ततः सुपर्णः काकुत्स्थौ स्पृष्ट्वा प्रत्यभिनन्द्य च। विममर्श च पाणिभ्यां मुखे चन्द्रसमप्रभे
मग सुपर्णाने त्या ककुत्स्थ वंशज दोघांना स्पर्श केला, त्यांचे स्वागत केले आणि त्यांच्या चंद्रासारख्या तेजस्वी चेहऱ्यांना हाताने हलकेच स्पर्श केला.
वैनतेयेन संस्पृष्टास्तयोः संरुरुहुर्व्रणाः। सुवर्णे च तनू स्निग्धे तयोराशु बभूवतुः
विनतेपुत्राच्या स्पर्शाने त्या दोघांचे जखमा भरू लागल्या आणि त्यांची त्वचा सुंदर, मऊ आणि सुवर्ण रंगाची झाली.
तेजो वीर्यं बलं चौज उत्साहश्च महागुणाः। प्रदर्शनं च बुद्धिश्च स्मृतिश्च द्विगुणा तयोः
त्यांची ऊर्जा, ताकद, शौर्य, उत्साह, बुद्धी, स्मरणशक्ती आणि इतर सर्व गुण दुप्पट वाढले.
तावुत्थाप्य महातेजा गरुडो वासवोपमौ। उभौ च सस्वजे हृष्टो रामश्चैनमुवाच ह
महातेजस्वी गरुडाने दोघांनाही उचलून, इंद्रासारखा तेजस्वी, आनंदाने त्यांना मिठी मारली आणि रामाने त्याला म्हटले—
भवत्प्रसादाद् व्यसनं रावणिप्रभवं महत्। उपायेन व्यतिक्रान्तौ शीघ्रं च बलिनौ कृतौ
"तुमच्या कृपेने आम्ही रावणामुळे आलेले हे मोठे संकट सहज पार केले आणि तुमच्या मदतीने आमची शक्ती परत आली."
यथा तातं दशरथं यथाजं च पितामहम्। तथा भवन्तमासाद्य हृदयं मे प्रसीदति
"जसे वडील दशरथ किंवा ब्रह्मा यांना भेटल्यावर माझ्या मनाला आनंद मिळतो, तसेच तुम्हाला भेटूनही मला हर्ष वाटतो."
को भवान् रूपसम्पन्नो दिव्यस्रगनुलेपनः। वसानो विरजे वस्त्रे दिव्याभरणभूषितः
तुम्ही कोण? इतके देखणे रूप, दिव्य फुलांच्या माळा आणि सुगंधी उटण्या अंगाला लावलेल्या, निखळ स्वच्छ वस्त्र घातलेले, आणि दिव्य दागिन्यांनी सजलेले आहात.
तमुवाच महातेजा वैनतेयो महाबलः। पतत्त्रिराजः प्रीतात्मा हर्षपर्याकुलेक्षणम्
मग तेजस्वी आणि बलवान, पक्षीराज विनता यांचा सुपुत्र, आनंदाने डोळे भरून, त्याला उत्तर देऊ लागला.
अहं सखा ते काकुत्स्थ प्रियः प्राणो बहिश्चरः। गरुत्मानिह सम्प्राप्तो युवयोः साह्यकारणात्
काकुत्स्था, मी तुझा प्रिय मित्र आहे, जसा जीवाभावाचा. मी गरुड, तुमच्या दोघांच्या मदतीसाठी येथे आलो आहे.
असुरा वा महावीर्या दानवा वा महाबलाः। सुराश्चापि सगन्धर्वाः पुरस्कृत्य शतक्रतुम्
म्हणूनच, कितीही बलवान असुर असोत, किंवा महाबली दानव, किंवा इंद्रासह देव आणि गंधर्व—
नेमं मोक्षयितुं शक्ताः शरबन्धं सुदारुणम्। मायाबलादिन्द्रजिता निर्मितं क्रूरकर्मणा
—कोणीही या भयंकर नागबाणांच्या जाळ्यातून सोडवू शकत नाही, कारण हे इंद्रजिताने आपल्या मायाबळाने आणि क्रूर कर्माने निर्माण केले आहे.
एते नागाः काद्रवेयास्तीक्ष्णदंष्ट्रा विषोल्बणाः। रक्षोमायाप्रभावेण शरभूतास्त्वदाश्रयाः
हे नाग कद्रूचे संतती आहेत, धारदार दातांचे आणि विषाने भरलेले; राक्षसी मायेमुळे हे बाण झाले आहेत आणि तुमच्या नियंत्रणात आहेत.
इमं श्रुत्वा तु वृत्तान्तं त्वरमाणोऽहमागतः। सहसैवावयोः स्नेहात् सखित्वमनुपालयन्
ही बातमी ऐकताच, मी तात्काळ तुमच्या दोघांवरील आपुलकी आणि मैत्रीपोटी, मैत्रीचे कर्तव्य पार पाडण्यासाठी आलो.
मोक्षितौ च महाघोरादस्मात् सायकबन्धनात्। अप्रमादश्च कर्तव्यो युवाभ्यां नित्यमेव हि
आता तुम्ही या भयंकर बाणांच्या जाळ्यातून मुक्त झाला आहात; पण नेहमीच सावध राहा.
प्रकृत्या राक्षसाः सर्वे संग्रामे कूटयोधिनः। शूराणां शुद्धभावानां भवतामार्जवं बलम्
राक्षस हे जन्मतःच युद्धात कपटी असतात; पण तुमचं बळ हे प्रामाणिकपणा आणि निर्मळ मनात आहे.
