अद्यप्रभृति लोकांस्त्रीन् सर्वे दानवराक्षसाः। भयेन प्रभृता नित्यं विचरिष्यन्ति शाश्वतम्
आजपासून सर्व दानव आणि राक्षस कायमचे भीतीने भरून, तिन्ही लोकांत भटकत राहतील.
दैवतैस्तु समागम्य सर्वैश्चेन्द्रपुरोगमैः। वृषध्वजस्त्रिपुरहा महादेवः प्रतोषितः
सर्व देव, इंद्राच्या पुढाकाराने एकत्र आले, तेव्हा वृषध्वज, त्रिपुरांचा संहार करणारे महादेव, प्रसन्न झाले.
प्रसन्नस्तु महादेवो देवानेतद् वचोऽब्रवीत्। उत्पत्स्यति हितार्थं वो नारी रक्षःक्षयावहा
प्रसन्न झालेल्या महादेवांनी देवांना सांगितले, 'तुमच्या हितासाठी एक स्त्री जन्माला येईल, जी राक्षसांचा संहार करील.'
एषा देवैः प्रयुक्ता तु क्षुद् यथा दानवान् पुरा। भक्षयिष्यति नः सर्वान् राक्षसघ्नी सरावणान्
ही देवी देवांनी प्रेरित केली असून, जशी पूर्वी उपाशीपोटी दानवांचा नाश झाला, तशीच ती सर्व राक्षसांसह रावणालाही संपवेल.
रावणस्यापनीतेन दुर्विनीतस्य दुर्मतेः। अयं निष्टानको घोरः शोकेन समभिप्लुतः
दुष्ट बुद्धीच्या रावणाच्या वाईट कृत्यांमुळे, हा भयंकर आणि दुःखाने भरलेला अंतिम आक्रोश उठला आहे.
तं न पश्यामहे लोके यो नः शरणदो भवेत्। राघवेणोपसृष्टानां कालेनेव युगक्षये
राघवाच्या संकटाने आम्ही वेढले गेलो आहोत; जगात असा कोणीच दिसत नाही जो आम्हाला आश्रय देईल, जणू युगाच्या शेवटी काळाने गाठल्यासारखे.
नास्ति नः शरणं किंचिद् भये महति तिष्ठताम्। दावाग्निवेष्टितानां हि करेणूनां यथा वने
या मोठ्या भीतीत उभे असताना, आम्हाला कुठेही आश्रय नाही, जसे जंगलात वनदाव्याने वेढलेल्या हत्तीणींना कुठेच आसरा नसतो.
प्राप्तकालं कृतं तेन पौलस्त्येन महात्मना। यत एव भयं दृष्टं तमेव शरणं गतः
त्या पुलस्त्यकुलातील महात्म्याने योग्य वेळी कृती केली; ज्या ठिकाणी भीती दिसली, तिथेच तो आश्रयाला गेला.
इतीव सर्वा रजनीचरस्त्रियः परस्परं सम्परिरभ्य बाहुभिः। विषेदुरार्तातिभयाभिपीडिता विनेदुरुच्चैश्च तदा सुदारुणम्
मग सर्व निशाचर स्त्रिया, एकमेकींना घट्ट मिठी मारून, तीव्र भीती आणि दुःखाने व्याकुळ झाल्या आणि मोठ्याने, भीषण रडू लागल्या.
thumb|पञ्चनवतितमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे पञ्चनवतितमः सर्गः ॥६-
श्रीमद्वाल्मिकी रामायणाच्या युद्धकांडातील पंच्याण्णवावा सर्ग ऐका.
आर्तानां राक्षसीनां तु लङ्कायां वै कुले कुले। रावणः करुणं शब्दं शुश्राव परिदेवितम्
लंकेतल्या प्रत्येक घराघरात राक्षसींच्या दुःखाने भरलेल्या करूण आक्रोश आणि रडण्याचा आवाज रावणाने ऐकला.
स तु दीर्घं विनिःश्वस्य मुहूर्तं ध्यानमास्थितः। बभूव परमक्रुद्धो रावणो भीमदर्शनः
रावणाने खोल श्वास घेतला, थोडा वेळ ध्यानात बसला आणि मग तो अत्यंत रागावला; त्याचा चेहरा भयंकर दिसत होता.
संदश्य दशनैरोष्ठं क्रोधसंरक्तलोचनः। राक्षसैरपि दुर्दर्शः कालाग्निरिव मूर्तिमान्
रावणाने दातांनी ओठ चावले, डोळे रागाने लाल झाले; तो इतका भयंकर दिसत होता की, राक्षसांनाही त्याची भीती वाटली, जणू मृत्यूचे अग्नीच साकार झाले.
उवाच च समीपस्थान् राक्षसान् राक्षसेश्वरः। क्रोधाव्यक्तकथस्तत्र निर्दहन्निव चक्षुषा
राक्षसांचा राजा रावण, रागाने आवाज गिळमिळीत झाला आणि डोळ्यांनी जणू जाळत असल्यासारखा, जवळच्या राक्षसांना बोलू लागला.
महोदरं महापार्श्वं विरूपाक्षं च राक्षसम्। शीघ्रं वदत सैन्यानि निर्यातेति ममाज्ञया
महोधर, महापार्श्व आणि विरूपाक्ष या राक्षसांना त्याने सांगितले, "लवकर माझ्या आज्ञेने सैन्यांना बाहेर पडायला सांगा."
