स प्रासमाविध्य तदाङ्गदाय समुज्ज्वलन्तं सहसोत्ससर्ज। स वालिपुत्रोरसि वज्रकल्पे बभूव भग्नो न्यपतच्च भूमौ
त्या वेळी नरांतकाने तेजस्वी भाला हातात घेऊन तो अंगदावर जोरात फेकला, पण तो भाला वालिपुत्राच्या वज्रासारख्या छातीवर आदळताच तुटून खाली पडला.
तं प्रासमालोक्य तदा विभग्नं सुपर्णकृत्तोरगभोगकल्पम्। तलं समुद्यम्य स वालिपुत्र- स्तुरंगमस्याभिजघान मूर्ध्नि
तो भाला तुटलेला पाहून, जणू गरुडाने छेदलेला सर्पाचा फणा तुटावा तसा, वालिपुत्राने आपला हात उचलून त्या घोड्याच्या डोक्यावर जबरदस्त मार केला.
निमग्नपादः स्फुटिताक्षितारो निष्क्रान्तजिह्वोऽचलसंनिकाशः। स तस्य वाजी निपपात भूमौ तलप्रहारेण विकीर्णमूर्धा
त्या घोड्याचे पाय जमिनीत रुतले, धुरा तुटली, जीभ बाहेर आली, आणि तो डोंगरासारखा दिसणारा घोडा अंगदाच्या हाताच्या प्रहाराने डोकं फुटून जमिनीवर कोसळला.
नरान्तकः क्रोधवशं जगाम हतं तुरंगं पतितं समीक्ष्य। स मुष्टिमुद्यम्य महाप्रभावो जघान शीर्षे युधि वालिपुत्रम्
आपला घोडा मारला गेला आणि खाली पडलेला पाहून नरांतकाला प्रचंड राग आला; त्याने आपली मुठ उचलून रणांगणात वालिपुत्राच्या डोक्यावर जबरदस्त प्रहार केला.
अथाङ्गदो मुष्टिविशीर्णमूर्धा सुस्राव तीव्रं रुधिरं भृशोष्णम्। मुहुर्विजज्वाल मुमोह चापि संज्ञां समासाद्य विसिस्मिये च
मग अंगदाच्या डोक्याला त्या मुठीच्या प्रहाराने भेग पडली, त्यातून गरम रक्त जोरात वाहू लागले; तो पुन्हा पुन्हा जणू जळू लागला, क्षणभर बेशुद्ध झाला, शुद्धीवर आला आणि आश्चर्यचकित झाला.
अथाङ्गदो मृत्युसमानवेगं संवर्त्य मुष्टिं गिरिशृङ्गकल्पम्। निपातयामास तदा महात्मा नरान्तकस्योरसि वालिपुत्रः
मग अंगदाने मृत्युसमान वेगाने, डोंगरशिखरासारखी मुठ आवळून, ती नरांतकाच्या छातीवर जबरदस्त मारली.
स मुष्टिनिर्भिन्ननिमग्नवक्षा ज्वाला वमन् शोणितदिग्धगात्रः। नरान्तको भूमितले पपात यथाचलो वज्रनिपातभग्नः
त्या मुठीच्या प्रहाराने नरांतकाच्या छातीला खोल जखम झाली, तो जणू ज्वाळा ओकत होता, त्याचे अंग रक्ताने माखले गेले आणि तो वज्राच्या आघाताने तुटलेल्या डोंगरासारखा जमिनीवर कोसळला.
तदान्तरिक्षे त्रिदशोत्तमानां वनौकसां चैव महाप्रणादः। बभूव तस्मिन् निहतेऽग्र्यवीर्ये नरान्तके वालिसुतेन संख्ये
त्या रणांगणात वालिपुत्राने नरांतकासारख्या पराक्रमी राक्षसाचा वध केला तेव्हा आकाशात देव आणि वानर यांचा मोठा जयघोष झाला.
