आर्तानां राक्षसीनां तु लङ्कायां वै कुले कुले। रावणः करुणं शब्दं शुश्राव परिदेवितम्
लंकेतल्या प्रत्येक घराघरात राक्षसींच्या दुःखाने भरलेल्या करूण आक्रोश आणि रडण्याचा आवाज रावणाने ऐकला.
स तु दीर्घं विनिःश्वस्य मुहूर्तं ध्यानमास्थितः। बभूव परमक्रुद्धो रावणो भीमदर्शनः
रावणाने खोल श्वास घेतला, थोडा वेळ ध्यानात बसला आणि मग तो अत्यंत रागावला; त्याचा चेहरा भयंकर दिसत होता.
संदश्य दशनैरोष्ठं क्रोधसंरक्तलोचनः। राक्षसैरपि दुर्दर्शः कालाग्निरिव मूर्तिमान्
रावणाने दातांनी ओठ चावले, डोळे रागाने लाल झाले; तो इतका भयंकर दिसत होता की, राक्षसांनाही त्याची भीती वाटली, जणू मृत्यूचे अग्नीच साकार झाले.
उवाच च समीपस्थान् राक्षसान् राक्षसेश्वरः। क्रोधाव्यक्तकथस्तत्र निर्दहन्निव चक्षुषा
राक्षसांचा राजा रावण, रागाने आवाज गिळमिळीत झाला आणि डोळ्यांनी जणू जाळत असल्यासारखा, जवळच्या राक्षसांना बोलू लागला.
महोदरं महापार्श्वं विरूपाक्षं च राक्षसम्। शीघ्रं वदत सैन्यानि निर्यातेति ममाज्ञया
महोधर, महापार्श्व आणि विरूपाक्ष या राक्षसांना त्याने सांगितले, "लवकर माझ्या आज्ञेने सैन्यांना बाहेर पडायला सांगा."
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते भयार्दिताः। चोदयामासुरव्यग्रान् राक्षसांस्तान् नृपाज्ञया
त्याचे हे बोल ऐकून, भीतीने ग्रासलेल्या त्या राक्षसांनी राजाच्या आज्ञेने इतर राक्षसांना घाईघाईने पुढे जायला लावले.
ते तु सर्वे तथेत्युक्त्वा राक्षसा भीमदर्शनाः। कृतस्वस्त्ययनाः सर्वे ते रणाभिमुखा ययुः
ते भयंकर दिसणारे सर्व राक्षस म्हणाले, "तसेच करू," आणि शुभकर्मे करून युद्धाकडे निघाले.
प्रतिपूज्य यथान्यायं रावणं ते महारथाः। तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे भर्तुर्विजयकाङ्क्षिणः
रावणाचे योग्य रीतीने पूजन करून, ते सर्व महान रथी हात जोडून उभे राहिले आणि आपल्या स्वामीच्या विजयाची इच्छा धरू लागले.
ततोवाच प्रहस्यैतान् रावणः क्रोधमूर्च्छितः। महोदरमहापार्श्वौ विरूपाक्षं च राक्षसम्
तेव्हा रावण रागाने भरून हसत महोधर, महापार्श्व आणि विरूपाक्ष या राक्षसांना म्हणाला.
अद्य बाणैर्धनुर्मुक्तैर्युगान्तादित्यसंनिभैः। राघवं लक्ष्मणं चैव नेष्यामि यमसादनम्
आज मी माझ्या धनुष्याच्या बाणांनी, जे युगाच्या अंताच्या सूर्यासारखे तेजस्वी आहेत, राम आणि लक्ष्मण यांना यमाच्या लोकात पाठवीन.
खरस्य कुम्भकर्णस्य प्रहस्तेन्द्रजितोस्तथा। करिष्यामि प्रतीकारमद्य शत्रुवधादहम्
आज मी माझ्या शत्रूंचा वध करून खर, कुम्भकर्ण, प्रहस्त आणि इंद्रजित यांचा सूड घेईन.
नैवान्तरिक्षं न दिशो न च द्यौर्नापि सागराः। प्रकाशत्वं गमिष्यन्ति मद्बाणजलदावृताः
आज माझ्या बाणांच्या मेघांनी आकाश, दिशा, स्वर्ग आणि समुद्रही दिसेनासे होतील.
अद्य वानरमुख्यानां तानि यूथानि भागशः। धनुषा शरजालेन वधिष्यामि पतत्त्रिणा
आज मी माझ्या धनुष्याच्या बाणांच्या वर्षावाने वानरांच्या प्रमुखांच्या सैन्यांचे गटागटाने नाश करीन.
अद्य वानरसैन्यानि रथेन पवनौजसा। धनुःसमुद्रादुद्भूतैर्मथिष्यामि शरोर्मिभिः
आज मी माझ्या रथावर बसून, वाऱ्याच्या वेगाने, धनुष्याच्या समुद्रातून उठणाऱ्या बाणांच्या लाटांनी वानरसेना ढवळून टाकीन.
व्याकोशपद्मवक्त्राणि पद्मकेसरवर्चसाम्। अद्य यूथतटाकानि गजवत् प्रमथाम्यहम्
आज मी कमळासारख्या चेहऱ्यांचे आणि कमळाच्या केसरासारखे तेज असलेल्या वानरांच्या सैन्यांना हत्तीप्रमाणे चिरडून टाकीन.
