नानाद्रुमलताकीर्णं विकासिकमलोत्पलम्। सेवितं देवगन्धर्वैः षष्टियोजनमुच्छ्रितम्
तो पर्वत विविध झाडांनी, वेलींनी वेढलेला होता, कमळं आणि निलकमळं फुलली होती, देव आणि गंधर्व तिथे येत असत, आणि तो साठ योजन उंच होता.
विद्याधरैर्मुनिगणैरप्सरोभिर्निषेवितम्। नानामृगगणाकीर्णं बहुकन्दरशोभितम्
त्या पर्वतावर विद्याधर, ऋषी, अप्सरा यांचा वावर होता, विविध प्राण्यांनी तो भरला होता आणि अनेक गुहांनी तो शोभून दिसत होता.
सर्वानाकुलयंस्तत्र यक्षगन्धर्वकिन्नरान्। हनूमान् मेघसंकाशो ववृधे मारुतात्मजः
तिथे मेघासारखा दिसणारा वायुपुत्र हनुमान मोठा झाला आणि सर्व यक्ष, गंधर्व, किन्नरांना गोंधळात टाकलं.
पद्भ्यां तु शैलमापीड्य वडवामुखवन्मुखम्। विवृत्योग्रं ननादोच्चैस्त्रासयन् रजनीचरान्
पायांनी पर्वत दाबून, हनुमानाने वडवामुखासारखं मोठं तोंड उघडलं आणि जोरात गर्जना केली, ज्यामुळे रात्रीचे राक्षस घाबरले.
तस्य नानद्यमानस्य श्रुत्वा निनदमुत्तमम्। लङ्कास्था राक्षसव्याघ्रा न शेकुः स्पन्दितुं क्वचित्
त्याच्या प्रचंड गर्जना ऐकून, लंकेतले वाघासारखे राक्षस एकही हालचाल करू शकले नाहीत.
नमस्कृत्वा समुद्राय मारुतिर्भीमविक्रमः। राघवार्थे परं कर्म समीहत परंतपः
समुद्राला नमस्कार करून, भीषण पराक्रमी वायुपुत्र हनुमान, शत्रूंना जाळणारा, राघवासाठी श्रेष्ठ कार्य करायला निघाला.
स पुच्छमुद्यम्य भुजङ्गकल्पं विनम्य पृष्ठं श्रवणे निकुच्य। विवृत्य वक्त्रं वडवामुखाभ- मापुप्लुवे व्योम्नि स चण्डवेगः
त्याने आपली शेपटी नागासारखी उंचावली, पाठ वाकवली, कान मागे घेतले, वडवामुखासारखं तोंड उघडलं आणि प्रचंड वेगाने आकाशात उडी मारली.
स वृक्षखण्डांस्तरसा जहार शैलान् शिलाः प्राकृतवानरांश्च। बाहूरुवेगोद्गतसम्प्रणुन्ना- स्ते क्षीणवेगाः सलिले निपेतुः
त्याने झाडांची खोडं, डोंगर, दगड आणि सामान्य वानर झटकन उचलले; हातपायांच्या जोराने ते उडाले आणि वेग संपल्यावर पाण्यात पडले.
स तौ प्रसार्योरगभोगकल्पौ भुजौ भुजंगारिनिकाशवीर्यः। जगाम शैलं नगराजमग्र्यं दिशः प्रकर्षन्निव वायुसूनुः
त्याने दोन हात नागाच्या वेटोळ्यासारखे पसरले, त्याची ताकद गरुडासारखी होती; वायुपुत्र दिशांना ओढत जणू तो श्रेष्ठ पर्वताकडे वेगाने गेला.
स सागरं घूर्णितवीचिमालं तदम्भसा भ्रामितसर्वसत्त्वम्। समीक्षमाणः सहसा जगाम चक्रं यथा विष्णुकराग्रमुक्तम्
त्याने सागराकडे पाहिलं, जिथे लाटा गरगर फिरत होत्या, त्या पाण्यात सर्व सजीव फिरत होते; मग तो अचानक पुढे निघाला, जणू विष्णूच्या हातातून सुटलेलं चक्र.
स पर्वतान् पक्षिगणान् सरांसि नदीस्तटाकानि पुरोत्तमानि। स्फीताञ्जनांस्तानपि सम्प्रवीक्ष्य जगाम वेगात् पितृतुल्यवेगः
त्याने पर्वत, पक्ष्यांचे थवे, सरोवरं, नद्या आणि सुंदर नगरी पाहिल्या; फुललेला अंजन पर्वतही पाहून, तो वडिलांसारख्या वेगाने पुढे गेला.