अथाङ्गदो राममनःप्रहर्षणं सुदुष्करं तं कृतवान् हि विक्रमम्। विसिस्मिये सोऽप्यथ भीमकर्मा पुनश्च युद्धे स बभूव हर्षितः
मग अंगदाने रामाचे मन आनंदित करणारे, अत्यंत कठीण असे पराक्रम केले, त्याने स्वतःच आपल्या भीषण कृत्यावर आश्चर्य वाटले आणि पुन्हा युद्धात आनंदित झाला.
thumb|सप्ततितमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे सप्ततितमः सर्गः ॥६-
आता ऐका, श्रीमद्वाल्मीकी रामायणातील युद्धकांडातील सत्तरावा सर्ग.
नरान्तकं हतं दृष्ट्वा चुक्रुशुर्नैर्ऋतर्षभाः। देवान्तकस्त्रिमूर्धा च पौलस्त्यश्च महोदरः
नरांतकाचा वध झालेला पाहून, राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ असलेले देवांतक, त्रिशिरा, पौलस्त्य आणि महोदर यांनी मोठ्याने आक्रोश केला.
आरूढो मेघसंकाशं वारणेन्द्रं महोदरः। वालिपुत्रं महावीर्यमभिदुद्राव वेगवान्
महोदराने पावसाळी मेघासारखा काळा आणि मोठा हत्ती चढून, वेगाने वालिपुत्र अंगदावर झेप घेतली.
भ्रातृव्यसनसंतप्तस्तदा देवान्तको बली। आदाय परिघं घोरमङ्गदं समभिद्रवत्
भाऊ मारला गेल्याच्या दुःखाने जळत असलेला बलवान देवांतकाने एक भयंकर गदा उचलली आणि अंगदावर धावून गेला.
रथमादित्यसंकाशं युक्तं परमवाजिभिः। आस्थाय त्रिशिरा वीरो वालिपुत्रमथाभ्यगात्
त्रिशिरा नावाचा वीर सूर्याप्रमाणे तेजस्वी आणि उत्तम घोड्यांनी जोडलेली रथावर बसून वालिपुत्र अंगदाच्या दिशेने गेला.
स त्रिभिर्देवदर्पघ्नै राक्षसेन्द्रैरभिद्रुतः। वृक्षमुत्पाटयामास महाविटपमङ्गदः
त्या तिघा देवांचा गर्व मोडणाऱ्या राक्षसांनी अंगदावर हल्ला केला, तेव्हा अंगदाने मोठ्या फांद्यांचा एक भला मोठा वृक्ष उपटला.
देवान्तकाय तं वीरश्चिक्षेप सहसाङ्गदः। महावृक्षं महाशाखं शक्रो दीप्तामिवाशनिम्
मग त्या वीर अंगदाने तो विशाल, मोठ्या फांद्यांचा वृक्ष देवांतकावर जणू इंद्राने वज्र फेकावे तसा फेकून मारला.
त्रिशिरास्तं प्रचिच्छेद शरैराशीविषोपमैः। स वृक्षं कृत्तमालोक्य उत्पपात तदाङ्गदः
त्रिशिराने त्या वृक्षाला विषारी सापासारख्या तीक्ष्ण बाणांनी तुकडे तुकडे केले; तो वृक्ष तुटलेला पाहून अंगद उडी मारून वर गेला.
स ववर्ष ततो वृक्षान् शिलाश्च कपिकुञ्जरः। तान् प्रचिच्छेद संक्रुद्धस्त्रिशिरा निशितैः शरैः
मग त्या वानर सेनापतीने झाडे आणि मोठमोठ्या दगडांचा वर्षाव केला, पण रागाने पेटलेल्या त्रिशिराने ती सर्व धारदार बाणांनी तुकडे केली.
परिघाग्रेण तान् वृक्षान् बभञ्ज स महोदरः। त्रिशिराश्चाङ्गदं वीरमभिदुद्राव सायकैः
महोदराने आपल्या लोखंडी गदेद्वारे त्या झाडांना फोडून टाकले, आणि त्रिशिरा बाणांनी वीर अङ्गदावर तुटून पडला.
