेजा विषण्णहृदयोऽभवत्
लक्ष्मण अशा अवस्थेत जवळ पडलेला पाहून, राम मोठ्या प्रेमाने आणि दुःखाने व्याकुळ झाला.
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणः। बभूव संरब्धतरो युगान्त इव पावकः
क्षणभर विचार करून, डोळ्यात अश्रू भरून, तो राम प्रचंड संतापला, जणू युगाच्या शेवटी पेटणाऱ्या अग्नीप्रमाणे.
न विषादस्य कालोऽयमिति संचिन्त्य राघवः। चक्रे सुतुमलं युद्धं रावणस्य वधे धृतः। सर्वयत्नेन महता लक्ष्मणं परिवीक्ष्य च
"आता दुःख करण्याची वेळ नाही," असं ठरवून, रावणाचा वध करण्यासाठी राम प्रचंड लढाई करू लागला आणि सर्व शक्तीनं लक्ष्मणाकडे लक्ष ठेवू लागला.
स ददर्श ततो रामः शक्त्या भिन्नं महाहवे। लक्ष्मणं रुधिरादिग्धं सपन्नगमिवाचलम्
मग रामाने पाहिलं की, रणभूमीत भालेने जखमी झालेला, रक्ताने माखलेला लक्ष्मण, जणू सापासह पडलेल्या पर्वतासारखा पडला आहे.