हविस्तत् प्रतिजग्राह पावकः स्वयमुत्थितः। सोऽस्त्रमाहारयामास ब्राह्ममस्त्रविशारदः
स्वतः अग्नीने आहुती स्वीकारली आणि वर उचलला; मग ब्रह्मास्त्र जाणणाऱ्या त्याने ते अस्त्र आवाहन केलं.
धनुश्चात्मरथं चैव सर्वं तत्राभ्यमन्त्रयत्। तस्मिन्नाहूयमानेऽस्त्रे हूयमाने च पावके। सार्कग्रहेन्दुनक्षत्रं वितत्रास नभस्थलम्
त्याने आपलं धनुष्य, रथ आणि सगळं शस्त्रसामान मंत्रांनी पवित्र केलं; अस्त्र आवाहन करताना आणि अग्नीला आहुती देताना, सूर्य, चंद्र आणि ताऱ्यांसह आकाश थरथरलं.
स पावकं पावकदीप्ततेजा हुत्वा महेन्द्रप्रतिमप्रभावः। सचापबाणासिरथाश्वसूतः खेऽन्तर्दधेऽऽत्मानमचिन्त्यवीर्यः
अग्नीला आहुती दिल्यावर, अग्नीप्रमाणे तेजस्वी आणि महेंद्रासारखा सामर्थ्यवान, धनुष्य, बाण, तलवार, रथ, घोडे आणि सारथीसह, तो अद्भुत सामर्थ्याचा इंद्रजित आकाशात अदृश्य झाला.
ततो हयरथाकीर्णं पताकाध्वजशोभितम्। निर्ययौ राक्षसबलं नर्दमानं युयुत्सया
मग घोडे आणि रथांनी भरलेली, पताका आणि ध्वजांनी सजलेली राक्षसांची सेना गर्जना करत, युद्धासाठी उत्सुक होऊन बाहेर पडली.
ते शरैर्बहुभिश्चित्रैस्तीक्ष्णवेगैरलंकृतैः। तोमरैरङ्कुशैश्चापि वानराञ्जघ्नुराहवे
त्यांनी विविध रंगांच्या, तीक्ष्ण आणि वेगवान बाणांनी, तसेच भाले आणि अंकुशांनी, वानरांवर युद्धात हल्ला केला.
रावणिस्तु सुसंक्रुद्धस्तान् निरीक्ष्य निशाचरान्। हृष्टा भवन्तो युध्यन्तु वानराणां जिघांसया
पण रावणाने, त्या निशाचरांना पाहून फारच संतापून, 'आनंदी व्हा आणि वानरांचा संहार करण्यासाठी लढा!' असं सांगितलं.
ततस्ते राक्षसाः सर्वे गर्जन्तो जयकांक्षिणः। अभ्यवर्षंस्ततो घोरं वानरान् शरवृष्टिभिः
मग सगळ्या राक्षसांनी विजयाच्या आशेने गर्जना करत, वानरांवर भयंकर बाणांचा वर्षाव केला.
स तु नालीकनाराचैर्गदाभिर्मुसलैरपि। रक्षोभिः संवृतः संख्ये वानरान् विचकर्ष ह
युद्धात राक्षसांनी नाळिका, नाराच, गदा आणि मुसळ यांच्याने वेढून, त्यांनी वानरांना मागे हकललं.
ते वध्यमानाः समरे वानराः पादपायुधाः। अभ्यवर्षन्त सहसा रावणिं शैलपादपैः
युद्धात मारले जात असताना, वानरांनी झाडं शस्त्र म्हणून उचलली आणि अचानक रावणावर डोंगरशिखरं आणि झाडांच्या खोडांनी वर्षाव केला.
इन्द्रजित् तु तदा क्रुद्धो महातेजा महाबलः। वानराणां शरीराणि व्यधमद् रावणात्मजः
तेव्हा रावणाचा पुत्र इंद्रजित, प्रचंड तेज आणि बलाने संतापून, वानरांच्या देहांवर बाणांचा मारा करू लागला.