आदित्यपथमाश्रित्य जगाम स गतश्रमः। हनूमांस्त्वरितो वीरः पितुस्तुल्यपराक्रमः
सूर्याचा मार्ग धरून, थकवा न येणारा, जलद आणि वडिलांसारखा पराक्रमी वीर हनुमान वेगाने पुढे गेला.
जवेन महता युक्तो मारुतिर्वातरंहसा। जगाम हरिशार्दूलो दिशः शब्देन नादयन्
अतिशय वेगाने, वाऱ्यासारखा धावणारा आणि माकडांमध्ये वाघासारखा असलेला हनुमान सर्व दिशांना आपल्या गर्जनेने दुमदुमवत गेला.
स्मरञ्जाम्बवतो वाक्यं मारुतिर्भीमविक्रमः। ददर्श सहसा चापि हिमवन्तं महाकपिः
जांबवानाने सांगितलेले शब्द आठवत, प्रचंड सामर्थ्य असलेला हनुमान, तो महान वानर, अचानक हिमालय पर्वत पाहू लागला.
नानाप्रस्रवणोपेतं बहुकन्दरनिर्झरम्। श्वेताभ्रचयसंकाशैः शिखरैश्चारुदर्शनैः। शोभितं विविधैर्वृक्षैरगमत् पर्वतोत्तमम्
अनेक झरे, गुहा आणि धबधबे असलेला, शुभ्र मेघांच्या गटासारखे शिखर आणि विविध सुंदर झाडांनी सजलेला तो श्रेष्ठ पर्वत त्याने गाठला.
स तं समासाद्य महानगेन्द्र- मतिप्रवृद्धोत्तमहेमशृङ्गम्। ददर्श पुण्यानि महाश्रमाणि सुरर्षिसङ्घोत्तमसेवितानि
तो महान आणि उंच सोन्याच्या शिखरांनी सजलेला पर्वत गाठून, देव आणि ऋषी यांच्या वावराने पावन झालेली अनेक तपोवनं त्याने पाहिली.
स ब्रह्मकोशं रजतालयं च शक्रालयं रुद्रशरप्रमोक्षम्। हयाननं ब्रह्मशिरश्च दीप्तं ददर्श वैवस्वतकिंकरांश्च
त्याने ब्रह्माचा निवास, चांदीचा महाल, इंद्राचे स्थान, रुद्राने बाण सोडलेली जागा, घोड्याच्या डोक्यासारखे शिखर, तेजस्वी ब्रह्मशिर आणि यमराजाचे सेवकही पाहिले.
वह्न्यालयं वैश्रवणालयं च सूर्यप्रभं सूर्यनिबन्धनं च। ब्रह्मालयं शङ्करकार्मुकं च ददर्श नाभिं च वसुन्धरायाः
त्याने अग्नीचे निवासस्थान, कुबेराचा महाल, सूर्याचा तेज, सूर्य जिथे बांधला जातो ती जागा, ब्रह्माचा निवास, शंकराचा धनुष्य आणि पृथ्वीचे नाभीस्थान पाहिले.
कैलासमग्र्यं हिमवच्छिलां च तं वै वृषं काञ्चनशैलमग्र्यम्। प्रदीप्तसर्वौषधिसम्प्रदीप्तं ददर्श सर्वौषधिपर्वतेन्द्रम्
त्याने कैलासाचे शिखर, हिमालयाची बर्फाळ शिला, वृषभासारखा सोन्याचा पर्वत, सर्व औषधींनी उजळलेला आणि सर्व औषधी पर्वतांचा राजा असा पर्वत पाहिला.
स तं समीक्ष्यानलराशिदीप्तं विसिस्मिये वासवदूतसूनुः। आप्लुत्य तं चौषधिपर्वतेन्द्रं तत्रौषधीनां विचयं चकार
तो पर्वत अग्नीच्या ज्वाळांनी उजळलेला पाहून, वायुपुत्र आश्चर्यचकित झाला; त्या औषधी पर्वतावर उडी मारून त्याने औषधी शोधायला सुरुवात केली.
स योजनसहस्राणि समतीत्य महाकपिः। दिव्यौषधिधरं शैलं व्यचरन्मारुतात्मजः
महान वानर, वायुपुत्र, हजारो योजनांचा प्रवास करून त्या दिव्य औषधी पर्वतावर सर्वत्र फिरू लागला.
