विभीषणवचः श्रुत्वा लक्ष्मणः शुभलक्षणः। ववर्ष शरवर्षेण राक्षसेन्द्रसुतं प्रति
विभीषणाचे शब्द ऐकून, शुभलक्षण असलेला लक्ष्मणाने राक्षसाधिपतीच्या मुलावर बाणांचा वर्षाव केला.
ऋक्षाः शाखामृगाश्चैव द्रुमप्रवरयोधिनः। अभ्यधावन्त सहितास्तदनीकमवस्थितम्
ऋक्ष आणि वानर, झाडांनी लढण्यात पटाईत, एकत्र येऊन त्या सज्ज सैन्यावर तुटून पडले.
राक्षसाश्च शितैर्बाणैरसिभिः शक्तितोमरैः। अभ्यवर्तन्त समरे कपिसैन्यजिघांसवः
राक्षसांनी धारदार बाण, तलवारी, शूल आणि तोमरांनी वानर सैन्याचा संहार करण्यासाठी युद्धात हल्ला केला.
स सम्प्रहारस्तुमुलः संजज्ञे कपिरक्षसाम्। शब्देन महता लङ्कां नादयन् वै समन्ततः
मग वानर आणि राक्षसांमध्ये प्रचंड गोंधळाचा संग्राम झाला, ज्याचा मोठा आवाज सगळ्या लंकेत घुमला.
शस्त्रैश्च विविधाकारैः शितैर्बाणैश्च पादपैः। उद्यतैर्गिरिशृङ्गैश्च घोरैराकाशमावृतम्
विविध शस्त्रे, धारदार बाण, झाडे आणि भीषण पर्वतशिखरे यामुळे आकाश झाकले गेले होते.
राक्षसा वानरेन्द्रेषु विकृताननबाहवः। निवेशयन्तः शस्त्राणि चक्रुस्ते सुमहद्भयम्
राक्षसांनी विकृत तोंड आणि हातांनी वानरराजांवर शस्त्रांचा मारा केला आणि मोठे भय निर्माण केले.
तथैव सकलैर्वृक्षैर्गिरिशृङ्गैश्च वानराः। अभिजघ्नुर्निजघ्नुश्च समरे सर्वराक्षसान्
मग वानरांनी सर्व प्रकारच्या झाडांनी आणि डोंगरांच्या कड्यांनी युद्धात सर्व राक्षसांवर जोरदार हल्ला केला.
ऋक्षवानरमुख्यैश्च महाकायैर्महाबलैः। रक्षसां युध्यमानानां महद्भयमजायत
म्हणून अस्वल आणि वानरांच्या बलाढ्य आणि मोठ्या शरीराच्या सेनापतींमुळे राक्षसांना लढताना मोठा भयानक भीती वाटू लागली.
स्वमनीकं विषण्णं तु श्रुत्वा शत्रुभिरर्दितम्। उदतिष्ठत दुर्धर्षः स कर्मण्यननुष्ठिते
आपली सेना शत्रूंमुळे खचली आहे आणि त्रासलेली आहे हे ऐकून तो भयंकर योद्धा, आपलं काम पूर्ण न होता, उठून उभा राहिला.
वृक्षान्धकारान्निर्गत्य जातक्रोधः स रावणिः। आरुरोह रथं सज्जं पूर्वयुक्तं सुसंयतम्
झाडांच्या सावलीतून बाहेर येताच, रागाने पेटून, रावणाचा मुलगा तयार आणि नीट बांधलेल्या रथावर चढला.
स भीमकार्मुकशरः कृष्णाञ्जनचयोपमः। रक्तास्यनयनो भीमो बभौ मृत्युरिवान्तकः
त्याच्या हातात भयंकर धनुष्य आणि बाण होते, अंग काळ्या मळासारखे काळे, तोंड आणि डोळे रक्तासारखे लाल, तो अगदी मृत्यूसारखा भयानक दिसत होता.
दृष्ट्वैव तु रथस्थं तं पर्यवर्तत तद् बलम्। रक्षसां भीमवेगानां लक्ष्मणेन युयुत्सताम्
रथावर उभा असलेला तो दिसताच, लक्ष्मणाशी लढायला उत्सुक आणि वेगवान असलेली ती राक्षसांची सेना मागे वळली.
तस्मिंस्तु काले हनुमानरुजत् स दुरासदम्। धरणीधरसंकाशो महावृक्षमरिंदमः
त्याच वेळी, शत्रूंना जिंकणारा, डोंगरासारखा आणि जवळ जाण्यास कठीण असलेला हनुमान मोठं झाड उचलून उभा राहिला.
स राक्षसानां तत् सैन्यं कालाग्निरिव निर्दहन्। चकार बहुभिर्वृक्षैर्निःसंज्ञं युधि वानरः
तो वानर, जणू काही प्रलयाचा अग्नीच, अनेक झाडांनी युद्धात राक्षसांची सेना जाळून टाकू लागला आणि त्यांना बेशुद्ध केला.
विध्वंसयन्तं तरसा दृष्ट्वैव पवनात्मजम्। राक्षसानां सहस्राणि हनूमन्तमवाकिरन्
पवनपुत्र हनुमान वेगाने राक्षसांची सेना उद्ध्वस्त करताना पाहून, हजारो राक्षसांनी त्याच्यावर शस्त्रांचा मारा केला.
