कुपितश्च तदा तत्र किं कार्यमिति चिन्तयन्। आदिदेशाथ संक्रुद्धो रणायेन्द्रजितं सुतम्
तो रागाने विचार करू लागला की, आता काय करावे, आणि मग संतप्त होऊन त्याने आपल्या पुत्र इंद्रजिताला युद्धासाठी पाठवण्याचा आदेश दिला.
जहि वीर महावीर्यौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। अदृश्यो दृश्यमानो वा सर्वथा त्वं बलाधिकः
वीरांनो, तू अदृश्य असो वा दिसत असो, राम आणि लक्ष्मण या दोन बलाढ्य भावांना ठार कर. सर्व प्रकारे तू त्यांच्यापेक्षा अधिक सामर्थ्यवान आहेस.
त्वमप्रतिमकर्माणमिन्द्रं जयसि संयुगे। किं पुनर्मानुषौ दृष्ट्वा न वधिष्यसि संयुगे
तुझ्या अद्वितीय पराक्रमामुळे तू युद्धात इंद्रालाही जिंकतोस, मग या माणसांना पाहून युद्धात त्यांना ठार करणे तुला काय कठीण आहे?
तथोक्तो राक्षसेन्द्रेण प्रतिगृह्य पितुर्वचः। यज्ञभूमौ स विधिवत् पावकं जुहुवेन्द्रजित्
राक्षसाधिपती रावणाने असे सांगितल्यावर, इंद्रजिताने वडिलांचे शब्द मान्य केले आणि यज्ञभूमीवर योग्य रीतीने अग्नितील होम केला.
जुह्वतश्चापि तत्राग्निं रक्तोष्णीषधराः स्त्रियः। आजग्मुस्तत्र सम्भ्रान्ता राक्षस्यो यत्र रावणिः
तो अग्नीत होम करत असताना, लाल फेटे घातलेल्या राक्षसी स्त्रिया घाईघाईने जिथे रावणपुत्र होता तिथे आल्या.
शस्त्राणि शरपत्राणि समिधोऽथ बिभीतकाः। लोहितानि च वासांसि स्रुवं कार्ष्णायसं तथा
त्या स्त्रिया शस्त्रे, बाणांचे पंख, समिधा, बिभीतकाची फळे, लाल वस्त्रे आणि काळ्या लोखंडाचा स्रुवा घेऊन आल्या.
सर्वतोऽग्निं समास्तीर्य शरपत्रैः सतोमरैः। छागस्य सर्वकृष्णस्य गलं जग्राह जीवतः
त्याने अग्निच्या चारही बाजूंना बाणांचे पंख आणि भाले पसरले आणि नंतर एका जिवंत काळ्या बकऱ्याचे गळे पकडले.
सकृद्धोमसमिद्धस्य विधूमस्य महार्चिषः। बभूवुस्तानि लिङ्गानि विजयं दर्शयन्ति च
होम केल्यावर, धूर नसलेली आणि प्रज्वलित झालेली अग्नि भडकली आणि विजयाचे शुभ संकेत दिसू लागले.
प्रदक्षिणावर्तशिखस्तप्तहाटकसंनिभः। हविस्तत् प्रतिजग्राह पावकः स्वयमुत्थितः
अग्निच्या ज्वाळा उजवीकडे वळलेल्या आणि वितळलेल्या सोन्यासारख्या चमकत होत्या; तो अग्नि आपोआप उठून होम स्वीकारू लागला.
हुत्वाग्निं तर्पयित्वाथ देवदानवराक्षसान्। आरुरोह रथश्रेष्ठमन्तर्धानगतं शुभम्
अग्नित होम करून, देव, दानव आणि राक्षस यांना तृप्त करून, इंद्रजिताने अदृश्य आणि शुभ अशा उत्तम रथावर चढले.
स वाजिभिश्चतुर्भिस्तु बाणैस्तु निशितैर्युतः। आरोपितमहाचापः शुशुभे स्यन्दनोत्तमः
चार घोड्यांनी ओढलेला, तीक्ष्ण बाणांनी सजलेला आणि मोठा धनुष्य चढवलेला तो उत्तम रथ फारच तेजाने चमकत होता.
जाज्वल्यमानो वपुषा तपनीयपरिच्छदः। मृगैश्चन्द्रार्धचन्द्रैश्च स रथः समलंकृतः
सोन्याच्या सजावटीने झगमगणारा, हरणे, अर्धचंद्र आणि चंद्र यांच्या आकृतींनी सुशोभित असा तो रथ फारच देखणा दिसत होता.
जाम्बूनदमहाकम्बुर्दीप्तपावकसंनिभः। बभूवेन्द्रजितः केतुर्वैदूर्यसमलंकृतः
मोठ्या सोन्याच्या दंडावर उभारलेला, अग्नीप्रमाणे तेजस्वी आणि वैडूर्य रत्नांनी सजवलेला इंद्रजिताचा ध्वज तेजाने झळकत होता.
तेन चादित्यकल्पेन ब्रह्मास्त्रेण च पालितः। स बभूव दुराधर्षो रावणिः सुमहाबलः
ब्रह्मास्त्राच्या संरक्षणाखाली आणि सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असलेला, रावणाचा तो बलाढ्य पुत्र कोणीही जिंकू शकत नव्हता.
सोऽभिनिर्याय नगरादिन्द्रजित् समितिंजयः। हुत्वाग्निं राक्षसैर्मन्त्रैरन्तर्धानगतोऽब्रवीत्
नंतर रणात विजय मिळवणारा इंद्रजित नगरातून बाहेर पडला, राक्षसी मंत्रांनी अग्नीहोम केला आणि अदृश्य होऊन म्हणाला—
अद्य हत्वा रणे यौ तौ मिथ्या प्रव्रजितौ वने। जयं पित्रे प्रदास्यामि रावणाय रणेऽधिकम्
“आज या बनात खोट्या संन्यासी म्हणून राहणाऱ्या त्या दोघांना मी युद्धात मारून, माझ्या वडिलांना रावणाला मोठा विजय मिळवून देईन.”
