तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ खड्गं मुसलसंनिभम्। मुष्टिं संवर्तयामास वज्रकल्पं महाबलः
तो पृथ्वीवर पडलेला पाहून, बलवान अंगदाने आपली मुठ वज्रासारखी घट्ट आवळली, जणू ती तलवार किंवा गदा आहे.
स ललाटे महावीर्यमङ्गदं वानरर्षभम्। आजघान महातेजाः स मुहूर्तं चचाल ह
त्या पराक्रमी योद्ध्याने वानरांचा श्रेष्ठ अंगदाच्या कपाळावर घाव घातला; त्यामुळे अंगद थोडा वेळ डोलू लागला.
स संज्ञां प्राप्य तेजस्वी वालिपुत्रः प्रतापवान्। प्रजङ्घस्य शिरः कायात् पातयामास मुष्टिना
पुन्हा भानावर येऊन तेजस्वी आणि पराक्रमी वालिपुत्र अंगदाने आपल्या मुठीने प्रजंघाचे डोके धडापासून वेगळे केले.
स यूपाक्षोऽश्रुपूर्णाक्षः पितृव्ये निहते रणे। अवरुह्य रथात् क्षिप्रं क्षीणेषुः खड्गमाददे
यूपाक्षाने रणांगणात आपल्या काकाचा मृत्यू पाहून डोळे पाणावले; तो पटकन रथातून खाली उतरला आणि दमलेला असतानाही तलवार उचलली.
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य यूपाक्षं द्विविदस्त्वरन्। आजघानोरसि क्रुद्धो जग्राह च बलाद् बली
यूपाक्ष धावत येताना पाहून, द्विविद वेगाने आणि रागाने पुढे गेला, त्याच्या छातीवर जोरदार प्रहार केला आणि त्याला पकडून ठेवले.
गृहीतं भ्रातरं दृष्ट्वा शोणिताक्षो महाबलः। आजघान महातेजा वक्षसि द्विविदं ततः
आपला भाऊ पकडला गेला हे पाहून, बलवान शोणिताक्षाने तेजस्वी द्विविदाच्या छातीवर घाव घातला.
स ततोऽभिहतस्तेन चचाल च महाबलः। उद्यतां च पुनस्तस्य जहार द्विविदो गदाम्
त्या प्रहाराने द्विविद डोलू लागला, आणि पुन्हा एकदा त्याने समोरच्याच्या हातातील गदा हिसकावून घेतली.
एतस्मिन्नन्तरे मैन्दो द्विविदाभ्याशमागमत्। यूपाक्षं ताडयामास तलेनोरसि वीर्यवान्
इतक्यात, मैंद द्विविदाजवळ आला आणि त्याने आपल्या तळहाताने यूपाक्षाच्या छातीवर जोरदार प्रहार केला.
तौ शोणिताक्षयूपाक्षौ प्लवंगाभ्यां तरस्विनौ। चक्रतुः समरे तीव्रमाकर्षोत्पाटनं भृशम्
शोणिताक्ष आणि यूपाक्ष हे दोघेही वेगवान वानर, रणभूमीत फारच तडाखेबाजपणे एकमेकांना खेचू लागले आणि फाडू लागले.
द्विविदः शोणिताक्षं तु विददार नखैर्मुखे। निष्पिपेष स वीर्येण क्षितावाविध्य वीर्यवान्
द्विविदाने शोणिताक्षाच्या तोंडावर नखांनी जबरदस्त ओरबाड केली आणि आपल्या ताकदीने त्याला खाली आपटून चिरडून टाकले.
यूपाक्षमभिसंक्रुद्धो मैन्दो वानरपुङ्गवः। पीडयामास बाहुभ्यां पपात स हतः क्षितौ
यूपाक्षावर संतापलेला वानरांचा शूर मैनदा, त्याला आपल्या हातांनी घट्ट पकडून दाबू लागला आणि तो मारला जाऊन जमिनीवर कोसळला.
हतप्रवीरा व्यथिता राक्षसेन्द्रचमूस्तथा। जगामाभिमुखी सा तु कुम्भकर्णात्मजो यतः
आपले शूरवीर मारले गेल्याने राक्षसाधिपतीची सेना घाबरली आणि ती सर्व कुम्भकर्णाच्या मुलाकडे वळली.
आपतन्तीं च वेगेन कुम्भस्तां सान्त्वयच्चमूम्। अथोत्कृष्टं महावीर्यैर्लब्धलक्षैः प्लवंगमैः
सेना वेगाने येताना पाहून कुम्भाने त्यांना धीर दिला आणि मग उत्तम निशाणा लावणाऱ्या पराक्रमी वानरांसह पुढे नेले.
निपातितमहावीरां दृष्ट्वा रक्षश्चमूं तदा। कुम्भः प्रचक्रे तेजस्वी रणे कर्म सुदुष्करम्
राक्षसांची मोठी सेना आणि तिचे शूरवीर पडलेले पाहून तेजस्वी कुम्भाने रणभूमीत फार कठीण असे कृत्य केले.
स धनुर्धन्विनां श्रेष्ठः प्रगृह्य सुसमाहितः। मुमोचाशीविषप्रख्याञ्छरान् देहविदारणान्
तो धनुर्धारी सर्वात उत्तम होता. त्याने एकाग्रतेने धनुष्य उचलले आणि सर्पासारखे, शरीर फाडणारे बाण सोडले.
