नहि राज्यमधर्मेण भोक्तुं क्षणमपि त्वया। शक्यं मूर्खसहायेन पापेनाविदितात्मना
"मूर्ख साथीदारांसह, पापी आणि स्वतःला न ओळखणाऱ्या तुझ्यासाठी, अधर्माने क्षणभरही राज्य भोगता येणार नाही."
युध्यस्व मा धृतिं कृत्वा शौर्यमालम्ब्य राक्षस। मच्छरैस्त्वं रणे शान्तस्ततः पूतो भविष्यसि
"राक्षसा, धीर धरून आणि शौर्याने लढ; युद्धात माझ्या बाणांनी तू शांत होशील आणि त्यानंतर तू शुद्ध होशील."
यद्याविशसि लोकांस्त्रीन् पक्षीभूतो निशाचर। मम चक्षुःपथं प्राप्य न जीवन् प्रतियास्यसि
"रात्री हिंडणाऱ्या, जरी तू पक्षी होऊन तीनही लोकांत शिरलास, तरी माझ्या नजरेत आला की, जिवंत परतू शकणार नाहीस."
ब्रवीमि त्वां हितं वाक्यं क्रियतामौर्ध्वदेहिकम्। सुदृष्टा क्रियतां लङ्का जीवितं ते मयि स्थितम्
"मी तुझ्या हिताचे बोल सांगतो — अंत्यसंस्काराची तयारी कर, लंकेची नीट राखण कर, कारण तुझे प्राण आता माझ्या हाती आहेत."
इत्युक्तः स तु तारेयो रामेणाक्लिष्टकर्मणा। जगामाकाशमाविश्य मूर्तिमानिव हव्यवाट्
"अशा प्रकारे अकल्मषकर्मा रामाने सांगितल्यावर, तारापुत्र आकाशात गेला, जणू हव्यवाट अग्नीच साकार झाला आहे असे भासले."
सोऽतिपत्य मुहूर्तेन श्रीमान् रावणमन्दिरम्। ददर्शासीनमव्यग्रं रावणं सचिवैः सह
"क्षणातच तो तेजस्वी अंगद रावणाच्या राजवाड्यात पोहोचला आणि मंत्र्यांसह शांतपणे बसलेल्या रावणाला पाहिले."
ततस्तस्याविदूरेण निपत्य हरिपुंगवः। दीप्ताग्निसदृशस्तस्थावङ्गदः कनकाङ्गदः
"त्याच्या जवळच, प्रज्वलित अग्नीसारखा आणि सोन्याच्या कंकणांनी शोभलेला वानरश्रेष्ठ अंगद उतरला आणि उभा राहिला."
तद् रामवचनं सर्वमन्यूनाधिकमुत्तमम्। सामात्यं श्रावयामास निवेद्यात्मानमात्मना
"त्याने आपली ओळख करून देत, रामाचे सर्व उत्तम आणि संपूर्ण वचन मंत्रिमंडळासमोर स्पष्टपणे सांगितले."
दूतोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः। वालिपुत्रोऽङ्गदो नाम यदि ते श्रोत्रमागतः
मी कोसलराज रामाचा दूत आहे, ज्याची कृत्ये थकवा न जाणणारी आहेत. मी वालीचा मुलगा अंगद आहे, हे नाव तुझ्या कानावर आलं असेल तर.
आह त्वां राघवो रामः कौसल्यानन्दवर्धनः। निष्पत्य प्रतियुध्यस्व नृशंस पुरुषो भव
कौसल्येला आनंद देणारा राघव राम तुला सांगतो — बाहेर ये आणि लढ, खरा पुरुष हो, निर्दयी नको होऊस.
हन्तास्मि त्वां सहामात्यं सपुत्रज्ञातिबान्धवम्। निरुद्विग्नास्त्रयो लोका भविष्यन्ति हते त्वयि
मी तुला तुझ्या मंत्र्यांसह, मुलांसह, नातेवाईकांसह ठार करीन; तू मेल्यावर तिन्ही लोक भयमुक्त होतील.
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम्। शत्रुमद्योद्धरिष्यामि त्वामृषीणां च कण्टकम्
देव, दानव, यक्ष, गंधर्व, नाग, राक्षस यांच्यातला शत्रू म्हणून मी तुला दूर करीन आणि ऋषींच्या मार्गातील काटा काढून टाकीन.
विभीषणस्य चैश्वर्यं भविष्यति हते त्वयि। न चेत् सत्कृत्य वैदेहीं प्रणिपत्य प्रदास्यसि
तू मेलास की विभीषणाला राज्य मिळेल; पण जर तू वैदेहीला आदराने वाकून परत दिलीस, तर ते टळू शकते.
इत्येवं परुषं वाक्यं ब्रुवाणे हरिपुङ्गवे। अमर्षवशमापन्नो निशाचरगणेश्वरः
असा कठोर शब्द वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या अंगदाने बोलला, तेव्हा रात्री हिंडणाऱ्यांचा राजा संतापाने भरून गेला.
ततः स रोषमापन्नः शशास सचिवांस्तदा। गृह्यतामिति दुर्मेधा वध्यतामिति चासकृत्
मग तो रागाने पेटून आपल्या मंत्र्यांना पुन्हा पुन्हा म्हणू लागला — 'त्याला पकडा! त्याला ठार मारा!' असे त्या दुष्टाने सांगितले.
