हन्तास्मि त्वां सहामात्यं सपुत्रज्ञातिबान्धवम्। निरुद्विग्नास्त्रयो लोका भविष्यन्ति हते त्वयि
मी तुला तुझ्या मंत्र्यांसह, मुलांसह, नातेवाईकांसह ठार करीन; तू मेल्यावर तिन्ही लोक भयमुक्त होतील.
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम्। शत्रुमद्योद्धरिष्यामि त्वामृषीणां च कण्टकम्
देव, दानव, यक्ष, गंधर्व, नाग, राक्षस यांच्यातला शत्रू म्हणून मी तुला दूर करीन आणि ऋषींच्या मार्गातील काटा काढून टाकीन.
विभीषणस्य चैश्वर्यं भविष्यति हते त्वयि। न चेत् सत्कृत्य वैदेहीं प्रणिपत्य प्रदास्यसि
तू मेलास की विभीषणाला राज्य मिळेल; पण जर तू वैदेहीला आदराने वाकून परत दिलीस, तर ते टळू शकते.
इत्येवं परुषं वाक्यं ब्रुवाणे हरिपुङ्गवे। अमर्षवशमापन्नो निशाचरगणेश्वरः
असा कठोर शब्द वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या अंगदाने बोलला, तेव्हा रात्री हिंडणाऱ्यांचा राजा संतापाने भरून गेला.
ततः स रोषमापन्नः शशास सचिवांस्तदा। गृह्यतामिति दुर्मेधा वध्यतामिति चासकृत्
मग तो रागाने पेटून आपल्या मंत्र्यांना पुन्हा पुन्हा म्हणू लागला — 'त्याला पकडा! त्याला ठार मारा!' असे त्या दुष्टाने सांगितले.
रावणस्य वचः श्रुत्वा दीप्ताग्निमिव तेजसा। जगृहुस्तं ततो घोराश्चत्वारो रजनीचराः
रावणाचे आदेश ऐकून, अग्नीप्रमाणे तेजस्वी असलेले चार भयंकर राक्षसांनी त्याला पकडले.
ग्राहयामास तारेयः स्वयमात्मानमात्मवान्। बलं दर्शयितुं वीरो यातुधानगणे तदा
ताराचा मुलगा, स्वतःवर संयम ठेवून, आपली ताकद दाखवण्यासाठी स्वतःला पकडू दिले.
स तान् बाहुद्वयासक्तानादाय पतगानिव। प्रासादं शैलसंकाशमुत्पपाताङ्गदस्तदा
मग अंगदाने, दोन्ही हातांना चिकटून राहिलेल्या त्या राक्षसांना जणू पक्ष्यांसारखे उचलून, डोंगरासारख्या राजवाड्यावर उडी मारली.
तस्योत्पतनवेगेन निर्धूतास्तत्र राक्षसाः। भूमौ निपतिताः सर्वे राक्षसेन्द्रस्य पश्यतः
त्याच्या उडीच्या जोराने ते राक्षस हादरले आणि सर्वजण राक्षसांच्या राजाच्या डोळ्यांसमोर जमिनीवर कोसळले.
ततः प्रासादशिखरं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्। चक्राम राक्षसेन्द्रस्य वालिपुत्रः प्रतापवान्
मग वालीचा शूर मुलगा त्या राजवाड्याच्या उंच शिखरावर गेला, जणू काही डोंगराचं शिखरच.
पफाल च तदाक्रान्तं दशग्रीवस्य पश्यतः। पुरा हिमवतः शृङ्गं वज्रेणेव विदारितम्
रावण पाहत असताना, त्याने ते शिखर फोडले, जणू हिमालयाच्या शिखराला वज्राने फोडल्यासारखे.
भङ्क्त्वा प्रासादशिखरं नाम विश्राव्य चात्मनः। विनद्य सुमहानादमुत्पपात विहायसा
राजवाड्याचं शिखर फोडून, आपलं नाव मोठ्याने सांगत, तो प्रचंड गर्जना करत आकाशात उडी मारून गेला.
व्यथयन् राक्षसान् सर्वान् हर्षयंश्चापि वानरान्। स वानराणां मध्ये तु रामपार्श्वमुपागतः
सर्व राक्षसांना घाबरवून आणि वानरांना आनंदित करून, तो वानरांच्या मध्ये येऊन रामाजवळ पोहोचला.
रावणस्तु परं चक्रे क्रोधं प्रासादधर्षणात्। विनाशं चात्मनः पश्यन् निःश्वासपरमोऽभवत्
राजवाड्यावर झालेल्या हल्ल्यामुळे रावणाला प्रचंड राग आला, आपला विनाश समोर दिसू लागला आणि तो जोरजोराने श्वास घेऊ लागला.
रामस्तु बहुभिर्हृष्टैर्विनदद्भिः प्लवङ्गमैः। वृतो रिपुवधाकाङ्क्षी युद्धायैवाभ्यवर्तत
राम अनेक आनंदी आणि गर्जना करणाऱ्या वानरांनी वेढलेला, शत्रूच्या वधाची इच्छा बाळगून, युद्धासाठी पुढे गेला.
सुषेणस्तु महावीर्यो गिरिकूटोपमो हरिः। बहुभिः संवृतस्तत्र वानरैः कामरूपिभिः
महाशक्तिशाली आणि डोंगराच्या कड्यासारखा दिसणारा सुषेण, तिथे अनेक रूपे धारण करणाऱ्या वानरांनी वेढलेला होता.