तस्य तच्छुशुभे भूयः सशरं धनुरुत्तमम्। विद्युदैरावतार्चिष्मद्द्वितीयेन्द्रधनुर्यथा
त्याचे उत्तम धनुष्य आणि त्यावर असलेले बाण असे चमकत होते की जणू काही वीज चमकते आहे आणि ऐरावतासारखा तेजस्वी इंद्रधनुष्य आहे.
आकर्णकृष्टमुक्तेन जघान द्विविदं तदा। तेन हाटकपुङ्खेन पत्रिणा पत्रवाससा
त्याने कानापर्यंत ओढून सोडलेला सोन्याच्या पिसांनी मढवलेला बाण द्विविदावर सोडला.
सहसाभिहतस्तेन विप्रमुक्तपदः स्फुरन्। निपपात त्रिकूटाभो विह्वलन् प्लवगोत्तमः
त्या अचानक लागलेल्या बाणाने द्विविदाचा तोल गेला, तो थरथरत खाली पडला, जणू एखादा डोंगराचा कडा कोसळावा.
मैन्दस्तु भ्रातरं तत्र भग्नं दृष्ट्वा महाहवे। अभिदुद्राव वेगेन प्रगृह्य विपुलां शिलाम्
मैनदाने आपल्या भावाला त्या मोठ्या युद्धात जखमी पडलेला पाहून, तो वेगाने एक मोठी शिळा उचलून धावला.
तां शिलां तु प्रचिक्षेप राक्षसाय महाबलः। बिभेद तां शिलां कुम्भः प्रसन्नैः पञ्चभिः शरैः
तो बलाढ्य वानर ती शिळा राक्षसावर फेकली; पण कुम्भाने पाच अचूक बाणांनी ती शिळा फोडून टाकली.
संधाय चान्यं सुमुखं शरमाशीविषोपमम्। आजघान महातेजा वक्षसि द्विविदाग्रजम्
मग तेजस्वी कुम्भाने आणखी एक टोकदार, सर्पासारखा बाण लावून द्विविदाचा मोठा भाऊ मैनदाच्या छातीवर सोडला.
स तु तेन प्रहारेण मैन्दो वानरयूथपः। मर्मण्यभिहतस्तेन पपात भुवि मूर्च्छितः
त्या जबरदस्त आघाताने मैनद, वानरांचा सेनापती, जखमी होऊन बेशुद्ध पडला.
अङ्गदो मातुलौ दृष्ट्वा मथितौ तु महाबलौ। अभिदुद्राव वेगेन कुम्भमुद्यतकार्मुकम्
आपले दोन्ही मामा रणात पडलेले पाहून अंगद वेगाने उभा राहिला आणि धनुष्य उचललेल्या कुम्भाकडे धावला.
तमापतन्तं विव्याध कुम्भः पञ्चभिरायसैः। त्रिभिश्चान्यैः शितैर्बाणैर्मातंगमिव तोमरैः। सोऽङ्गदं बहुभिर्बाणैः कुम्भो विव्याध वीर्यवान्
कुम्भाने अंगदावर पाच लोखंडी बाण सोडले आणि आणखी तीन तीक्ष्ण बाणांनी त्याला जणू हत्तीला अंकुश लावावा तसे भेदले; आणि अनेक बाणांनी तो पराक्रमी कुम्भ अंगदावर वार करू लागला.
अकुण्ठधारैर्निशितैस्तीक्ष्णैः कनकभूषणैः। अङ्गदः प्रतिविद्धाङ्गो वालिपुत्रो न कम्पते
कुंचित न झालेले, तीक्ष्ण आणि सोन्याने मढवलेले असे बाण अंगदाच्या अंगात घुसले, तरी वालीपुत्र अंगद हलला नाही.
शिलापादपवर्षाणि तस्य मूर्ध्नि ववर्ष ह। स प्रचिच्छेद तान् सर्वान् बिभेद च पुनः शिलाः
त्याने कुम्भाच्या डोक्यावर दगड आणि झाडांचा वर्षाव केला; पण कुम्भाने ते सर्व दगड आणि झाडे कापून टाकली आणि पुन्हा दगड फोडून टाकले.
कुम्भकर्णात्मजः श्रीमान् वालिपुत्रसमीरितान्। आपतन्तं च सम्प्रेक्ष्य कुम्भो वानरयूथपम्
कुंभकर्णाचा तेजस्वी मुलगा कुंभ, वालीपुत्र अंगद वानरांचा सेनापती वेगाने धावत येताना पाहून त्याच्याकडे लक्षपूर्वक पाहू लागला.
भ्रुवौ विव्याध बाणाभ्यामुल्काभ्यामिव कुञ्जरम्। तस्य सुस्राव रुधिरं पिहिते चास्य लोचने
कुंभाने दोन जणू जळजळीत उल्कांसारख्या बाणांनी अंगदाच्या भुवयांवर हल्ला केला, जणू हत्तीवर वार केला असावा. त्याच्या डोळ्यांतून रक्त वाहू लागले आणि डोळे झाकले गेले.
अङ्गदः पाणिना नेत्रे पिधाय रुधिरोक्षिते। सालमासन्नमेकेन परिजग्राह पाणिना
अंगदाने एक हाताने रक्ताळलेल्या डोळ्यांना झाकले आणि दुसऱ्या हाताने जवळच असलेला शालवृक्ष घट्ट पकडला.
सम्पीड्योरसि सस्कन्धं करेणाभिनिवेश्य च। किंचिदभ्यवनम्यैनमुन्ममाथ महारणे
त्या झाडाला छातीला आणि खांद्याला लावून, हातात घट्ट पकडून, तो थोडासा वाकला आणि त्या महायुद्धात झाड उखडून काढले.