इति कृत्वा मतिं वीराः संजग्मुः संयुगार्थिनः। जगर्जुश्च प्रणेदुश्च चिक्षिपुश्चापि सायकान्
अशी ठाम मनाशी खूण करून, ते वीर युद्धासाठी पुढे गेले; त्यांनी गर्जना केली, शंख फुंकले आणि बाण सोडले.
जगृहुश्च महात्मानो निर्यान्तो युद्धदुर्मदाः। क्ष्वेडितास्फोटितानां वै संचचालेव मेदिनी
ते महात्मे, युद्धात तडफदार, शस्त्रे उचलून बाहेर पडले; त्यांच्या गर्जना आणि आघातांच्या आवाजाने पृथ्वी थरथरली.
रक्षसां सिंहनादैश्च संस्फोटितमिवाम्बरम्। तेऽभिनिष्क्रम्य मुदिता राक्षसेन्द्रा महाबलाः
राक्षसांच्या सिंहगर्जनांनी आकाश दुमदुमले; ते बलाढ्य राक्षसराज आनंदाने बाहेर आले.
ददृशुर्वानरानीकं समुद्यतशिलानगम्। हरयोऽपि महात्मानो ददृशू राक्षसं बलम्
त्यांनी वानरांची फौज पाहिली, जी डोंगर आणि झाडे उचलून उभी होती; आणि त्या महात्मा वानरांनी राक्षसांची सेना पाहिली.
हस्त्यश्वरथसम्बाधं किङ्किणीशतनादितम्। नीलजीमूतसंकाशं समुद्यतमहायुधम्
हत्ती, घोडे आणि रथांनी भरलेली, शेकडो घंटांच्या निनादाने गूंजणारी, निळ्या मेघांसारखी गडद आणि मोठ्या शस्त्रांनी सज्ज अशी ती सेना होती.
दीप्तानलरविप्रख्यैर्नैर्ऋतैः सर्वतो वृतम्। तद् दृष्ट्वा बलमायातं लब्धलक्षाः प्लवङ्गमाः
सर्व बाजूंनी अग्नीप्रमाणे तेजस्वी निशाचरांनी वेढलेली ती सेना पाहून, वानरांना आपले लक्ष्य गाठल्याचा आनंद झाला.
समुद्यतमहाशैलाः सम्प्रणेदुर्मुहुर्मुहुः। अमृष्यमाणा रक्षांसि प्रतिनर्दन्त वानराः
मोठे डोंगर उचलून, वानरांनी पुन्हा पुन्हा गर्जना केली; राक्षसांचा उपद्रव सहन न होता, त्यांनी प्रत्युत्तरात आरोळ्या ठोकल्या.
ततः समुत्कृष्टरवं निशम्य रक्षोगणा वानरयूथपानाम्। अमृष्यमाणाः परहर्षमुग्रं महाबला भीमतरं प्रणेदुः
मग राक्षस आणि वानरांच्या टोळ्यांचा प्रचंड गजर ऐकून, शत्रूंचा उग्र आनंद सहन न होऊन, बलाढ्य राक्षसांनी आणखी भयंकर गर्जना केली.
ते राक्षसबलं घोरं प्रविश्य हरियूथपाः। विचेरुरुद्यतैः शैलैर्नगाः शिखरिणो यथा
ते वानरांचे प्रमुख, भयंकर राक्षसांच्या सैन्यात शिरून, उंच डोंगर उचलून डोंगरांतील शिखरांसारखे फिरू लागले.
केचिदाकाशमाविश्य केचिदुर्व्यां प्लवङ्गमाः। रक्षःसैन्येषु संक्रुद्धाः केचिद् द्रुमशिलायुधाः
काही वानर आकाशात उडाले, काही जमिनीवर उड्या मारू लागले, तर काही रागाने झाडे आणि दगड शस्त्र म्हणून घेऊन राक्षस सैन्यावर तुटून पडले.