रावणस्य वचः श्रुत्वा दीप्ताग्निमिव तेजसा। जगृहुस्तं ततो घोराश्चत्वारो रजनीचराः
रावणाचे आदेश ऐकून, अग्नीप्रमाणे तेजस्वी असलेले चार भयंकर राक्षसांनी त्याला पकडले.
ग्राहयामास तारेयः स्वयमात्मानमात्मवान्। बलं दर्शयितुं वीरो यातुधानगणे तदा
ताराचा मुलगा, स्वतःवर संयम ठेवून, आपली ताकद दाखवण्यासाठी स्वतःला पकडू दिले.
स तान् बाहुद्वयासक्तानादाय पतगानिव। प्रासादं शैलसंकाशमुत्पपाताङ्गदस्तदा
मग अंगदाने, दोन्ही हातांना चिकटून राहिलेल्या त्या राक्षसांना जणू पक्ष्यांसारखे उचलून, डोंगरासारख्या राजवाड्यावर उडी मारली.
तस्योत्पतनवेगेन निर्धूतास्तत्र राक्षसाः। भूमौ निपतिताः सर्वे राक्षसेन्द्रस्य पश्यतः
त्याच्या उडीच्या जोराने ते राक्षस हादरले आणि सर्वजण राक्षसांच्या राजाच्या डोळ्यांसमोर जमिनीवर कोसळले.
ततः प्रासादशिखरं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्। चक्राम राक्षसेन्द्रस्य वालिपुत्रः प्रतापवान्
मग वालीचा शूर मुलगा त्या राजवाड्याच्या उंच शिखरावर गेला, जणू काही डोंगराचं शिखरच.
पफाल च तदाक्रान्तं दशग्रीवस्य पश्यतः। पुरा हिमवतः शृङ्गं वज्रेणेव विदारितम्
रावण पाहत असताना, त्याने ते शिखर फोडले, जणू हिमालयाच्या शिखराला वज्राने फोडल्यासारखे.
भङ्क्त्वा प्रासादशिखरं नाम विश्राव्य चात्मनः। विनद्य सुमहानादमुत्पपात विहायसा
राजवाड्याचं शिखर फोडून, आपलं नाव मोठ्याने सांगत, तो प्रचंड गर्जना करत आकाशात उडी मारून गेला.
व्यथयन् राक्षसान् सर्वान् हर्षयंश्चापि वानरान्। स वानराणां मध्ये तु रामपार्श्वमुपागतः
सर्व राक्षसांना घाबरवून आणि वानरांना आनंदित करून, तो वानरांच्या मध्ये येऊन रामाजवळ पोहोचला.
रावणस्तु परं चक्रे क्रोधं प्रासादधर्षणात्। विनाशं चात्मनः पश्यन् निःश्वासपरमोऽभवत्
राजवाड्यावर झालेल्या हल्ल्यामुळे रावणाला प्रचंड राग आला, आपला विनाश समोर दिसू लागला आणि तो जोरजोराने श्वास घेऊ लागला.
रामस्तु बहुभिर्हृष्टैर्विनदद्भिः प्लवङ्गमैः। वृतो रिपुवधाकाङ्क्षी युद्धायैवाभ्यवर्तत
राम अनेक आनंदी आणि गर्जना करणाऱ्या वानरांनी वेढलेला, शत्रूच्या वधाची इच्छा बाळगून, युद्धासाठी पुढे गेला.
सुषेणस्तु महावीर्यो गिरिकूटोपमो हरिः। बहुभिः संवृतस्तत्र वानरैः कामरूपिभिः
महाशक्तिशाली आणि डोंगराच्या कड्यासारखा दिसणारा सुषेण, तिथे अनेक रूपे धारण करणाऱ्या वानरांनी वेढलेला होता.
स तु द्वाराणि संयम्य सुग्रीववचनात् कपिः। पर्यक्रामत दुर्धर्षो नक्षत्राणीव चन्द्रमाः
त्या दुर्जय कपिने सुग्रीवाच्या आज्ञेप्रमाणे द्वारं बंद करून, तो चंद्र जसा तार्यांमध्ये फिरतो तसा सर्वत्र फिरू लागला.
तेषामक्षौहिणिशतं समवेक्ष्य वनौकसाम्। लङ्कामुपनिविष्टानां सागरं चाभिवर्तताम्
लंकेला वेढा घातलेल्या आणि समुद्राकडे सरकणाऱ्या वनवासीयांच्या शंभर सैन्यदलांना पाहून,
राक्षसा विस्मयं जग्मुस्त्रासं जग्मुस्तथापरे। अपरे समरे हर्षाद्धर्षमेवोपपेदिरे
काही राक्षस आश्चर्यचकित झाले, काहींना भीती वाटू लागली, तर काहींना युद्धाच्या आनंदाने धाडस आले.
कृत्स्नं हि कपिभिर्व्याप्तं प्राकारपरिखान्तरम्। ददृशू राक्षसा दीनाः प्राकारं वानरीकृतम्। हाहाकारमकुर्वन्त राक्षसा भयमागताः
राक्षसांनी पाहिले की, किल्ल्याच्या आणि खंदकाच्या मधील सर्व जागा वानरांनी भरली आहे; ते दुःखी झाले, वानरांनी किल्ला व्यापला आहे हे पाहून घाबरले आणि भयाने मोठ्याने ओरडू लागले.