तेऽभिवाद्य महात्मानं रावणं लोकरावणम्। कृत्वा प्रदक्षिणं चैव महाकायाः प्रतस्थिरे
त्या महाकाय वीरांनी जगाचा स्वामी असलेल्या रावणाला वंदन केलं, त्याची प्रदक्षिणा केली आणि मग ते निघाले.
सर्वौषधीभिर्गन्धैश्च समालभ्य महाबलाः। निर्जग्मुर्नैर्ऋतश्रेष्ठाः षडेते युद्धकाङ्क्षिणः
सर्व औषधी आणि सुगंधांनी अंगाला लावून, हे सहा श्रेष्ठ राक्षस युद्धाची इच्छा घेऊन बाहेर पडले.
त्रिशिराश्चातिकायश्च देवान्तकनरान्तकौ। महोदरमहापार्श्वौ निर्जग्मुः कालचोदिताः
त्रिशिरा, अतिकाय, देवांतक, नरांतक, महोदर आणि महापार्श्व हे काळाच्या प्रेरणेने निघून गेले.
ततः सुदर्शनं नागं नीलजीमूतसंनिभम्। ऐरावतकुले जातमारुरोह महोदरः
मग महोदराने एरावताच्या कुळात जन्मलेल्या, काळ्या मेघासारख्या आणि शोभिवंत असलेल्या 'सुदर्शन' हत्तीवर आरूढ झाला.
सर्वायुधसमायुक्तस्तूणीभिश्चाप्यलंकृतः। रराज गजमास्थाय सवितेवास्तमूर्धनि
सर्व शस्त्रांनी सज्ज आणि तुणीरांनी अलंकृत होऊन, तो हत्तीवर बसून जणू काही सूर्य संध्याकाळी डोंगरावर शोभतो तसा तेजस्वी दिसत होता.
हयोत्तमसमायुक्तं सर्वायुधसमाकुलम्। आरुरोह रथश्रेष्ठं त्रिशिरा रावणात्मजः
रावणाचा पुत्र त्रिशिरा उत्तम घोड्यांनी जोडलेल्या आणि सर्व शस्त्रांनी भरलेल्या श्रेष्ठ रथावर चढला.
त्रिशिरा रथमास्थाय विरराज धनुर्धरः। सविद्युदुल्कः सज्वालः सेन्द्रचाप इवाम्बुदः
धनुर्धारी त्रिशिरा रथावर आरूढ होऊन, विजेसह मेघ, उल्का आणि ज्वाळांनी उजळलेल्या इंद्रधनुष्याने सजलेला मेघ जसा शोभतो तसा दिसत होता.
त्रिभिः किरीटैस्त्रिशिराः शुशुभे स रथोत्तमे। हिमवानिव शैलेन्द्रस्त्रिभिः काञ्चनपर्वतैः
तीन मुकुटांनी सजलेला त्रिशिरा त्या उत्तम रथावर हिमालय पर्वताच्या तीन सोन्याच्या शिखरांसारखा शोभून दिसत होता.
अतिकायोऽतितेजस्वी राक्षसेन्द्रसुतस्तदा। आरुरोह रथश्रेष्ठं श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम्
तेव्हा अतिशय तेजस्वी, राक्षसांचा राजा असलेल्या रावणाचा पुत्र अतिकाय, सर्व धनुर्धरांमध्ये श्रेष्ठ असलेला, त्या उत्तम रथावर चढला.
सुचक्राक्षं सुसंयुक्तं स्वनुकर्षं सुकूबरम्। तूणीबाणासनैर्दीप्तं प्रासासिपरिघाकुलम्
तो रथ सुंदर चाकांनी, उत्तम जुळणीने, स्वतःच्या आवाजाने, सुंदर दांड्याने, तुणीर, बाण, धनुष्य आणि भाले, तलवारी, गदा यांनी सजलेला होता.
स काञ्चनविचित्रेण किरीटेन विराजता। भूषणैश्च बभौ मेरुः प्रभाभिरिव भासयन्
सोन्याने सुंदरपणे सजवलेल्या मुकुटाने आणि दागिन्यांनी तो जणू काही तेजाने उजळलेला मेरू पर्वत शोभतो तसा दिसत होता.
स रराज रथे तस्मिन् राजसूनुर्महाबलः। वृतो नैर्ऋतशार्दूलैर्वज्रपाणिरिवामरैः
तो बलवान राजपुत्र त्या रथावर राक्षसांच्या वाघासारख्या सेनापतींनी वेढलेला, जणू इंद्र देवतांसह शोभतो तसा तेजस्वी दिसत होता.
हयमुच्चैःश्रवःप्रख्यं श्वेतं कनकभूषणम्। मनोजवं महाकायमारुरोह नरान्तकः
नरांतकाने उच्छैःश्रवा सारखा, पांढरा, सोन्याने सजवलेला, मनासारखा वेगवान आणि मोठ्या आकाराचा घोडा चढला.
गृहीत्वा प्रासमुल्काभं विरराज नरान्तकः। शक्तिमादाय तेजस्वी गुहः शिखिगतो यथा
नरांतकाने अग्नीसारखा तेजस्वी भाला हातात घेतला आणि तो जसा तेजस्वी गुह पर्वतावर मोरासारखा शोभत होता.
देवान्तकः समादाय परिघं हेमभूषणम्। परिगृह्य गिरिं दोर्भ्यां वपुर्विष्णोर्विडम्बयन्
देवांतकाने सोन्याने सजवलेली गदा घेतली आणि दोन्ही हातांनी पर्वत उचलून, विष्णूच्या रूपाची नक्कल करत होता.
