स प्रहस्य महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः। अभिदुद्राव तद्रक्षः कम्पयन्निव मेदिनीम्
माऱुतीपुत्र हनुमान तेजाने उजळून, हसतच त्या राक्षसाकडे धावला आणि पृथ्वी हलवली.
तस्याथ नर्दमानस्य दीप्यमानस्य तेजसा। बभूव रूपं दुर्धर्षं दीप्तस्येव विभावसोः
त्याच्या गजराने आणि प्रखर तेजाने त्याचे रूप अगदी भयंकर आणि अगम्य झाले, जणू काही प्रज्वलित अग्नीच.
आत्मानं त्वप्रहरणं ज्ञात्वा क्रोधसमन्वितः। शैलमुत्पाटयामास वेगेन हरिपुङ्गवः
स्वतः शस्त्रविहीन असल्याचं जाणून, प्रचंड रागाने भरलेल्या त्या वानरश्रेष्ठाने वाऱ्याच्या वेगाने एक डोंगर उपटला.
गृहीत्वा सुमहाशैलं पाणिनैकेन मारुतिः। स विनद्य महानादं भ्रामयामास वीर्यवान्
मारुतीने एकाच हाताने मोठा डोंगर उचलला आणि मोठ्या आवाजात गर्जना करत तो डोंगर फिरवू लागला.
ततस्तमभिदुद्राव राक्षसेन्द्रमकम्पनम्। पुरा हि नमुचिं संख्ये वज्रेणेव पुरंदरः
मग तो अकंपन राक्षसाधिपतीवर तशीच झेपावला, जशी पूर्वी पुरंदराने युद्धात वज्राने नमुचिवर हल्ला केला होता.
अकम्पनस्तु तद् दृष्ट्वा गिरिशृङ्गं समुद्यतम्। दूरादेव महाबाणैरर्धचन्द्रैर्व्यदारयत्
अकंपनाने तो डोंगराचा कडा उचललेला पाहून, दूरवरूनच मोठ्या आणि अर्धचंद्रासारख्या बाणांनी त्याला फोडून टाकला.
तं पर्वताग्रमाकाशे रक्षोबाणविदारितम्। विकीर्णं पतितं दृष्ट्वा हनूमान् क्रोधमूिर्च्छतः
राक्षसांच्या बाणांनी फाडलेला आणि आकाशातून खाली पडताना विखुरलेला तो डोंगराचा कडा पाहून हनुमानाला जबरदस्त राग आला.
सोऽश्वकर्णं समासाद्य रोषदर्पान्वितो हरिः। तूर्णमुत्पाटयामास महागिरिमिवोच्छ्रितम्
मग राग आणि अभिमानाने भरून, हनुमान अश्वकर्णाजवळ गेला आणि मोठा डोंगर झटकन उपटला.
तं गृहीत्वा महास्कन्धं सोऽश्वकर्णं महाद्युतिः। प्रगृह्य परया प्रीत्या भ्रामयामास संयुगे
मोठ्या फांद्यांचा अश्वकर्ण पकडून, तेजस्वी हनुमानाने अत्यंत आनंदाने त्याला युद्धात फिरवू लागला.
प्रधावन्नुरुवेगेन बभञ्ज तरसा द्रुमान्। हनूमान् परमक्रुद्धश्चरणैर्दारयन् महीम्
प्रचंड वेगाने धावत, अत्यंत रागाने हनुमानाने झाडं मोडली आणि पायांनी जमीन फाडली.
गजांश्च सगजारोहान् सरथान् रथिनस्तथा। जघान हनुमान् धीमान् राक्षसांश्च पदातिगान्
बुद्धिमान आणि बलवान हनुमानाने हत्ती आणि त्यांचे स्वार, रथांसह रथी, तसेच राक्षस पायदळ सगळ्यांना ठार केले.
तमन्तकमिव क्रुद्धं सद्रुमं प्राणहारिणम्। हनूमन्तमभिप्रेक्ष्य राक्षसा विप्रदुद्रुवुः
रागाने पेटलेला, झाड हातात घेऊन जीव घेणारा आणि मृत्यूसारखा धडका देणारा हनुमान पाहून राक्षस घाबरून पळाले.
तमापतन्तं संक्रुद्धं राक्षसानां भयावहम्। ददर्शाकम्पनो वीरश्चुक्षोभ च ननाद च
अकंपन वीर राक्षसाने, राक्षसांना भयप्रद असा संतप्त हनुमान धावत येताना पाहिला आणि तो हादरला, मोठ्याने गर्जना केली.
स चतुर्दशभिर्बाणैर्निशितैर्देहदारणैः। निर्बिभेद महावीर्यं हनूमन्तमकम्पनः
मग अकंपनाने, देह छेदणारे चौदा तीक्ष्ण बाण मारून, बलवान हनुमानाचा वेध घेतला.
स तथा विप्रकीर्णस्तु नाराचैः शितशक्तिभिः। हनूमान् ददृशे वीरः प्ररूढ इव सानुमान्
त्या टोकदार आणि काटेरी बाणांनी विखुरलेला हनुमान, झाडांनी भरलेल्या डोंगरासारखा भासत होता.
विरराज महावीर्यो महाकायो महाबलः। पुष्पिताशोकसंकाशो विधूम इव पावकः
तो महाबली, विशाल देहाचा आणि बलशाली हनुमान फुललेल्या अशोकासारखा किंवा धूर नसलेल्या अग्नीसारखा तेजस्वी दिसत होता.
