निर्ययू राक्षसा वीरा नादयन्तो दिशो दश। राक्षसा भीमकर्माणो रावणस्य जयैषिणः
रावणाच्या विजयासाठी भीषण कृत्ये करणारे, दहा दिशांना गजर करत, ते वीर राक्षस बाहेर पडले.
वानराणामपि चमूर्बृहती जयमिच्छताम्। अभ्यधावत तां सेनां रक्षसां घोरकर्मणाम्
विजयाची इच्छा असलेल्या वानरांची मोठी फौज त्या भयंकर कृत्ये करणाऱ्या राक्षसांच्या सैन्याकडे धावली.
एतस्मिन्नन्तरे तेषामन्योन्यमभिधावताम्। रक्षसां वानराणां च द्वन्द्वयुद्धमवर्तत
यावेळी, एकमेकांवर झेप घेत असताना, वानर आणि राक्षस यांच्यात द्वंद्वयुद्धे सुरू झाली.
अङ्गदेनेन्द्रजित्सार्धं वालिपुत्रेण राक्षसः। अयुध्यत महातेजास्त्र्यम्बकेण यथान्धकः
अंगद आणि इंद्रजित, वालीपुत्र, या दोघांनी मिळून त्या राक्षसाशी लढाई केली, जणू त्र्यंबकासोबत अंधकासुर लढतो तशी.
प्रजङ्घेन च सम्पातिर्नित्यं दुर्धर्षणो रणे। जम्बुमालिनमारब्धो हनूमानपि वानरः
प्रजंघाशी नेहमीच कठीण असणारा संपाति भिडला; हनुमान वानराने जंबुमालीवर हल्ला केला.
संगतस्तु महाक्रोधो राक्षसो रावणानुजः। समरे तीक्ष्णवेगेन शत्रुघ्नेन विभीषणः
रावणाचा धाकटा भाऊ, प्रचंड रागाने पेटून, रणात शत्रुघ्नासारख्या वेगाने वार करणाऱ्या विभीषणासमोर उभा ठाकला.
तपनेन गजः सार्धं राक्षसेन महाबलः। निकुम्भेन महातेजा नीलोऽपि समयुध्यत
महाबली गज त्या बलाढ्य राक्षस तपनासोबत लढला; नील तेजस्वीपणे निकुंभाशी भिडला.
वानरेन्द्रस्तु सुग्रीवः प्रघसेन सुसंगतः। संगतः समरे श्रीमान् विरूपाक्षेण लक्ष्मणः
वानरांचा राजा सुग्रीव प्रघासाशी भिडला; तेजस्वी लक्ष्मण रणभूमीत विरूपाक्षासमोर उभा राहिला.
अग्निकेतुः सुदुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः। सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च रामेण सह संगताः
अग्निकेतू, अत्यंत कठीण, आणि रश्मिकेतू हे राक्षस, तसेच सुप्तघ्न आणि यज्ञकोप, रामासोबत युद्धात सामील झाले.
वज्रमुष्टिश्च मैन्देन द्विविदेनाशनिप्रभः। राक्षसाभ्यां सुघोराभ्यां कपिमुख्यौ समागतौ
वज्रमुष्टी मैनदासोबत, आणि द्विविद वीजेसारखा तेजस्वी, त्या दोन भयंकर राक्षसांसमोर उभे राहिले; हे वानरांचे श्रेष्ठ वीर त्यांना सामोरे गेले.
वीरः प्रतपनो घोरो राक्षसो रणदुर्धरः। समरे तीक्ष्णवेगेन नलेन समयुध्यत
पराक्रमी, भीषण आणि रणात जिंकता न येणारा प्रतापन नावाचा राक्षस, रणभूमीत नलाशी तिखटपणे लढला.
धर्मस्य पुत्रो बलवान् सुषेण इति विश्रुतः। स विद्युन्मालिना सार्धमयुध्यत महाकपिः
धर्माचा पुत्र म्हणून प्रसिद्ध असलेला बलाढ्य सुषेण, महाकपी, विद्युत्मालीसोबत युद्ध करू लागला.
वानराश्चापरे घोरा राक्षसैरपरैः सह। द्वन्द्वं समीयुः सहसा युद्ध्वा च बहुभिः सह
इतर भयंकर वानरांनी इतर राक्षसांशी अचानक द्वंद्वयुद्धे केली आणि अनेकांसोबत मिळून लढले.
तत्रासीत् सुमहद् युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम्। रक्षसां वानराणां च वीराणां जयमिच्छताम्
त्या ठिकाणी विजयाची इच्छा असलेल्या वीर वानर आणि राक्षस यांच्यात प्रचंड, गोंगाट करणारे आणि अंगावर काटा आणणारे युद्ध झाले.
हरिराक्षसदेहेभ्यः प्रभूताः केशशाद्वलाः। शरीरसंघाटवहाः प्रसुस्रुः शोणतापगाः
वानर आणि राक्षस यांच्या शरीरांतून भरपूर केसांचे तुकडे आणि रक्ताच्या धारांनी मांसाचे तुकडे वाहू लागले.
आजघानेन्द्रजित् क्रुद्धो वज्रेणेव शतक्रतुः। अङ्गदं गदया वीरं शत्रुसैन्यविदारणम्
रागाने पेटलेल्या इंद्रजिताने, शत्रूंच्या सैन्याचा संहार करणाऱ्या वीर अंगदावर गदेद्वारे आघात केला, जणू शतक्रतु वज्राने प्रहार करतो तसा.