शितशूलधराः शूलैरसिभिश्चासिपाणयः। शक्तिहस्ताश्च शक्तीभिः पट्टिशैः पट्टिशायुधाः
काहींनी धारदार भाले घेऊन भाल्यांनी, तलवारी असलेल्या राक्षसांनी तलवारींनी, शूलधारींनी शूलांनी, तर पटीशधारींनी पटीशांनी हल्ला केला.
परिघैश्च गदाभिश्च कुन्तैश्च शुभदर्शनैः। शतशश्च शतघ्नीभिरायसैरपि मुद्गरैः
आणि लोखंडी गदा, मूसळ, सुंदर भाले, शेकडो शतघ्नी आणि लोखंडी मोठ्या हातोड्यांनीही त्यांनी हल्ला केला.
घोरैः परशुभिश्चैव भिन्दिपालैश्च राक्षसाः। मुष्टिभिर्वज्रकल्पैश्च तलैरशनिसंनिभैः
राक्षसांनी भयंकर कुऱ्हाडी, गदा, वज्रासारख्या मुठी आणि वीजेसारख्या हातांनी हल्ला चढवला.
अभिजघ्नुः समासाद्य समन्तात् पर्वतोपमम्। तेषामपि च संक्रुद्धश्चकार कदनं महत्
त्यांनी सर्व बाजूंनी पर्वतासारख्या त्याला घेरून मारहाण केली; पण तोही रागाने पेटून त्यांच्यात मोठा संहार करू लागला.
स ददर्श कपिश्रेष्ठमचलोपममिन्द्रजित्। सूदमानमसंत्रस्तममित्रान् पवनात्मजम्
इंद्रजिताने पर्वतासारखा, शत्रूंना न घाबरणारा आणि न डगमगणारा, शत्रूंचा नाश करणारा वानरांचा श्रेष्ठ हनुमान पाहिला.
स सारथिमुवाचेदं याहि यत्रैष वानरः। क्षयमेव हि नः कुर्याद् राक्षसानामुपेक्षितः
तो आपल्या सारथ्याला म्हणाला, 'जिथे तो वानर आहे तिथे घेऊन जा; कारण जर त्याला थांबवलं नाही, तर तो राक्षसांचं नक्कीच नाश करील.'
इत्युक्तः सारथिस्तेन ययौ यत्र स मारुतिः। वहन् परमदुर्धर्षं स्थितमिन्द्रजितं रथे
असं सांगितल्यावर सारथ्याने अत्यंत भयंकर आणि जिंकता न येणारा इंद्रजित रथावर घेऊन जिथे हनुमान होता तिथे गेला.
सोऽभ्युपेत्य शरान् खड्गान् पट्टिशांश्च परश्वधान्। अभ्यवर्षत दुर्धर्षः कपिमूर्धनि राक्षसः
मग त्या भयंकर राक्षसाने जवळ जाऊन, वानराच्या डोक्यावर बाण, तलवारी, पटीश आणि कुऱ्हाडींचा वर्षाव केला.
तानि शस्त्राणि घोराणि प्रतिगृह्य स मारुतिः। रोषेण महताविष्टो वाक्यं चेदमुवाच ह
मग हनुमानाने ती भयंकर शस्त्रं पकडली आणि मोठ्या रागाने भरून, हे शब्द बोलला:
युध्यस्व यदि शूरोऽसि रावणात्मज दुर्मते। वायुपुत्रं समासाद्य न जीवन् प्रतियास्यसि
रावणाचा दुष्ट बुद्धीचा मुला, जर खरोखर शूर असशील तर माझ्याशी लढ. वायुपुत्राशी सामना झाल्यावर तू जिवंत परत येणार नाहीस.
बाहुभ्यां सम्प्रयुध्यस्व यदि मे द्वन्द्वमाहवे। वेगं सहस्व दुर्बुद्धे ततस्त्वं रक्षसां वरः
जर तुला एकट्याने लढायचे असेल तर माझ्याशी हातांनीच सामना कर. माझा वेग सहन कर, मूर्खा, मगच तुला राक्षसांत श्रेष्ठ म्हणता येईल.
हनूमन्तं जिघांसन्तं समुद्यतशरासनम्। रावणात्मजमाचष्टे लक्ष्मणाय विभीषणः
हणुमंताचा वध करण्यासाठी धनुष्य उचललेला रावणाचा मुलगा पाहून विभीषणाने लक्ष्मणाला सांगितले.
यः स वासवनिर्जेता रावणस्यात्मसम्भवः। स एष रथमास्थाय हनूमन्तं जिघांसति
जो इंद्रावर विजय मिळवणारा आणि रावणाचा स्वतःचा पुत्र आहे, तोच आता रथावर बसून हणुमंताचा वध करायला निघाला आहे.
तमप्रतिमसंस्थानैः शरैः शत्रुनिवारणैः। जीवितान्तकरैर्घोरैः सौमित्रे रावणिं जहि
सौमित्र्या, तुझ्या अद्वितीय, शत्रूंचा नाश करणाऱ्या आणि प्राणघातक बाणांनी रावणाच्या मुलाचा नाश कर.
इत्येवमुक्तस्तु तदा महात्मा विभीषणेनारिविभीषणेन। ददर्श तं पर्वतसंनिकाशं रथस्थितं भीमबलं दुरासदम्
महात्मा, शत्रूंचा संहार करणारा विभीषणाने असे म्हटल्यावर लक्ष्मणाने पर्वतासारखा, भीम बळाचा आणि भयंकर असा तो योद्धा रथावर उभा आहे हे पाहिले.