अद्य निर्वानरामुर्वीं हत्वा रामं च लक्ष्मणम्। करिष्ये परमां प्रीतिमित्युक्त्वान्तरधीयत
“आज मी राम आणि लक्ष्मण यांना मारून, पृथ्वीवरचे शत्रू संपवून, अत्युच्च आनंद मिळवेन,” असे म्हणून तो अदृश्य झाला.
आपपाताथ संक्रुद्धो दशग्रीवेण चोदितः। तीक्ष्णकार्मुकनाराचैस्तीक्ष्णस्त्विन्द्ररिपू रणे
दहा डोळ्यांच्या रावणाने प्रचंड रागाने प्रेरित केल्यावर, रणात भयंकर असलेला इंद्रजित तीक्ष्ण धनुष्य आणि बाण घेऊन पुढे धावला.
स ददर्श महावीर्यौ नागौ त्रिशिरसाविव। सृजन्ताविषुजालानि वीरौ वानरमध्यगौ
त्याने वानरांच्या मध्ये उभे असलेले, तीन डोकी असलेल्या नागांसारखे, बाणांचा वर्षाव करणारे ते दोन पराक्रमी वीर पाहिले.
इमौ ताविति संचिन्त्य सज्यं कृत्वा च कार्मुकम्। संततानेषुधाराभिः पर्जन्य इव वृष्टिमान्
‘हेच ते दोघे आहेत’ असे ठरवून त्याने धनुष्य सज्ज केले आणि पावसाळ्यातील मेघासारखा सतत बाणांचा वर्षाव करू लागला.
स तु वैहायसरथो युधि तौ रामलक्ष्मणौ। अचक्षुर्विषये तिष्ठन् विव्याध निशितैः शरैः
मग आकाशातील रथावर बसून, इंद्रजित रणभूमीत दिसेनासा राहून, राम आणि लक्ष्मण यांच्यावर तीक्ष्ण बाणांनी प्रहार करू लागला.
तौ तस्य शरवेगेन परीतौ रामलक्ष्मणौ। धनुषी सशरे कृत्वा दिव्यमस्त्रं प्रचक्रतुः
इंद्रजिताच्या बाणांच्या जोराने त्रस्त झालेले राम आणि लक्ष्मण यांनी आपली धनुष्ये आणि बाण तयार करून दिव्य अस्त्राचा उपयोग केला.
प्रच्छादयन्तौ गगनं शरजालैर्महाबलौ। तमस्त्रैः सूर्यसंकाशैर्नैव पस्पर्शतुः शरैः
ते दोघे महाबली वीर बाणांच्या वर्षावाने आकाश झाकू लागले; तरीही सूर्यासारख्या तेजस्वी अस्त्रांनी ते बाणांना स्पर्शू दिले नाहीत.
स हि धूमान्धकारं च चक्रे प्रच्छादयन्नभः। दिशश्चान्तर्दधे श्रीमान् नीहारतमसा वृताः
त्याने धूर आणि अंधार याने आकाश झाकले, आणि तो तेजस्वी वीर दिशाही धुक्याने आणि काळोखाने लपवून टाकू लागला.
नैव ज्यातलनिर्घोषो न च नेमिखुरस्वनः। शुश्रुवे चरतस्तस्य न च रूपं प्रकाशते
त्याच्या हालचालीत ना धनुष्याचा ताणण्याचा आवाज, ना चाकांचा गडगडाट ऐकू येत होता, आणि त्याचे रूपही कुणाला दिसत नव्हते.
घनान्धकारे तिमिरे शिलावर्षमिवाद्भुतम्। स ववर्ष महाबाहुर्नाराचशरवृष्टिभिः
घनदाट अंधारात, जणू काही दगडांचा पाऊस पडतोय असे, त्या महाबाहू वीराने नाऱाच बाणांचा मुसळधार वर्षाव केला.
स रामं सूर्यसंकाशैः शरैर्दत्तवरैर्भृशम्। विव्याध समरे क्रुद्धः सर्वगात्रेषु रावणिः
रावणाचा पुत्र रणात प्रचंड रागाने, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी आणि वरदत्त बाणांनी रामाच्या सर्व अंगावर जोरदार प्रहार करू लागला.
तौ हन्यमानौ नाराचैर्धाराभिरिव पर्वतौ। हेमपुङ्खान् नरव्याघ्रौ तिग्मान् मुमुचतुः शरान्
नाऱाच बाणांच्या सतत प्रहाराने जणू पर्वतांवर पाण्याच्या धारा पडतात तसे, ते दोन्ही नरसिंह सोन्याच्या पिसाऱ्यांचे तीक्ष्ण बाण सोडू लागले.
अन्तरिक्षे समासाद्य रावणिं कङ्कपत्रिणः। निकृत्य पतगा भूमौ पेतुस्ते शोणिताप्लुताः
आकाशात रावणाला भिडलेले ते पंख असलेले बाण त्याने छाटले, आणि ते रक्ताने माखून पृथ्वीवर कोसळले.
अतिमात्रं शरौघेण दीप्यमानौ नरोत्तमौ। तानिषून् पततो भल्लैरनेकैर्विचकर्ततुः
ती दोन्ही उत्तम वीर प्रचंड बाणांच्या वर्षावात जणू तेजाळत होते; त्यांनी पडणारे ते बाण अनेक रुंद टोकाच्या बाणांनी छाटले.