अङ्गदो मोक्षयामास सरोषः स परश्वधम्। स वीरो वज्रसंकाशमङ्गदो मुष्टिमात्मनः
अंगदाने रागाने ती कुऱ्हाड सोडवून टाकली; मग तो शूरवीर अंगद, वज्रासारखा मुठ आवळून—
संवर्तयत् सुसंक्रुद्धः पितुस्तुल्यपराक्रमः। राक्षसस्य स्तनाभ्याशे मर्मज्ञो हृदयं प्रति
आपली सगळी ताकद एकवटून, वडिलांसारखा पराक्रमी असलेला अंगद, राक्षसाच्या छातीच्या जवळ, मर्मस्थळी निशाणा साधला.
इन्द्राशनिसमस्पर्शं स मुष्टिं विन्यपातयत्। तेन तस्य निपातेन राक्षसस्य महामृधे
त्याने वज्रासारखा स्पर्श असलेली मुठ राक्षसावर फेकली; त्या प्रचंड युद्धात त्या घावाने—
पफाल हृदयं चास्य स पपात हतो भुवि। तस्मिन् विनिहते भूमौ तत् सैन्यं सम्प्रचुक्षुभे
राक्षसाचे हृदय फाटले आणि तो खाली पडून मेला; तो पृथ्वीवर पडताच ते सैन्य गोंधळून गेले.
अभवच्च महान् क्रोधः समरे रावणस्य तु। वानराणां प्रहृष्टानां सिंहनादः सुपुष्कलः
समरभूमीत रावणाला मोठा राग आला; आणि आनंदलेल्या वानरांनी जोरदार सिंहगर्जना केली.
स्फोटयन्निव शब्देन लङ्कां साट्टालगोपुराम्। सहेन्द्रेणेव देवानां नादः समभवन्महान्
त्यांच्या आवाजाने जणू लंका, तिच्या बुरुजांसह हादरली; तो गजर इतका मोठा होता की जणू देवांमध्ये इंद्राने केलेला गर्जना.
अथेन्द्रशत्रुस्त्रिदशालयानां वनौकसां चैव महाप्रणादम्। श्रुत्वा सरोषं युधि राक्षसेन्द्रः पुनश्च युद्धाभिमुखोऽवतस्थे
मग इंद्राचा शत्रू, राक्षसांचा राजा, देव आणि वनात राहणाऱ्यांचा प्रचंड गजर युद्धात ऐकून, पुन्हा युद्धासाठी सज्ज झाला.
thumb|एकोनशततमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे एकोनशततमः सर्गः ॥६-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या युद्धकांडातील नव्याण्णवावा सर्ग ऐका.
महोदरमहापार्श्वौ हतौ दृष्ट्वा स रावणः। तस्मिंश्च निहते वीरे विरूपाक्षे महाबले
महादर आणि महापार्श्व हे मारले गेलेले, आणि तो वीर विरूपाक्ष देखील पडलेला पाहून—
आविवेश महान् क्रोधो रावणं तु महामृधे। सूतं संचोदयामास वाक्यं चेदमुवाच ह
त्या प्रचंड युद्धात रावणाच्या मनात मोठा संताप भरून आला; त्याने सारथ्याला पुढे जायला सांगितले आणि असे म्हणाला—
निहतानाममात्यानां रुद्धस्य नगरस्य च। दुःखमेवापनेष्यामि हत्वा तौ रामलक्ष्मणौ
माझे मंत्री मारले गेले आणि माझे नगर वेढले गेले याचे दुःख मी राम आणि लक्ष्मण यांना ठार मारून दूर करीन.
रामवृक्षं रणे हन्मि सीतापुष्पफलप्रदम्। प्रशाखा यस्य सुग्रीवो जाम्बवान् कुमुदो नलः
समरभूमीत मी राम नावाच्या त्या झाडाला तोडून टाकीन, ज्याचे फूल आणि फळ म्हणजे सीता आहे, आणि ज्याच्या फांद्या सुग्रीव, जांबवान, कुमुद आणि नल आहेत.
द्विविदश्चैव मैन्दश्च अङ्गदो गन्धमादनः। हनूमांश्च सुषेणश्च सर्वे च हरियूथपाः
द्विविद, मैंद, अंगद, गंधमादन, हनुमान, सुसेन आणि सर्व वानरसेनापती सुद्धा.
स दिशो दश घोषेण रथस्यातिरथो महान्। नादयन् प्रययौ तूर्णं राघवं चाभ्यधावत
तो महान रथी, आपल्या रथाच्या गजराने दहा दिशांना निनादित करत, वेगाने निघाला आणि राघवाकडे धावला.
पूरिता तेन शब्देन सनदीगिरिकानना। संचचाल मही सर्वा त्रस्तसिंहमृगद्विजा
त्या आवाजाने पर्वत आणि वनांसह सारी पृथ्वी भरून गेली; सगळ्या भूमीला कंप आला, आणि सिंह, हरणे, पक्षी घाबरले.
तामसं सुमहाघोरं चकारास्त्रं सुदारुणम्। निर्ददाह कपीन् सर्वांस्ते प्रपेतुः समन्ततः
त्याने एक अतिशय भयंकर, काळोखमय आणि प्रचंड अस्त्र सोडले, ज्याने सर्व वानर जळून गेले आणि ते सगळीकडे पळाले.