द्रुमांश्च विपुलस्कन्धान् गृह्य वानरपुङ्गवाः। तद् युद्धमभवद् घोरं रक्षोवानरसंकुलम्
वानरांचे पुढारी जाड खांद्याची मोठी झाडे उचलून, त्या युद्धाला भीषण बनवू लागले; सर्वत्र राक्षस आणि वानरांची गर्दी झाली.
ते पादपशिलाशैलैश्चक्रुर्वृष्टिमनूपमाम्। बाणौघैर्वार्यमाणाश्च हरयो भीमविक्रमाः
झाडे, दगड आणि डोंगर उचलून त्यांनी अखंड पाऊस पाडला; बाणांच्या वर्षावाने रोखले गेले तरीही, भयंकर पराक्रमी वानर मागे हटले नाहीत.
सिंहनादान् विनेदुश्च रणे राक्षसवानराः। शिलाभिश्चूर्णयामासुर्यातुधानान् प्लवङ्गमाः
युद्धात राक्षस आणि वानर सिंहासारखे गर्जू लागले; वानरांनी दगडांनी राक्षसांचा चक्काचूर केला.
निर्जघ्नुः संयुगे क्रुद्धाः कवचाभरणावृतान्। केचिद् रथगतान् वीरान् गजवाजिगतानपि
रागाने, वानरांनी युद्धात कवच आणि दागिने घातलेल्या राक्षसांना, काही रथावर, काही हत्ती-घोड्यावर असलेल्यांनाही, जोरात मारले.
निर्जघ्नुः सहसाऽऽप्लुत्य यातुधानान् प्लवङ्गमाः। शैलशृङ्गान्विताङ्गास्ते मुष्टिभिर्वान्तलोचनाः
माकडांनी अचानक उडी मारून, डोंगरांच्या शिखरांनी सजलेली आपली शरीरे घेऊन, राक्षसांवर तुटून पडले. त्यांच्या मुठी रक्ताने माखलेल्या होत्या आणि डोळे संतापाने फिरत होते.
चेलुः पेतुश्च नेदुश्च तत्र राक्षसपुङ्गवाः। राक्षसाश्च शरैस्तीक्ष्णैर्बिभिदुः कपिकुञ्जरान्
त्या ठिकाणी राक्षसांचे पुढारी डगमगत होते, खाली पडत होते आणि मोठ्याने गर्जना करत होते. राक्षसांनी तीक्ष्ण बाणांनी माकडं आणि हत्ती यांना छेदून टाकलं.
शूलमुद्गरखड्गैश्च जघ्नुः प्रासैश्च शक्तिभिः। अन्योन्यं पातयामासुः परस्परजयैषिणः
शूळ, गदा, तलवार, भाले आणि शक्ती यांच्या सहाय्याने दोन्ही बाजूच्या वीरांनी एकमेकांवर हल्ला केला. प्रत्येकजण विजयासाठी झुंजत होता.
रिपुशोणितदिग्धाङ्गास्तत्र वानरराक्षसाः। ततः शैलैश्च खड्गैश्च विसृष्टैर्हरिराक्षसैः
शत्रूंच्या रक्ताने माखलेली आपली शरीरे घेऊन, त्या माकडांनी आणि राक्षसांनी एकमेकांवर डोंगर आणि तलवारी फेकल्या.
मुहूर्तेनावृता भूमिरभवच्छोणितोक्षिता। विकीर्णैः पर्वताकारै रक्षोभिरभिमर्दितैः। आसीद् वसुमती पूर्णा तदा युद्धमदान्वितैः
क्षणातच पृथ्वी रक्ताने माखून गेली आणि राक्षसांच्या पर्वतासारख्या मृतदेहांनी भरून गेली. युद्धाच्या वेडात त्या भूमीवर सर्वत्र मृतदेह पसरले होते.
आक्षिप्ताः क्षिप्यमाणाश्च भग्नशैलाश्च वानराः। पुनरङ्गैस्तदा चक्रुरासन्ना युद्धमद्भुतम्
माकडं फेकली गेली, फेकली जात होती, आणि तुटलेल्या डोंगरांनी जखमी झाली होती. तरीही त्यांनी पुन्हा आपली शरीरे भिडवून जवळून अद्भुत युद्ध केलं.