शरेणैकेन च हरीन् नव पञ्च च सप्त च। बिभेद समरे क्रुद्धो राक्षसान् सम्प्रहर्षयन्
रागाने भरलेल्या त्याने युद्धात एखाद्या वानराला एकाच बाणाने, काहींना पाच, सात किंवा नऊ बाणांनी भेदलं आणि राक्षसांना आनंद दिला.
स शरैः सूर्यसंकाशैः शातकुम्भविभूषणैः। वानरान् समरे वीरः प्रममाथ सुदुर्जयः
तो पराक्रमी आणि जिंकता न येणारा वीर, सूर्यासारख्या तेजस्वी आणि सोन्याने मढवलेल्या बाणांनी, युद्धात वानरांचा संहार करू लागला.
ते भिन्नगात्राः समरे वानराः शरपीडिताः। पेतुर्मथितसंकल्पाः सुरैरिव महासुराः
त्या वानरांचे अंग बाणांनी छिन्नभिन्न झाले होते आणि ते युद्धात फार हालअपेष्टा सहन करत होते. त्यांची उमेद खचली आणि ते पडले, जणू काही देवांनी मारलेल्या मोठ्या असुरांसारखे.
ते तपन्तमिवादित्यं घोरैर्बाणगभस्तिभिः। अभ्यधावन्त संक्रुद्धाः संयुगे वानरर्षभाः
पण रागाने पेटलेले श्रेष्ठ वानर रणभूमीत त्याच्यावर तुटून पडले, जणू काही भयंकर बाणांच्या किरणांनी तेजस्वी सूर्यालाच भिडत आहेत.
ततस्तु वानराः सर्वे भिन्नदेहा विचेतसः। व्यथिता विद्रवन्ति स्म रुधिरेण समुक्षिताः
मग सगळे वानर जखमी शरीराने आणि गोंधळलेल्या मनाने, रक्ताने माखून, वेदनेने पळून गेले.
रामस्यार्थे पराक्रम्य वानरास्त्यक्तजीविताः। नर्दन्तस्तेऽनिवृत्तास्तु समरे सशिलायुधाः
पण रामासाठी जीवाची पर्वा न करता वानर जोरजोराने गर्जना करत राहिले आणि रणभूमीत मागे न हटता, दगड शस्त्र म्हणून वापरत लढत राहिले.
ते द्रुमैः पर्वताग्रैश्च शिलाभिश्च प्लवंगमाः। अभ्यवर्षन्त समरे रावणिं समवस्थिताः
ते वानरवीर रणात ठाम उभे राहून, झाडे, डोंगरशिखरे आणि मोठमोठे दगड उचलून रावणावर वर्षाव करू लागले.
तं द्रुमाणां शिलानां च वर्षं प्राणहरं महत्। व्यपोहत महातेजा रावणिः समितिंजयः
पण रावण, जो पराक्रमी आणि विजयी होता, त्याने त्या प्राणघातक झाडांच्या आणि दगडांच्या वर्षावाला परतवून लावले.
ततः पावकसंकाशैः शरैराशीविषोपमैः। वानराणामनीकानि बिभेद समरे प्रभुः
मग त्या प्रभूंनी अग्नीप्रमाणे तेजस्वी आणि विषारी सर्पासारखे भयंकर बाण सोडून वानरांच्या फौजांमध्ये भेद केला.
अष्टादशशरैस्तीक्ष्णैः स विद्ध्वा गन्धमादनम्। विव्याध नवभिश्चैव नलं दूरादवस्थितम्
त्याने अठरा तीक्ष्ण बाणांनी गंधमादनाला घायाळ केले आणि दूर उभ्या असलेल्या नलावर नऊ बाण सोडून त्याला जखमी केले.
सप्तभिस्तु महावीर्यो मैन्दं मर्मविदारणैः। पञ्चभिर्विशिखैश्चैव गजं विव्याध संयुगे
सात जबरदस्त, अस्थीभेदक बाणांनी त्याने मैंदाला घायाळ केले आणि पाच बाणांनी गजालाही रणात जखमी केले.