ततोऽन्यं वृक्षमुत्पाट्य कृत्वा वेगमनुत्तमम्। शिरस्याभिजघानाशु राक्षसेन्द्रमकम्पनम्
मग त्याने दुसरं झाड उपटून, जबरदस्त वेगाने ते घेऊन, राक्षसाधिपती अकंपनाच्या डोक्यावर जोरात मारलं.
स वृक्षेण हतस्तेन सक्रोधेन महात्मना। राक्षसो वानरेन्द्रेण पपात च ममार च
महात्मा हनुमानाने रागाने फेकलेल्या त्या झाडाने लागून, वानरराजाने त्या राक्षसाला खाली पाडलं आणि तो तिथेच मेला.
तं दृष्ट्वा निहतं भूमौ राक्षसेन्द्रमकम्पनम्। व्यथिता राक्षसाः सर्वे क्षितिकम्प इव द्रुमाः
अकंपन राक्षसाधिपती भूमीवर पडलेला मृत पाहून, सगळे राक्षस घाबरले, जणू भूकंपात झाडं हलतात तसं.
त्यक्तप्रहरणाः सर्वे राक्षसास्ते पराजिताः। लङ्कामभिययुस्त्रासाद् वानरैस्तैरभिद्रुताः
सगळे पराभूत राक्षस आपली शस्त्रं टाकून, वानरांनी पाठलाग केल्यामुळे घाबरून लंकेकडे पळाले.
ते मुक्तकेशाः सम्भ्रान्ता भग्नमानाः पराजिताः। भयाच्छ्रमजलैरङ्गैः प्रस्रवद्भिर्विदुद्रुवुः
त्यांचे केस विस्कटलेले होते, मन गोंधळलेले, गर्व मोडलेला आणि ते हरलेले होते. भीती आणि दमल्यामुळे त्यांच्या अंगातून घाम वाहत होता आणि ते पळून गेले.
अन्योन्यं ये प्रमथ्नन्तो विविशुर्नगरं भयात्। पृष्ठतस्ते तु सम्मूढाः प्रेक्षमाणा मुहुर्मुहुः
एकमेकांना धडकत, घाबरून ते सर्व नगरात शिरले. मागे वळून पुन्हा पुन्हा पाहात, ते पूर्णपणे गोंधळलेले होते.
तेषु लङ्कां प्रविष्टेषु राक्षसेषु महाबलाः। समेत्य हरयः सर्वे हनूमन्तमपूजयन्
ते बलाढ्य राक्षस लंकेत शिरताच, सर्व वानर एकत्र आले आणि हनुमंताचे मोठ्या आदराने स्वागत केले.
सोऽपि प्रवृद्धस्तान् सर्वान् हरीन् सम्प्रत्यपूजयत्। हनूमान् सत्त्वसम्पन्नो यथार्हमनुकूलतः
सत्त्वगुणी हनुमंतानेही सर्व वानरांना योग्य त्या प्रकारे आणि आपुलकीने सन्मान दिला.
विनेदुश्च यथाप्राणं हरयो जितकाशिनः। चकृषुश्च पुनस्तत्र सप्राणानेव राक्षसान्
जिंकलेल्या वानरांनी पूर्ण ताकदीने आनंदाने आरोळ्या दिल्या आणि पुन्हा एकदा त्यांनी तिथल्या राक्षसांकडे जिवंतच आहेत अशा नजरेने पाहिले.
स वीरशोभामभजन्महाकपिः समेत्य रक्षांसि निहत्य मारुतिः। महासुरं भीमममित्रनाशनं विष्णुर्यथैवोरुबलं चमूमुखे
महाकपी मारुतीने राक्षसांचा संहार करून वीरतेचा तेज मिळवला. जसा भगवान विष्णू रणभूमीत बलाढ्य, भयंकर असुराचा नाश करून शौर्याने उजळतो, तसा तो शोभला.
अपूजयन् देवगणास्तदाकपिं स्वयं च रामोऽतिबलश्च लक्ष्मणः। तथैव सुग्रीवमुखाः प्लवंगमा विभीषणश्चैव महाबलस्तदा
त्या वेळी देवांचा समूह, राम, अतिबलवान लक्ष्मण, सुग्रीव आणि इतर वानर, तसेच महाबली विभीषण यांनी त्या वानराचा सन्मान केला.
thumb|सप्तपञ्चाशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे सप्तपञ्चाशः सर्गः ॥६-
श्रीवाल्मीकि रामायणाच्या युद्धकांडातील सत्तावन्नावा सर्ग ऐका.
अकम्पनवधं श्रुत्वा क्रुद्धो वै राक्षसेश्वरः। किंचिद् दीनमुखश्चापि सचिवांस्तानुदैक्षत
अकंपनाचा वध ऐकून राक्षसांचा राजा रावण संतापला आणि त्याचे तोंड थोडेसे उतरले. त्याने आपल्या मंत्र्यांकडे पाहिले.
स तु ध्यात्वा मुहूर्तं तु मन्त्रिभिः संविचार्य च। ततस्तु रावणः पूर्वदिवसे राक्षसाधिपः। पुरीं परिययौ लङ्कां सर्वान् गुल्मानवेक्षितुम्
थोडा वेळ विचार करून आणि मंत्र्यांशी चर्चा करून, मग राक्षसांचा अधिपती रावण पहाटे लंकेच्या सर्व तुकड्यांची पाहणी करण्यासाठी नगरात फिरला.