वानरान् वानरैरेव जघ्नुस्ते नैर्ऋतर्षभाः। राक्षसान् राक्षसैरेव जघ्नुस्ते वानरा अपि
राक्षसांच्या पुढाऱ्यांनी माकडांना माकडांनीच ठार मारलं, आणि माकडांनीही राक्षसांना राक्षसांनीच ठार केलं.
आक्षिप्य च शिलाः शैलाञ्जघ्नुस्ते राक्षसास्तदा। तेषां चाच्छिद्य शस्त्राणि जघ्नू रक्षांसि वानराः
त्या वेळी राक्षसांनी दगड आणि डोंगर उचलून फेकले आणि शत्रूंना ठार केलं. माकडांनी त्यांच्या शस्त्रं मोडून राक्षसांना ठार केलं.
निर्जघ्नुः शैलशृङ्गैश्च बिभिदुश्च परस्परम्। सिंहनादान् विनेदुश्च रणे राक्षसवानराः
राक्षस आणि माकडं एकमेकांना डोंगरांच्या शिखरांनी मारत होते, एकमेकांना फोडत होते, आणि युद्धात सिंहासारखी गर्जना करत होते.
छिन्नवर्मतनुत्राणा राक्षसा वानरैर्हताः। रुधिरं प्रसृतास्तत्र रससारमिव द्रुमाः
राक्षसांची कवचं आणि अंगरक्षक फाटले होते, आणि माकडांनी त्यांना ठार केलं. तिथे त्यांचं रक्त झाडांच्या रसासारखं वाहत होतं.
रथेन च रथं चापि वारणेनापि वारणम्। हयेन च हयं केचिन्निर्जघ्नुर्वानरा रणे
काही माकडांनी युद्धात रथावर रथ, हत्तीवर हत्ती, आणि घोड्यावर घोडा असे एकमेकांवर आदळवून ठार केले.
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्च भल्लैश्च निशितैः शरैः। राक्षसा वानरेन्द्राणां बिभिदुः पादपान् शिलाः
क्षुरप्र, अर्धचंद्र आणि तीक्ष्ण बाणांनी राक्षसांनी माकडांच्या पुढाऱ्यांनी फेकलेली झाडं आणि दगड फोडून टाकली.
विकीर्णाः पर्वतास्तैश्च द्रुमच्छिन्नैश्च संयुगे। हतैश्च कपिरक्षोभिर्दुर्गमा वसुधाभवत्
युद्धात पर्वत तुटून विखुरले गेले, झाडं छाटली गेली, आणि माकडं व राक्षस ठार झाल्याने पृथ्वीवरून जाणं कठीण झालं.
ते वानरा गर्वितहृष्टचेष्टाः संग्राममासाद्य भयं विमुच्य। युद्धं स्म सर्वे सह राक्षसैस्ते नानायुधाश्चक्रुरदीनसत्त्वाः
ते माकडं गर्वाने आणि आनंदाने भरलेली होती. त्यांनी भीती बाजूला ठेवून युद्धात उतरले आणि विविध शस्त्रांनी राक्षसांसोबत निर्भयपणे लढू लागली.
तस्मिन् प्रवृत्ते तुमुले विमर्दे प्रहृष्यमाणेषु वलीमुखेषु। निपात्यमानेषु च राक्षसेषु महर्षयो देवगणाश्च नेदुः
त्या प्रचंड आणि भीषण संग्रामाला सुरुवात झाली. माकडांचे सेनापती आनंदित झाले आणि राक्षस खाली पडू लागले. तेव्हा महर्षी आणि देवगण मोठ्याने गर्जना करू लागले.
ततो हयं मारुततुल्यवेग- मारुह्य शक्तिं निशितां प्रगृह्य। नरान्तको वानरसैन्यमुग्रं महार्णवं मीन इवाविवेश
नरांतकाने वाऱ्यासारख्या वेगवान घोड्यावर बसून, तीक्ष्ण भाला हातात घेऊन, उग्र माकडांच्या सैन्यात जणू एखादा मासा महासागरात शिरावा तसा प्रवेश केला.