गजानां बृंहितैः सार्धं हयानां ह्रेषितैरपि। रथानां नेमिनिर्घोषै रक्षसां वदनस्वनैः
हत्तींच्या डंकारांसोबत, घोड्यांच्या हिणकस, रथांच्या चाकांचा गडगडाट आणि राक्षसांच्या आरोळ्या यांचा आवाज मिसळला.
एतस्मिन्नन्तरे घोरः संग्रामः समपद्यत। रक्षसां वानराणां च यथा देवासुरे पुरा
या सगळ्या गोंधळात राक्षस आणि वानरांमध्ये भीषण युद्ध सुरू झाले, जणू पूर्वी देव आणि दैत्यांमध्ये झाले होते तसे.
ते गदाभिः प्रदीप्ताभिः शक्तिशूलपरश्वधैः। निजघ्नुर्वानरान् सर्वान् कथयन्तः स्वविक्रमान्
ते राक्षस जळत्या गद्या, भाले, त्रिशूळ आणि कुऱ्हाडी घेऊन, स्वतःच्या शौर्याची बढाई मारत, सर्व वानरांवर तुटून पडले.
तथा वृक्षैर्महाकायाः पर्वताग्रैश्च वानराः। निजघ्नुस्तानि रक्षांसि नखैर्दन्तैश्च वेगिनः
त्याचप्रमाणे, बलाढ्य वानरांनी झाडे आणि पर्वतशिखरे उचलून, आपल्या नखांनी आणि दातांनी वेगाने हल्ला करून त्या राक्षसांना मारले.
राजा जयति सुग्रीव इति शब्दो महानभूत्। राजञ्जयजयेत्युक्त्वा स्वस्वनामकथां ततः
'राजा सुग्रीव विजय मिळवो!' असा मोठा जयघोष झाला. 'राजा जिंकला, जिंकला!' असे ओरडून प्रत्येकाने आपले नाव सांगितले.
राक्षसास्त्वपरे भीमाः प्राकारस्था महीं गतान्। वानरान् भिन्दिपालैश्च शूलैश्चैव व्यदारयन्
इतर भयंकर राक्षस, जे तटावर उभे होते, त्यांनी खाली आलेल्या वानरांना गोफण आणि भाल्यांनी जखमी केले.
वानराश्चापि संक्रुद्धाः प्राकारस्थान् महीं गताः। राक्षसान् पातयामासुः खमाप्लुत्य स्वबाहुभिः
पण संतप्त वानर, जमिनीवर आलेले, आकाशात उडून आपल्या हातांनी तटावरच्या राक्षसांना खाली खेचू लागले.
स सम्प्रहारस्तुमुलो मांसशोणितकर्दमः। रक्षसां वानराणां च सम्बभूवाद्भुतोपमः
राक्षस आणि वानर यांच्यातले ते घनघोर युद्ध, मांस आणि रक्ताने भरलेले, पाहणाऱ्याला अचंबित करणारे होते.
thumb|त्रिचत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्|center युध्यतां तु ततस्तेषां वानराणां महात्मनाम्। रक्षसां सम्बभूवाथ बलरोषः सुदारुणः
त्या महान आत्म्यांच्या वानरांनी युद्ध करत असताना, राक्षसांमध्ये प्रचंड ताकद आणि राग उसळला.
ते हयैः काञ्चनापीडैर्गजैश्चाग्निशिखोपमैः। रथैश्चादित्यसंकाशैः कवचैश्च मनोरमैः
ते सोनेरी सजावट असलेल्या घोड्यांवर, अग्निसारख्या तेजस्वी हत्तीवर, सूर्यासारख्या झळाळत्या रथांवर आणि सुंदर कवच घालून पुढे आले.
निर्ययू राक्षसा वीरा नादयन्तो दिशो दश। राक्षसा भीमकर्माणो रावणस्य जयैषिणः
रावणाच्या विजयासाठी भीषण कृत्ये करणारे, दहा दिशांना गजर करत, ते वीर राक्षस बाहेर पडले.
वानराणामपि चमूर्बृहती जयमिच्छताम्। अभ्यधावत तां सेनां रक्षसां घोरकर्मणाम्
विजयाची इच्छा असलेल्या वानरांची मोठी फौज त्या भयंकर कृत्ये करणाऱ्या राक्षसांच्या सैन्याकडे धावली.
एतस्मिन्नन्तरे तेषामन्योन्यमभिधावताम्। रक्षसां वानराणां च द्वन्द्वयुद्धमवर्तत
यावेळी, एकमेकांवर झेप घेत असताना, वानर आणि राक्षस यांच्यात द्वंद्वयुद्धे सुरू झाली.
अङ्गदेनेन्द्रजित्सार्धं वालिपुत्रेण राक्षसः। अयुध्यत महातेजास्त्र्यम्बकेण यथान्धकः
अंगद आणि इंद्रजित, वालीपुत्र, या दोघांनी मिळून त्या राक्षसाशी लढाई केली, जणू त्र्यंबकासोबत अंधकासुर लढतो तशी.
प्रजङ्घेन च सम्पातिर्नित्यं दुर्धर्षणो रणे। जम्बुमालिनमारब्धो हनूमानपि वानरः
प्रजंघाशी नेहमीच कठीण असणारा संपाति भिडला; हनुमान वानराने जंबुमालीवर हल्ला केला.