उत्पपात रजो भूमौ तैर्भग्नैः सम्प्रधावितैः। नहि तत् सहितुं शेकुर्ब्रह्मणा निर्मितं स्वयम्
त्यावेळी ते शस्त्र ब्रह्मदेवांनी स्वतः तयार केलेले असल्यामुळे, त्याचा सामना करू शकले नाहीत. त्यामुळे त्यांच्या तुकड्यांमुळे आणि पळण्यामुळे जमिनीवर प्रचंड धूळ उडाली.
तान्यनीकान्यनेकानि रावणस्य शरोत्तमैः। दृष्ट्वा भग्नानि शतशो राघवः पर्यवस्थितः
रावणाच्या असंख्य सैन्यांचे शेकडो तुकडे आपल्या उत्तम बाणांनी उद्ध्वस्त झालेले पाहून, राघव ठामपणे उभा राहिला.
ततो राक्षसशार्दूलो विद्राव्य हरिवाहिनीम्। स ददर्श ततो रामं तिष्ठन्तमपराजितम्
मग राक्षसांमधील वाघाने, वानरांची सेना पांगवून, समोर अपराजित राम उभा आहे हे पाहिले.
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विष्णुना वासवं यथा। आलिखन्तमिवाकाशमवष्टभ्य महद् धनुः
लक्ष्मणासारख्या भावासोबत, जणू विष्णूने इंद्रासोबत उभे राहावे तसे, राम मोठ्या धनुष्याला घट्ट धरून आकाशावर बाणांचा वर्षाव करत उभा होता.
पद्मपत्रविशालाक्षं दीर्घबाहुमरिंदमम्। ततो रामो महातेजाः सौमित्रिसहितो बली
कमळाच्या पानासारख्या मोठ्या डोळ्यांचा, लांब बाहू असलेला, शत्रूंचा संहार करणारा, असा तेजस्वी आणि बलवान राम, सौमित्रासोबत तिथे उभा होता.
वानरांश्च रणे भग्नानापतन्तं च रावणम्। समीक्ष्य राघवो हृष्टो मध्ये जग्राह कार्मुकम्
रणांगणात वानरांची सेना तुटून पडलेली आणि रावण पुढे येताना पाहून, राघव आनंदित झाला आणि रणभूमीच्या मध्यभागी आपले धनुष्य उचलले.
विस्फारयितुमारेभे ततः स धनुरुत्तमम्। महावेगं महानादं निर्भिन्दन्निव मेदिनीम्
मग त्याने आपले उत्तम धनुष्य ताणायला सुरुवात केली, तेव्हा त्याचा मोठा आवाज आणि वेग जणू पृथ्वी फाडून टाकावा असा होता.
रावणस्य च बाणौघै रामविस्फारितेन च। शब्देन राक्षसास्तेन पेतुश्च शतशस्तदा
रावणाच्या बाणांच्या वर्षावामुळे आणि रामाच्या धनुष्याच्या आवाजामुळे, त्या क्षणी शेकडो राक्षस खाली कोसळले.
तयोः शरपथं प्राप्य रावणो राजपुत्रयोः। स बभौ च यथा राहुः समीपे शशिसूर्ययोः
त्या दोन्ही राजपुत्रांच्या बाणांच्या मार्गात रावण गेला, तेव्हा तो जणू राहू चंद्र आणि सूर्याच्या जवळ जातो तसा तेजस्वी दिसत होता.
तमिच्छन् प्रथमं योद्धुं लक्ष्मणो निशितैः शरैः। मुमोच धनुरायम्य शरानग्निशिखोपमान्
सर्वात आधी युद्ध करावे अशी इच्छा असलेल्या लक्ष्मणाने, आपले धनुष्य ताणून, अग्नीच्या ज्वाळेसारखे तीक्ष्ण बाण सोडले.
तान् मुक्तमात्रानाकाशे लक्ष्मणेन धनुष्मता। बाणान् बाणैर्महातेजा रावणः प्रत्यवारयत्
लक्ष्मणाने आकाशात सोडलेले ते बाण, लगेचच बलवान रावणाने आपल्या बाणांनी परतवले.
एकमेकेन बाणेन त्रिभिस्त्रीन् दशभिर्दश। लक्ष्मणस्य प्रचिच्छेद दर्शयन् पाणिलाघवम्
रावणाने एक बाण एका बाणाने, तीन बाण तीन बाणांनी, आणि दहा बाण दहा बाणांनी छाटून, आपल्या हातातील कौशल्य दाखवले.
अभ्यतिक्रम्य सौमित्रिं रावणः समितिंजयः। आससाद रणे रामं स्थितं शैलमिवापरम्
समितीमध्ये विजय मिळवणाऱ्या रावणाने सौमित्राला मागे टाकून, रणांगणात दुसऱ्या डोंगरासारखा स्थिर उभा असलेल्या रामाजवळ गेला.
स राघवं समासाद्य क्रोधसंरक्तलोचनः। व्यसृजच्छरवर्षाणि रावणो राक्षसेश्वरः
राघवाच्या समोर उभा राहून, रागाने डोळे लाल झालेल्या राक्षसाधिपती रावणाने बाणांचा वर्षाव सुरू केला.