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते भयार्दिताः। चोदयामासुरव्यग्रान् राक्षसांस्तान् नृपाज्ञया
त्याचे हे बोल ऐकून, भीतीने ग्रासलेल्या त्या राक्षसांनी राजाच्या आज्ञेने इतर राक्षसांना घाईघाईने पुढे जायला लावले.
ते तु सर्वे तथेत्युक्त्वा राक्षसा भीमदर्शनाः। कृतस्वस्त्ययनाः सर्वे ते रणाभिमुखा ययुः
ते भयंकर दिसणारे सर्व राक्षस म्हणाले, "तसेच करू," आणि शुभकर्मे करून युद्धाकडे निघाले.
प्रतिपूज्य यथान्यायं रावणं ते महारथाः। तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे भर्तुर्विजयकाङ्क्षिणः
रावणाचे योग्य रीतीने पूजन करून, ते सर्व महान रथी हात जोडून उभे राहिले आणि आपल्या स्वामीच्या विजयाची इच्छा धरू लागले.
ततोवाच प्रहस्यैतान् रावणः क्रोधमूर्च्छितः। महोदरमहापार्श्वौ विरूपाक्षं च राक्षसम्
तेव्हा रावण रागाने भरून हसत महोधर, महापार्श्व आणि विरूपाक्ष या राक्षसांना म्हणाला.
अद्य बाणैर्धनुर्मुक्तैर्युगान्तादित्यसंनिभैः। राघवं लक्ष्मणं चैव नेष्यामि यमसादनम्
आज मी माझ्या धनुष्याच्या बाणांनी, जे युगाच्या अंताच्या सूर्यासारखे तेजस्वी आहेत, राम आणि लक्ष्मण यांना यमाच्या लोकात पाठवीन.
खरस्य कुम्भकर्णस्य प्रहस्तेन्द्रजितोस्तथा। करिष्यामि प्रतीकारमद्य शत्रुवधादहम्
आज मी माझ्या शत्रूंचा वध करून खर, कुम्भकर्ण, प्रहस्त आणि इंद्रजित यांचा सूड घेईन.
नैवान्तरिक्षं न दिशो न च द्यौर्नापि सागराः। प्रकाशत्वं गमिष्यन्ति मद्बाणजलदावृताः
आज माझ्या बाणांच्या मेघांनी आकाश, दिशा, स्वर्ग आणि समुद्रही दिसेनासे होतील.
अद्य वानरमुख्यानां तानि यूथानि भागशः। धनुषा शरजालेन वधिष्यामि पतत्त्रिणा
आज मी माझ्या धनुष्याच्या बाणांच्या वर्षावाने वानरांच्या प्रमुखांच्या सैन्यांचे गटागटाने नाश करीन.
अद्य वानरसैन्यानि रथेन पवनौजसा। धनुःसमुद्रादुद्भूतैर्मथिष्यामि शरोर्मिभिः
आज मी माझ्या रथावर बसून, वाऱ्याच्या वेगाने, धनुष्याच्या समुद्रातून उठणाऱ्या बाणांच्या लाटांनी वानरसेना ढवळून टाकीन.
व्याकोशपद्मवक्त्राणि पद्मकेसरवर्चसाम्। अद्य यूथतटाकानि गजवत् प्रमथाम्यहम्
आज मी कमळासारख्या चेहऱ्यांचे आणि कमळाच्या केसरासारखे तेज असलेल्या वानरांच्या सैन्यांना हत्तीप्रमाणे चिरडून टाकीन.
सशरैरद्य वदनैः संख्ये वानरयूथपाः। मण्डयिष्यन्ति वसुधां सनालैरिव पङ्कजैः
आज युद्धात वानरांच्या सेनापतींची बाणांनी छिद्रित झालेली तोंडे, कमळे आणि देठांसह जणू पृथ्वीवर पसरली जातील.
अद्य यूथप्रचण्डानां हरीणां द्रुमयोधिनाम्। मुक्तेनैकेषुणा युद्धे भेत्स्यामि च शतं शतम्
आज मी युद्धात झाडे उचलणाऱ्या आणि गटात असलेल्या त्या भयंकर वानरांच्या शेकडो शेकडो गटांना एका बाणाने फोडून टाकीन.
हतो भ्राता च येषां वै येषां च तनयो हतः। वधेनाद्य रिपोस्तेषां करोम्यश्रुप्रमार्जनम्
ज्यांचा भाऊ मारला गेला, ज्यांचा मुलगा मारला गेला, अशा सर्व शत्रूंचा वध करून आज मी त्यांच्या डोळ्यांतील अश्रू पुसून टाकीन.
अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैः प्रस्तीर्णैर्गतचेतनैः। करोमि वानरैर्युद्धे यत्नावेक्ष्यतलां महीम्
आज मी युद्धात माझ्या मदाने भरलेल्या बाणांनी छिद्रित होऊन प्राण सोडलेल्या वानरांनी पृथ्वी इतकी झाकून टाकीन की, जमीन दिसणार नाही.
अद्य काकाश्च गृध्राश्च ये च मांसाशिनोऽपरे। सर्वांस्तांस्तर्पयिष्यामि शत्रुमांसैः शराहतैः
आज मी बाणांनी मारलेल्या शत्रूंच्या मांसाने कावळे, गिधाडे आणि इतर मांसाहारी पक्ष्यांना तृप्त करीन.