संगतस्तु महाक्रोधो राक्षसो रावणानुजः। समरे तीक्ष्णवेगेन शत्रुघ्नेन विभीषणः
रावणाचा धाकटा भाऊ, प्रचंड रागाने पेटून, रणात शत्रुघ्नासारख्या वेगाने वार करणाऱ्या विभीषणासमोर उभा ठाकला.
तपनेन गजः सार्धं राक्षसेन महाबलः। निकुम्भेन महातेजा नीलोऽपि समयुध्यत
महाबली गज त्या बलाढ्य राक्षस तपनासोबत लढला; नील तेजस्वीपणे निकुंभाशी भिडला.
वानरेन्द्रस्तु सुग्रीवः प्रघसेन सुसंगतः। संगतः समरे श्रीमान् विरूपाक्षेण लक्ष्मणः
वानरांचा राजा सुग्रीव प्रघासाशी भिडला; तेजस्वी लक्ष्मण रणभूमीत विरूपाक्षासमोर उभा राहिला.
अग्निकेतुः सुदुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः। सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च रामेण सह संगताः
अग्निकेतू, अत्यंत कठीण, आणि रश्मिकेतू हे राक्षस, तसेच सुप्तघ्न आणि यज्ञकोप, रामासोबत युद्धात सामील झाले.
वज्रमुष्टिश्च मैन्देन द्विविदेनाशनिप्रभः। राक्षसाभ्यां सुघोराभ्यां कपिमुख्यौ समागतौ
वज्रमुष्टी मैनदासोबत, आणि द्विविद वीजेसारखा तेजस्वी, त्या दोन भयंकर राक्षसांसमोर उभे राहिले; हे वानरांचे श्रेष्ठ वीर त्यांना सामोरे गेले.
वीरः प्रतपनो घोरो राक्षसो रणदुर्धरः। समरे तीक्ष्णवेगेन नलेन समयुध्यत
पराक्रमी, भीषण आणि रणात जिंकता न येणारा प्रतापन नावाचा राक्षस, रणभूमीत नलाशी तिखटपणे लढला.
धर्मस्य पुत्रो बलवान् सुषेण इति विश्रुतः। स विद्युन्मालिना सार्धमयुध्यत महाकपिः
धर्माचा पुत्र म्हणून प्रसिद्ध असलेला बलाढ्य सुषेण, महाकपी, विद्युत्मालीसोबत युद्ध करू लागला.
वानराश्चापरे घोरा राक्षसैरपरैः सह। द्वन्द्वं समीयुः सहसा युद्ध्वा च बहुभिः सह
इतर भयंकर वानरांनी इतर राक्षसांशी अचानक द्वंद्वयुद्धे केली आणि अनेकांसोबत मिळून लढले.
तत्रासीत् सुमहद् युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम्। रक्षसां वानराणां च वीराणां जयमिच्छताम्
त्या ठिकाणी विजयाची इच्छा असलेल्या वीर वानर आणि राक्षस यांच्यात प्रचंड, गोंगाट करणारे आणि अंगावर काटा आणणारे युद्ध झाले.
हरिराक्षसदेहेभ्यः प्रभूताः केशशाद्वलाः। शरीरसंघाटवहाः प्रसुस्रुः शोणतापगाः
वानर आणि राक्षस यांच्या शरीरांतून भरपूर केसांचे तुकडे आणि रक्ताच्या धारांनी मांसाचे तुकडे वाहू लागले.
आजघानेन्द्रजित् क्रुद्धो वज्रेणेव शतक्रतुः। अङ्गदं गदया वीरं शत्रुसैन्यविदारणम्
रागाने पेटलेल्या इंद्रजिताने, शत्रूंच्या सैन्याचा संहार करणाऱ्या वीर अंगदावर गदेद्वारे आघात केला, जणू शतक्रतु वज्राने प्रहार करतो तसा.
तस्य काञ्चनचित्राङ्गं रथं साश्वं ससारथिम्। जघान गदया श्रीमानङ्गदो वेगवान् हरिः
तेजस्वी आणि वेगवान वानर अंगदाने आपल्या गदेद्वारे इंद्रजिताच्या सोन्याने मढवलेल्या रथावर, त्याच्या घोड्यांसह आणि सारथीसह, जबरदस्त प्रहार केला.
सम्पातिस्तु प्रजङ्घेन त्रिभिर्बाणैः समाहतः। निजघानाश्वकर्णेन प्रजङ्घं रणमूर्धनि
संपाति प्रजंघाने मारलेल्या तीन बाणांनी जखमी झाला, पण रणभूमीत त्याने प्रजंघाच्या घोड्याच्या कानावर घाव घालून त्याचा वध केला.
जम्बुमाली रथस्थस्तु रथशक्त्या महाबलः। बिभेद समरे क्रुद्धो हनूमन्तं स्तनान्तरे
जंबुमाळी हा आपल्या रथावर उभा राहून, प्रचंड बळाने आणि रागाने, युद्धात रथातील भालेने हनुमानाच्या छातीमध्ये भोसकतो.
तस्य तं रथमास्थाय हनूमान् मारुतात्मजः। प्रममाथ तलेनाशु सह तेनैव रक्षसा
म्हणून वायुपुत्र हनुमान त्या रथावर चढला आणि आपल्या हाताच्या तळव्याने तो राक्षस आणि त्याचा रथ दोन्ही पटकन चिरडून टाकले.