तन्न विश्वसनीयं वो राक्षसानां रणाजिरे। एतेनैवोपमानेन नित्यं जिह्मा हि राक्षसाः
म्हणून रणांगणावर राक्षसांवर कधीच विश्वास ठेवू नका; ते नेहमीच वाकडेपणाने वागतात.
एवमुक्त्वा तदा रामं सुपर्णः स महाबलः। परिष्वज्य च सुस्निग्धमाप्रष्टुमुपचक्रमे
असं म्हणून, महाबली सुपर्णाने रामाला प्रेमाने घट्ट मिठी मारली आणि निरोप घेण्यास सज्ज झाला.
सखे राघव धर्मज्ञ रिपूणामपि वत्सल। अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि गमिष्यामि यथासुखम्
मित्र राघवा, धर्म जाणणारा, शत्रूंवरही प्रेम करणारा, मी तुझी परवानगी घेऊन आता माझ्या इच्छेप्रमाणे निघतो.
न च कौतूहलं कार्यं सखित्वं प्रति राघव। कृतकर्मा रणे वीर सखित्वं प्रतिवेत्स्यसि
राघवा, आपल्या मैत्रीबद्दल काहीही शंका बाळगू नकोस; वीर, मी युद्धातील आपलं कर्तव्य पूर्ण केलं आहे, आणि तू ही मैत्री लक्षात ठेवशील.
बालवृद्धावशेषां तु लङ्कां कृत्वा शरोर्मिभिः। रावणं तु रिपुं हत्वा सीतां त्वमुपलप्स्यसे
तू बाळ आणि वृद्ध सोडून लंका बाणांच्या लाटा उठवून राख करशील, रावणाचा वध करून, सीतेला पुन्हा मिळवशील.
इत्येवमुक्त्वा वचनं सुपर्णः शीघ्रविक्रमः। रामं च नीरुजं कृत्वा मध्ये तेषां वनौकसाम्
असं म्हणून, वेगवान पंखांचा सुपर्णाने त्या सर्व वानरांसमोर रामाला पूर्णपणे निरोगी केलं.
प्रदक्षिणं ततः कृत्वा परिष्वज्य च वीर्यवान्। जगामाकाशमाविश्य सुपर्णः पवनो यथा
मग त्याने रामाभोवती प्रदक्षिणा घातली, प्रेमाने मिठी मारली आणि वाऱ्यासारखा आकाशात गेला.
नीरुजौ राघवौ दृष्ट्वा ततो वानरयूथपाः। सिंहनादं तदा नेदुर्लाङ्गूलं दुधुवुश्च ते
राघव दोघेही निरोगी दिसताच, वानरांच्या प्रमुखांनी सिंहासारखे गर्जना केली आणि आपली शेपटी हलवली.
ततो भेरीः समाजघ्नुर्मृदङ्गांश्चाप्यवादयन्। दध्मुः शङ्खान् सम्प्रहृष्टाः क्ष्वेलन्त्यपि यथापुरम्
मग आनंदाने त्यांनी ढोल, मृदुंग वाजवले, शंख फुंकले आणि पूर्वीप्रमाणेच मोठ्याने आरोळ्या दिल्या.
अपरे स्फोट्य विक्रान्ता वानरा नगयोधिनः। द्रुमानुत्पाट्य विविधांस्तस्थुः शतसहस्रशः
इतर बलवान वानर, जे डोंगरावर लढण्यात कुशल होते, त्यांनी वेगवेगळ्या झाडे उपटली आणि शेकडो हजारांनी उभे राहिले.
विसृजन्तो महानादांस्त्रासयन्तो निशाचरान्। लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुर्योद्धुकामाः प्लवंगमाः
मोठमोठ्या गर्जना करत, रात्रभर हिंडणाऱ्या राक्षसांना घाबरवत, ते वानर युद्धासाठी उत्सुक होऊन लंका शहराच्या दरवाज्यांजवळ पोहोचले.
तेषां सुभीमस्तुमुलो निनादो बभूव शाखामृगयूथपानाम्। क्षये निदाघस्य यथा घनानां नादः सुभीमो नदतां निशीथे
त्या वानर सेनापतींच्या भीषण आणि गोंगाट करणाऱ्या गर्जना, जणू काही उन्हाळ्याच्या अखेरीस मध्यरात्री मेघांचा भयंकर गडगडाट होत आहे, तशा ऐकू येत होत्या.
thumb|एकपञ्चाशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे एकपञ्चाशः सर्गः ॥६-
श्रीमद्वाल्मिकी रामायणातील युद्धकांडातील पन्नासावे सर्ग येथे संपले. आता एकावन्नावा सर्ग ऐका.
तेषां तु तुमुलं शब्दं वानराणां महौजसाम्। नर्दतां राक्षसैः सार्धं तदा शुश्राव रावणः
त्या बलवान वानरांच्या आणि राक्षसांच्या एकत्रित गोंगाट करणाऱ्या आवाज ऐकून रावणाने तो आवाज ऐकला.
स्निग्धगम्भीरनिर्घोषं श्रुत्वा तं निनदं भृशम्। सचिवानां ततस्तेषां मध्ये वचनमब्रवीत्
तो गंभीर आणि खोल आवाज ऐकून, रावणाने आपल्या मंत्र्यांमध्ये असे शब्द सांगितले.