स तु द्वाराणि संयम्य सुग्रीववचनात् कपिः। पर्यक्रामत दुर्धर्षो नक्षत्राणीव चन्द्रमाः
त्या दुर्जय कपिने सुग्रीवाच्या आज्ञेप्रमाणे द्वारं बंद करून, तो चंद्र जसा तार्यांमध्ये फिरतो तसा सर्वत्र फिरू लागला.
तेषामक्षौहिणिशतं समवेक्ष्य वनौकसाम्। लङ्कामुपनिविष्टानां सागरं चाभिवर्तताम्
लंकेला वेढा घातलेल्या आणि समुद्राकडे सरकणाऱ्या वनवासीयांच्या शंभर सैन्यदलांना पाहून,
राक्षसा विस्मयं जग्मुस्त्रासं जग्मुस्तथापरे। अपरे समरे हर्षाद्धर्षमेवोपपेदिरे
काही राक्षस आश्चर्यचकित झाले, काहींना भीती वाटू लागली, तर काहींना युद्धाच्या आनंदाने धाडस आले.
कृत्स्नं हि कपिभिर्व्याप्तं प्राकारपरिखान्तरम्। ददृशू राक्षसा दीनाः प्राकारं वानरीकृतम्। हाहाकारमकुर्वन्त राक्षसा भयमागताः
राक्षसांनी पाहिले की, किल्ल्याच्या आणि खंदकाच्या मधील सर्व जागा वानरांनी भरली आहे; ते दुःखी झाले, वानरांनी किल्ला व्यापला आहे हे पाहून घाबरले आणि भयाने मोठ्याने ओरडू लागले.
तस्मिन् महाभीषणके प्रवृत्ते कोलाहले राक्षसराजयोधाः। प्रगृह्य रक्षांसि महायुधानि युगान्तवाता इव संविचेरुः
त्या भयंकर गोंधळात राक्षसराजाचे वीर मोठी शस्त्रे घेऊन, जणू युगाच्या शेवटी वारे जसे फिरतात तसे इकडे तिकडे फिरू लागले.
thumb|द्विचत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्|center ततस्ते राक्षसास्तत्र गत्वा रावणमन्दिरम्। न्यवेदयन् पुरीं रुद्धां रामेण सह वानरैः
मग ते राक्षस रावणाच्या राजमहालात गेले आणि राम व वानरांनी शहर वेढले आहे असे त्यांनी सांगितले.
रुद्धां तु नगरीं श्रुत्वा जातक्रोधो निशाचरः। विधानं द्विगुणं कृत्वा प्रासादं चाप्यरोहत
शहर वेढले गेले आहे हे ऐकून, तो निशाचर रागावला, अधिक काळजी घेतली आणि महालावर गेला.
स ददर्श वृतां लङ्कां सशैलवनकाननाम्। असंख्येयैर्हरिगणैः सर्वतो युद्धकाङ्क्षिभिः
त्याने पाहिले की, डोंगर, वन आणि उपवनांनी वेढलेली लंका सर्व बाजूंनी असंख्य युद्धासाठी उत्सुक वानरांनी घेरली आहे.
स दृष्ट्वा वानरैः सर्वैर्वसुधां कपिलीकृताम्। कथं क्षपयितव्याः स्युरिति चिन्तापरोऽभवत्
सर्वत्र वानरांनी व्यापलेली पृथ्वी पाहून, त्याच्या मनात विचार आला की हे वानर कसे संपवावेत.
स चिन्तयित्वा सुचिरं धैर्यमालम्ब्य रावणः। राघवं हरियूथांश्च ददर्शायतलोचनः
रावणाने खूप वेळ विचार करून धीर धरला आणि मोठ्या डोळ्यांनी राम व वानरांच्या प्रमुखांकडे पाहिले.
राघवः सह सैन्येन मुदितो नाम पुप्लुवे। लङ्कां ददर्श गुप्तां वै सर्वतो राक्षसैर्वृताम्
राम आपल्या सैन्यासह आनंदाने पुढे गेला आणि सर्व बाजूंनी राक्षसांनी चोखपणे राखलेली लंका पाहिली.
दृष्ट्वा दाशरथिर्लङ्कां चित्रध्वजपताकिनीम्। जगाम सहसा सीतां दूयमानेन चेतसा
दशरथपुत्राने रंगीबेरंगी ध्वजांनी सजलेली लंका पाहिली आणि त्याच्या मनात सीतेची काळजी अचानक दाटून आली.
अत्र सा मृगशावाक्षी मत्कृते जनकात्मजा। पीड्यते शोकसंतप्ता कृशा स्थण्डिलशायिनी
इथेच, माझ्यामुळे, जनककन्या हरिणडोळ्यांची सीता दुःखाने कृश झाली आहे आणि उघड्या जमिनीवर झोपली आहे.
निपीड्यमानां धर्मात्मा वैदेहीमनुचिन्तयन्। क्षिप्रमाज्ञापयद् रामो वानरान् द्विषतां वधे
धर्मात्मा राम सतत पिडली जात असलेल्या वैदेहीचा विचार करत होता आणि लगेचच वानरांना शत्रूंचा नाश करण्याची आज्ञा दिली.