महौषध्यस्ततः सर्वास्तस्मिन् पर्वतसत्तमे। विज्ञायार्थिनमायान्तं ततो जग्मुरदर्शनम्
त्या श्रेष्ठ पर्वतावरच्या सर्व महान औषधींनी, शोधायला आलेला पाहून, आपली रूपं लपवली.
स ता महात्मा हनुमानपश्यं- श्चुकोप रोषाच्च भृशं ननाद। अमृष्यमाणोऽग्निसमानचक्षु- र्महीधरेन्द्रं तमुवाच वाक्यम्
महात्मा हनुमान जेव्हा त्या औषधी दिसल्या नाहीत, तेव्हा तो रागावला आणि जोरात गर्जना केली; अग्नीप्रमाणे डोळे लाल झाले आणि तो पर्वतराजाला बोलू लागला.
किमेतदेवं सुविनिश्चितं ते यद् राघवे नासि कृतानुकम्पः। पश्याद्य मद्बाहुबलाभिभूतो विकीर्णमात्मानमथो नगेन्द्र
हे पर्वतराजा, तुला इतकी ठाम खात्री कशी वाटते की तू राघवावर दया दाखवायची नाहीस? आज माझ्या भुजाबळाने तुझं स्वतःचं अस्तित्व तुकडे तुकडे झालेलं पाहशील.
स तस्य शृङ्गं सनगं सनागं सकाञ्चनं धातुसहस्रजुष्टम्। विकीर्णकूटं ज्वलिताग्रसानुं प्रगृह्य वेगात् सहसोन्ममाथ
त्याने त्या पर्वताचं शिखर, त्यावरची झाडं, हत्ती, सोन्याचे धातू आणि हजारो खनिजांनी सजलेलं, तुटलेल्या शिखरांसह, ज्वलंत शिखर असलेलं ते शिखर मोठ्या वेगाने उचलून घेतलं.
स तं समुत्पाट्य खमुत्पपात वित्रास्य लोकान् ससुरासुरेन्द्रान्। संस्तूयमानः खचरैरनेकै- र्जगाम वेगाद् गरुडोग्रवेगः
तो पर्वत उपटून, आकाशात उडी मारली; त्यामुळे देव-दानवांसह सर्व लोक घाबरले. आकाशातील अनेकांनी त्याचं स्तुतीगीत गायलं, आणि तो गरुडासारख्या प्रचंड वेगाने पुढे गेला.
स भास्कराध्वानमनुप्रपन्न- स्तं भास्कराभं शिखरं प्रगृह्य। बभौ तदा भास्करसंनिकाशो रवेः समीपे प्रतिभास्कराभः
तो सूर्याच्या मार्गाने गेला, सूर्यासारख्या तेजस्वी शिखराला धरून. त्या वेळी तो स्वतः सूर्याजवळ दुसऱ्या सूर्यासारखा तेजस्वी दिसत होता.
स तेन शैलेन भृशं रराज शैलोपमो गन्धवहात्मजस्तु। सहस्रधारेण सपावकेन चक्रेण खे विष्णुरिवार्पितेन
त्या पर्वतासह वायुपुत्र स्वतः पर्वतासारखा भासला, आणि हजारो ज्वलंत धारांनी तो आकाशात अग्निचक्र धारण केलेल्या विष्णूसारखा तेजस्वी दिसत होता.
तं वानराः प्रेक्ष्य तदा विनेदुः स तानपि प्रेक्ष्य मुदा ननाद। तेषां समुत्कृष्टरवं निशम्य लङ्कालया भीमतरं विनेदुः
तेव्हा वानरांनी त्याला पाहून आनंदाने आरोळी दिली; आणि त्यांनाही पाहून त्याने आनंदात गर्जना केली. त्यांच्या विजयाच्या गर्जना ऐकून लंकेतील लोक अधिकच भयभीत होऊन रडू लागले.
ततो महात्मा निपपात तस्मिन् शैलोत्तमे वानरसैन्यमध्ये। हर्युत्तमेभ्यः शिरसाभिवाद्य विभीषणं तत्र च सस्वजे सः
मग तो महात्मा त्या उत्तुंग पर्वतावर, वानरसेनेच्या मध्ये उतरला. श्रेष्ठ वानरांना नमस्कार करून, त्याने तिथे विभीषणाला आलिंगन दिलं.