सशरैरद्य वदनैः संख्ये वानरयूथपाः। मण्डयिष्यन्ति वसुधां सनालैरिव पङ्कजैः
आज युद्धात वानरांच्या सेनापतींची बाणांनी छिद्रित झालेली तोंडे, कमळे आणि देठांसह जणू पृथ्वीवर पसरली जातील.
अद्य यूथप्रचण्डानां हरीणां द्रुमयोधिनाम्। मुक्तेनैकेषुणा युद्धे भेत्स्यामि च शतं शतम्
आज मी युद्धात झाडे उचलणाऱ्या आणि गटात असलेल्या त्या भयंकर वानरांच्या शेकडो शेकडो गटांना एका बाणाने फोडून टाकीन.
हतो भ्राता च येषां वै येषां च तनयो हतः। वधेनाद्य रिपोस्तेषां करोम्यश्रुप्रमार्जनम्
ज्यांचा भाऊ मारला गेला, ज्यांचा मुलगा मारला गेला, अशा सर्व शत्रूंचा वध करून आज मी त्यांच्या डोळ्यांतील अश्रू पुसून टाकीन.
अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैः प्रस्तीर्णैर्गतचेतनैः। करोमि वानरैर्युद्धे यत्नावेक्ष्यतलां महीम्
आज मी युद्धात माझ्या मदाने भरलेल्या बाणांनी छिद्रित होऊन प्राण सोडलेल्या वानरांनी पृथ्वी इतकी झाकून टाकीन की, जमीन दिसणार नाही.
अद्य काकाश्च गृध्राश्च ये च मांसाशिनोऽपरे। सर्वांस्तांस्तर्पयिष्यामि शत्रुमांसैः शराहतैः
आज मी बाणांनी मारलेल्या शत्रूंच्या मांसाने कावळे, गिधाडे आणि इतर मांसाहारी पक्ष्यांना तृप्त करीन.
कल्प्यतां मे रथः शीघ्रं क्षिप्रमानीयतां धनुः। अनुप्रयान्तु मां युद्धे येऽत्र शिष्टा निशाचराः
माझा रथ लवकर तयार करा, धनुष्य ताबडतोब आणा; इथे उरलेले सर्व निशाचर युद्धात माझ्या मागे यावेत.
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा महापार्श्वोऽब्रवीद् वचः। बलाध्यक्षान् स्थितांस्तत्र बलं संत्वर्यतामिति
त्याची ही वचने ऐकून महापार्श्व म्हणाला, "इथे उभ्या असलेल्या सैन्यप्रमुखांनी सैन्याला लवकर पुढे जायला लावा."
बलाध्यक्षास्तु संयुक्ता राक्षसांस्तान् गृहे गृहे। चोदयन्तः परिययुर्लङ्कां लघुपराक्रमाः
तेव्हा वेगवान आणि शूर सेनापती लंका नगरीत घराघरांत जाऊन राक्षसांना उठवू लागले.
ततो मुहूर्तान्निष्पेतू राक्षसा भीमदर्शनाः। नदन्तो भीमवदना नानाप्रहरणैर्भुजैः
थोड्याच वेळात भयंकर दिसणारे, भीषण चेहऱ्याने गर्जना करणारे, हातात वेगवेगळी शस्त्रे घेऊन राक्षस बाहेर आले.
असिभिः पट्टिशैः शूलैर्गदाभिर्मुसलैर्हलैः। शक्तिभिस्तीक्ष्णधाराभिर्महद्भिः कूटमुद्गरैः
त्यांच्या हातात तलवारी, भाले, त्रिशूळ, गदा, मुसळ, नांगर, टोकदार शूल आणि मोठे काटेरी गज होते.
यष्टिभिर्विविधैश्चक्रैर्निशितैश्च परश्वधैः। भिन्दिपालैः शतघ्नीभिरन्यैश्चापि वरायुधैः
काहीजण वेगवेगळ्या काठ्या, चाकं, धारदार कुऱ्हाडी, भालेफेकणारी अस्त्रे, शतकनी आणि इतर उत्तम शस्त्रांनी सज्ज होते.
अथानयन् बलाध्यक्षाश्चत्वारो रावणाज्ञया। रथानां नियुतं साग्रं नागानां नियुतत्रयम्
मग रावणाच्या आज्ञेने चार सेनापतींनी एक लक्ष रथ आणि तीन लक्ष हत्ती आणले.
अश्वानां षष्टिकोट्यस्तु खरोष्ट्राणां तथैव च। पदातयस्त्वसंख्याता जग्मुस्ते राजशासनात्
तसेच साठ कोटी घोडे, आणि तितकेच उंट व खच्चर होते; पायदळ सैनिकांची तर गणना करता येईना, हे सर्व राजाच्या आज्ञेने पुढे निघाले.
बलाध्यक्षाश्च संस्थाप्य राज्ञः सेनां पुरःस्थिताम्। एतस्मिन्नन्तरे सूतः स्थापयामास तं रथम्
सेनापतींनी राजाची सेना पुढे उभी केली आणि त्याच वेळी सारथ्याने रथ आणून ठेवला.
दिव्यास्त्रवरसम्पन्नं नानालंकारभूषितम्। नानायुधसमाकीर्णं किङ्किणीजालसंयुतम्
तो रथ दिव्य अस्त्रांनी सज्ज, विविध अलंकारांनी शोभलेला, अनेक शस्त्रांनी भरलेला आणि घंटांच्या जाळ्याने सजवलेला होता.