तस्य काञ्चनचित्राङ्गं रथं साश्वं ससारथिम्। जघान गदया श्रीमानङ्गदो वेगवान् हरिः
तेजस्वी आणि वेगवान वानर अंगदाने आपल्या गदेद्वारे इंद्रजिताच्या सोन्याने मढवलेल्या रथावर, त्याच्या घोड्यांसह आणि सारथीसह, जबरदस्त प्रहार केला.
सम्पातिस्तु प्रजङ्घेन त्रिभिर्बाणैः समाहतः। निजघानाश्वकर्णेन प्रजङ्घं रणमूर्धनि
संपाति प्रजंघाने मारलेल्या तीन बाणांनी जखमी झाला, पण रणभूमीत त्याने प्रजंघाच्या घोड्याच्या कानावर घाव घालून त्याचा वध केला.
जम्बुमाली रथस्थस्तु रथशक्त्या महाबलः। बिभेद समरे क्रुद्धो हनूमन्तं स्तनान्तरे
जंबुमाळी हा आपल्या रथावर उभा राहून, प्रचंड बळाने आणि रागाने, युद्धात रथातील भालेने हनुमानाच्या छातीमध्ये भोसकतो.
तस्य तं रथमास्थाय हनूमान् मारुतात्मजः। प्रममाथ तलेनाशु सह तेनैव रक्षसा
म्हणून वायुपुत्र हनुमान त्या रथावर चढला आणि आपल्या हाताच्या तळव्याने तो राक्षस आणि त्याचा रथ दोन्ही पटकन चिरडून टाकले.
नदन् प्रतपनो घोरो नलं सोऽभ्यनुधावत। नलः प्रतपनस्याशु पातयामास चक्षुषी
भीषण प्रतापन मोठ्याने गर्जत नलाचा पाठलाग करू लागला; पण नलाने लगेच प्रतापनाची दोन्ही डोळे फोडून टाकली.
भिन्नगात्रः शरैस्तीक्ष्णैः क्षिप्रहस्तेन रक्षसा। ग्रसन्तमिव सैन्यानि प्रघसं वानराधिपः
राक्षसाच्या वेगवान हातांनी सुटलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी वानरराजाचे अंग छिन्नभिन्न झाले असतानाही, तो प्रघास नावाच्या सैन्याला गिळणाऱ्या राक्षसावर तुटून पडला.
सुग्रीवः सप्तपर्णेन निजघान जवेन च। प्रपीड्य शरवर्षेण राक्षसं भीमदर्शनम्
सुग्रीवाने बाणांचा मारा सहन करत, वेगाने आणि सात पानांच्या झाडाने त्या भयंकर दिसणाऱ्या राक्षस प्रघासावर प्रहार केला.
निजघान विरूपाक्षं शरेणैकेन लक्ष्मणः। अग्निकेतुश्च दुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः। सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च रामं निर्बिभिदुः शरैः
लक्ष्मणाने एकाच बाणाने विरूपाक्षाचा वध केला; आणि भयंकर असणारे राक्षस अग्निकेतू, रश्मिकेतू, सुप्तघ्न आणि यज्ञकोप यांनी रामावर बाणांनी जखमा केल्या.
तेषां चतुर्णां रामस्तु शिरांसि समरे शरैः। क्रुद्धश्चतुर्भिश्चिच्छेद घोरैरग्निशिखोपमैः
रामाने संतापून, त्या चौघांचे शिरं युद्धात ज्वाळेसारख्या भयंकर चार बाणांनी छाटून टाकली.
वज्रमुष्टिस्तु मैन्देन मुष्टिना निहतो रणे। पपात सरथः साश्वः पुराट्ट इव भूतले
मैंदाने आपल्या मुठीने युद्धात वज्रमुष्टीवर प्रहार केला आणि तो आपल्या रथासकट, घोड्यांसकट, डोंगरासारखा जमिनीवर कोसळला.
निकुम्भस्तु रणे नीलं नीलाञ्जनचयप्रभम्। निर्बिभेद शरैस्तीक्ष्णैः करैर्मेघमिवांशुमान्
निकुंभाने युद्धात काळ्या काजळाच्या ढिगासारखा तेजस्वी असलेल्या नीलावर तीक्ष्ण बाणांनी प्रहार केला, जसा सूर्य आपल्या किरणांनी मेघाला भेदतो.
पुनः शरशतेनाथ क्षिप्रहस्तो निशाचरः। बिभेद समरे नीलं निकुम्भः प्रजहास च
नंतर पुन्हा त्या वेगवान हाताच्या राक्षस निकुंभाने युद्धात शंभर बाणांनी नीलावर प्रहार केला आणि मोठ्याने हसला.
तस्यैव रथचक्रेण नीलो विष्णुरिवाहवे। शिरश्चिच्छेद समरे निकुम्भस्य च सारथेः
नीलाने, जणू काही युद्धात विष्णूच, रथाच्या चाकाने निकुंभा आणि त्याच्या सारथ्याचं शिरं युद्धात छाटून टाकलं.
वज्राशनिसमस्पर्शो द्विविदोऽप्यशनिप्रभम्। जघान गिरिशृङ्गेण मिषतां सर्वरक्षसाम्
वज्र आणि वीजेसारखा स्पर्श असलेला द्विविदाने, सर्व राक्षसांच्या डोळ्यांसमोर, डोंगरशिखराने अशनीप्रभावर प्रहार केला.