महापार्श्वो महातेजा गदामादाय वीर्यवान्। विरराज गदापाणिः कुबेर इव संयुगे
महापार्श्व हा महान तेजस्वी आणि बलवान, गदा हातात घेऊन युद्धात कुबेरासारखा तेजस्वी दिसत होता.
ते प्रतस्थुर्महात्मानोऽमरावत्याः सुरा इव। तान् गजैश्च तुरङ्गैश्च रथैश्चाम्बुदनिःस्वनैः
ते महात्मे अमरावतीतील देवांसारखे पुढे निघाले; त्यांच्या हत्ती, घोडे आणि रथांच्या गडगडाटाने आकाश दणाणून गेले.
अनूत्पेतुर्महात्मानो राक्षसाः प्रवरायुधाः। ते विरेजुर्महात्मानः कुमाराः सूर्यवर्चसः
ते महाबली राक्षस उत्तम शस्त्रांनी सज्ज होऊन धावले; ते तेजस्वी कुमार सूर्याच्या प्रकाशासारखे चमकत होते.
किरीटिनः श्रिया जुष्टा ग्रहा दीप्ता इवाम्बरे। प्रगृहीता बभौ तेषां शस्त्राणामवलिः सिता
मस्तकावर मुकुट घालून, शोभेने नटलेले, ते आकाशातील तेजस्वी ग्रहांसारखे दिसत होते; त्यांच्या शस्त्रांची रांग शुभ्र प्रकाशात झळकत होती.
शरदभ्रप्रतीकाशा हंसावलिरिवाम्बरे। मरणं वापि निश्चित्य शत्रूणां वा पराजयम्
शरद ऋतूतील ढगांसारखे, आकाशातील राजहंसांच्या पंक्तीसारखे ते दिसत होते; शत्रूंचा पराभव किंवा मृत्यू, यापैकी काहीही स्वीकारायचे त्यांनी ठरवले होते.
इति कृत्वा मतिं वीराः संजग्मुः संयुगार्थिनः। जगर्जुश्च प्रणेदुश्च चिक्षिपुश्चापि सायकान्
अशी ठाम मनाशी खूण करून, ते वीर युद्धासाठी पुढे गेले; त्यांनी गर्जना केली, शंख फुंकले आणि बाण सोडले.
जगृहुश्च महात्मानो निर्यान्तो युद्धदुर्मदाः। क्ष्वेडितास्फोटितानां वै संचचालेव मेदिनी
ते महात्मे, युद्धात तडफदार, शस्त्रे उचलून बाहेर पडले; त्यांच्या गर्जना आणि आघातांच्या आवाजाने पृथ्वी थरथरली.
रक्षसां सिंहनादैश्च संस्फोटितमिवाम्बरम्। तेऽभिनिष्क्रम्य मुदिता राक्षसेन्द्रा महाबलाः
राक्षसांच्या सिंहगर्जनांनी आकाश दुमदुमले; ते बलाढ्य राक्षसराज आनंदाने बाहेर आले.
ददृशुर्वानरानीकं समुद्यतशिलानगम्। हरयोऽपि महात्मानो ददृशू राक्षसं बलम्
त्यांनी वानरांची फौज पाहिली, जी डोंगर आणि झाडे उचलून उभी होती; आणि त्या महात्मा वानरांनी राक्षसांची सेना पाहिली.
हस्त्यश्वरथसम्बाधं किङ्किणीशतनादितम्। नीलजीमूतसंकाशं समुद्यतमहायुधम्
हत्ती, घोडे आणि रथांनी भरलेली, शेकडो घंटांच्या निनादाने गूंजणारी, निळ्या मेघांसारखी गडद आणि मोठ्या शस्त्रांनी सज्ज अशी ती सेना होती.
दीप्तानलरविप्रख्यैर्नैर्ऋतैः सर्वतो वृतम्। तद् दृष्ट्वा बलमायातं लब्धलक्षाः प्लवङ्गमाः
सर्व बाजूंनी अग्नीप्रमाणे तेजस्वी निशाचरांनी वेढलेली ती सेना पाहून, वानरांना आपले लक्ष्य गाठल्याचा आनंद झाला.
समुद्यतमहाशैलाः सम्प्रणेदुर्मुहुर्मुहुः। अमृष्यमाणा रक्षांसि प्रतिनर्दन्त वानराः
मोठे डोंगर उचलून, वानरांनी पुन्हा पुन्हा गर्जना केली; राक्षसांचा उपद्रव सहन न होता, त्यांनी प्रत्युत्तरात आरोळ्या ठोकल्या.
ततः समुत्कृष्टरवं निशम्य रक्षोगणा वानरयूथपानाम्। अमृष्यमाणाः परहर्षमुग्रं महाबला भीमतरं प्रणेदुः
मग राक्षस आणि वानरांच्या टोळ्यांचा प्रचंड गजर ऐकून, शत्रूंचा उग्र आनंद सहन न होऊन, बलाढ्य राक्षसांनी आणखी भयंकर गर्जना केली.
ते राक्षसबलं घोरं प्रविश्य हरियूथपाः। विचेरुरुद्यतैः शैलैर्नगाः शिखरिणो यथा
ते वानरांचे प्रमुख, भयंकर राक्षसांच्या सैन्यात शिरून, उंच डोंगर उचलून डोंगरांतील शिखरांसारखे फिरू लागले.
केचिदाकाशमाविश्य केचिदुर्व्यां प्लवङ्गमाः। रक्षःसैन्येषु संक्रुद्धाः केचिद् द्रुमशिलायुधाः
काही वानर आकाशात उडाले, काही जमिनीवर उड्या मारू लागले, तर काही रागाने झाडे आणि दगड शस्त्र म्हणून घेऊन राक्षस सैन्यावर तुटून पडले.