गजेन समभिद्रुत्य वालिपुत्रं महोदरः। जघानोरसि संक्रुद्धस्तोमरैर्वज्रसंनिभैः
महोदराने आपल्या हत्तीवरून वाळीच्या मुलावर जोरात धाव घेतली आणि प्रचंड रागाने वज्रासारख्या भाल्यांनी त्याच्या छातीवर प्रहार केला.
देवान्तकश्च संक्रुद्धः परिघेण तदाङ्गदम्। उपगम्याभिहत्याशु व्यपचक्राम वेगवान्
देवांतकही संतापून अङ्गदाजवळ गेला, त्याला गदेद्वारे झपाट्याने मारले आणि लगेच मागे सरकला.
स त्रिभिर्नैर्ऋतश्रेष्ठैर्युगपत् समभिद्रुतः। न विव्यथे महातेजा वालिपुत्रः प्रतापवान्
त्या तिघा राक्षसश्रेष्ठांनी एकाच वेळी हल्ला केला तरी, तेजस्वी आणि पराक्रमी वाळीपुत्र अङ्गद कधीच डगमगला नाही.
स वेगवान् महावेगं कृत्वा परमदुर्जयः। तलेन समभिद्रुत्य जघानास्य महागजम्
तो वेगवान आणि जिंकता न येणारा अङ्गद मोठ्या वेगाने धावला आणि आपल्या तळहाताने त्या मोठ्या हत्तीला जबरदस्त मारला.
तस्य तेन प्रहारेण नागराजस्य संयुगे। पेततुर्नयने तस्य विननाश स कुञ्जरः
त्या युद्धातील प्रहारामुळे त्या हत्तीच्या डोळ्यांचे बाहेर पडले आणि तो हत्ती जागीच मरून पडला.
विषाणं चास्य निष्कृष्य वालिपुत्रो महाबलः। देवान्तकमभिद्रुत्य ताडयामास संयुगे
मग वाळीचा बलवान मुलगा त्या हत्तीचे सोंड उपटून देवांतकावर धावला आणि युद्धात त्याला जोरात मारले.
स विह्वलस्तु तेजस्वी वातोद्धूत इव द्रुमः। लाक्षारससवर्णं च सुस्राव रुधिरं महत्
त्या प्रहाराने देवांतक चकित झाला, जणू वाऱ्याने हललेला एखादा वृक्ष, आणि त्याच्या अंगातून लाखरसासारखे लाल रक्त मोठ्या प्रमाणात वाहू लागले.
अथाश्वास्य महातेजाः कृच्छ्राद् देवान्तको बली। आविध्य परिघं वेगादाजघान तदाङ्गदम्
नंतर देवांतकाने मोठ्या कष्टाने स्वतःला सावरले, गदा वेगाने फिरवून अङ्गदावर प्रचंड प्रहार केला.
परिघाभिहतश्चापि वानरेन्द्रात्मजस्तदा। जानुभ्यां पतितो भूमौ पुनरेवोत्पपात ह
त्या गदाप्रहाराने वानरराजाचा मुलगा जमिनीवर गुडघ्यावर पडला, पण लगेच पुन्हा उडी मारून उभा राहिला.
तमुत्पतन्तं त्रिशिरास्त्रिभिर्बाणैरजिह्मगैः। घोरैर्हरिपतेः पुत्रं ललाटेऽभिजघान ह
तो उडी मारत असताना त्रिशिराने तीन भयंकर आणि सरळ बाणांनी वानरराजाच्या मुलाच्या कपाळावर घाव घातला.
ततोऽङ्गदं परिक्षिप्तं त्रिभिर्नैर्ऋतपुङ्गवैः। हनूमानथ विज्ञाय नीलश्चापि प्रतस्थतुः
मग अङ्गद तीन राक्षसश्रेष्ठांनी वेढला गेल्याचे पाहून, हनुमान आणि नील यांनी ते समजून तिथे जाण्याचे ठरवले.