जाम्बवन्तं तु दशभिर्नीलं त्रिंशद्भिरेव च। सुग्रीवमृषभं चैव सोऽङ्गदं द्विविदं तथा
त्याने जांबवंतावर दहा बाण सोडले, नीलावर तीस बाण सोडले आणि सुग्रीव, ऋषभ, अंगद, द्विविद यांनाही बाणांनी घायाळ केले.
घोरैर्दत्तवरैस्तीक्ष्णैर्निष्प्राणानकरोत् तदा। अन्यानपि तथा मुख्यान् वानरान् बहुभिः शरैः
त्या भयानक आणि वरदानप्राप्त तीक्ष्ण बाणांनी त्याने इतर अनेक प्रमुख वानरांनाही ठार केले.
अर्दयामास संक्रुद्धः कालाग्निरिव मूर्च्छितः। स शरैः सूर्यसंकाशैः सुमुक्तैः शीघ्रगामिभिः
रागाने आणि भ्रमित होऊन, जणू प्रलयकाळच्या अग्नीप्रमाणे, त्याने सूर्यासारखे तेजस्वी आणि वेगाने सुटणारे बाण सोडून हल्ला केला.
वानराणामनीकानि निर्ममन्थ महारणे। आकुलां वानरीं सेनां शरजालेन पीडिताम्
त्याने मोठ्या युद्धात वानरांच्या सैन्याचा धुव्वा उडवला, बाणांच्या पावसाने वानरांची फौज गोंधळून गेली आणि त्रस्त झाली.
हृष्टः स परया प्रीत्या ददर्श क्षतजोक्षिताम्। पुनरेव महातेजा राक्षसेन्द्रात्मजो बली
तो अत्यंत आनंदित झाला आणि रक्ताने माखलेल्या वानरांना पाहून पुन्हा एकदा, राक्षसांचा राजा रावणाचा बलवान आणि तेजस्वी पुत्र आनंदित झाला.
संसृज्य बाणवर्षं च शस्त्रवर्षं च दारुणम्। ममर्द वानरानीकं परितस्त्विन्द्रजिद् बली
त्याने बाणांचा आणि शस्त्रांचा भीषण वर्षाव सोडून, इंद्रजिताने सर्व बाजूंनी वानरांच्या सैन्याचा चिरडून टाकला.
स्वसैन्यमुत्सृज्य समेत्य तूर्णं महाहवे वानरवाहिनीषु। अदृश्यमानः शरजालमुग्रं ववर्ष नीलाम्बुधरो यथाम्बु
त्याने स्वतःचे सैन्य सोडून दिले आणि मोठ्या युद्धात पटकन वानरांच्या फौजांमध्ये सामील झाला; अदृश्य राहून, जणू काळ्या ढगाने पाऊस पाडावा तसे, त्याने भयंकर बाणांचा वर्षाव केला.
ते शक्रजिद्बाणविशीर्णदेहा मायाहता विस्वरमुन्नदन्तः। रणे निपेतुर्हरयोऽद्रिकल्पा यथेन्द्रवज्राभिहता नगेन्द्राः
इंद्रजिताच्या बाणांनी त्यांची शरीरं तुटली, मायेमुळे गोंधळलेले वानर वेगळ्याच आवाजात ओरडू लागले; रणभूमीत ते वानरवीर पडले, जणू इंद्राच्या वज्राने फोडलेले पर्वत.
ते केवलं संददृशुः शिताग्रान् बाणान् रणे वानरवाहिनीषु। मायाविगूढं च सुरेन्द्रशत्रुं न चात्र तं राक्षसमप्यपश्यन्
त्यांना रणात वानरांच्या सैन्यात फक्त तीक्ष्ण टोकाचे बाणच दिसत होते; देवांचा शत्रू मायेमध्ये लपला होता, आणि तिथे त्या राक्षसाचेही दर्शन झाले नाही.