शैलशृङ्गाणि शतशः प्रवृद्धांश्च महीरुहान्। जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः परवारणाः
हत्तींसारखे बलवान वानर शेकडो डोंगरशिखरे आणि मोठमोठी झाडे हातात घेऊन पुढे चालले.
तौ त्वदीर्घेण कालेन भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। रावणस्य पुरीं लङ्कामासेदतुररिंदमौ
नंतर, बराच काळ गेल्यावर, शत्रूंचा नाश करणारे राम आणि लक्ष्मण हे दोन भाऊ, रावणाची लंकापुरी गाठली.
पताकामालिनीं रम्यामुद्यानवनशोभिताम्। चित्रवप्रां सुदुष्प्रापामुच्चैः प्राकारतोरणाम्
ती लंका, पताका लावलेली, सुंदर, बागांनी आणि वनांनी शोभलेली, रंगीबेरंगी तटबंदीने सजलेली, अत्यंत कठीण प्रवेश असलेली आणि उंच भिंती व दरवाजे असलेली होती.
तां सुरैरपि दुर्धर्षां रामवाक्यप्रचोदिताः। यथानिदेशं सम्पीड्य न्यविशन्त वनौकसः
ती नगरी, देवांनाही जिंकता न येणारी, रामाच्या आज्ञेवर वानरांनी जशी आज्ञा मिळाली तशी वेढली आणि तिला घेरली.
लङ्कायास्तूत्तरद्वारं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्। रामः सहानुजो धन्वी जुगोप च रुरोध च
रामाने, लक्ष्मणासह आणि धनुष्य हातात घेऊन, डोंगरशिखरासारख्या उंच असलेल्या लंकेच्या उत्तरेकडील दरवाज्याची राखण केली आणि तो दरवाजा बंद केला.
लङ्कामुपनिविष्टस्तु रामो दशरथात्मजः। लक्ष्मणानुचरो वीरः पुरीं रावणपालिताम्
दशरथपुत्र राम, शूर लक्ष्मणासह, रावणाच्या राज्यातील लंकेजवळ तळ ठोकून राहिला.
उत्तरद्वारमासाद्य यत्र तिष्ठति रावणः। नान्यो रामाद्धि तद् द्वारं समर्थः परिरक्षितुम्
जिथे स्वतः रावण उभा होता त्या उत्तरेकडील दरवाज्याजवळ, रामाव्यतिरिक्त दुसरा कोणीही तो दरवाजा नीट राखू शकत नव्हता.
रावणाधिष्ठितं भीमं वरुणेनेव सागरम्। सायुधै राक्षसैर्भीमैरभिगुप्तं समन्ततः
रावणाने जसा समुद्राला वरुणाने राखले तसे ते भयंकर दरवाजा, शस्त्रांनी सज्ज आणि भयंकर राक्षसांनी सर्व बाजूंनी जपला होता.
लघूनां त्रासजननं पातालमिव दानवैः। विन्यस्तानि च योधानां बहूनि विविधानि च
तो दरवाजा दुर्बलांना भय आणणारा, जणू दानवांनी भरलेल्या पाताळासारखा होता; तिथे विविध प्रकारचे आणि बरेच सैनिक उभे होते.
ददर्शायुधजालानि तथैव कवचानि च। पूर्वं तु द्वारमासाद्य नीलो हरिचमूपतिः
त्याने तिथे शस्त्रांचे आणि कवचांचे संच ठेवलेले पाहिले; त्या वेळी वानरसेनेचा सेनापती नील पूर्वेकडील दरवाज्याजवळ गेला.
अतिष्ठत् सह मैन्देन द्विविदेन च वीर्यवान्। अङ्गदो दक्षिणद्वारं जग्राह सुमहाबलः
नील मैनद आणि बलवान द्विविदासह उभा राहिला; तर प्रचंड बळाचा अंगद दक्षिणेकडील दरवाज्याची जबाबदारी घेतो.
ऋषभेण गवाक्षेण गजेन गवयेन च। हनूमान् पश्चिमद्वारं ररक्ष बलवान् कपिः
ऋषभ, गवाक्ष, गज आणि गवय यांच्यासह, बलवान हनुमान पश्चिमेकडील दरवाज्याची राखण करत होता.
प्रमाथिप्रघसाभ्यां च वीरैरन्यैश्च संगतः। मध्यमे च स्वयं गुल्मे सुग्रीवः समतिष्ठत
प्रमाथी, प्रघास आणि इतर वीरांसह सुग्रीव स्वतः मध्य गटात उभा राहिला.
सह सर्वैर्हरिश्रेष्ठैः सुपर्णपवनोपमैः। वानराणां तु षट्त्रिंशत्कोट्यः प्रख्यातयूथपाः
सर्व वानरश्रेष्ठ, गरुड आणि वाऱ्यासारखे वेगवान, असे छत्तीस कोटी प्रसिद्ध वानर सेनापती तिथे होते.
निपीड्योपनिविष्टाश्च सुग्रीवो यत्र वानरः। शासनेन तु रामस्य लक्ष्मणः सविभीषणः
सुग्रीव जिथे होता तिथे सर्वजण एकत्रित झाले आणि छावणी केली; रामाच्या आज्ञेने लक्ष्मण आणि विभीषणही तिथे उपस्थित होते.
द्वारे द्वारे हरीणां तु कोटिं कोटीर्न्यवेशयत्। पश्चिमेन तु रामस्य सुषेणः सहजाम्बवान्
प्रत्येक दरवाजाजवळ लक्ष्मणाने एक कोटी वानर तैनात केले; रामाच्या पश्चिमेला सुसेन आणि जांबवान आपली जागा घेतली.
अदूरान्मध्यमे गुल्मे तस्थौ बहुबलानुगः। ते तु वानरशार्दूलाः शार्दूला इव दंष्ट्रिणः। गृहीत्वा द्रुमशैलाग्रान् हृष्टा युद्धाय तस्थिरे
मध्य गटाजवळच, आपल्या बलवान अनुयायांसह ते उभे राहिले; हे वानरशार्दूल वाघासारखे, झाडांच्या आणि डोंगरांच्या टोकांना धरून, आनंदाने युद्धासाठी सज्ज झाले.
सर्वे विकृतलाङ्गूलाः सर्वे दंष्ट्रानखायुधाः। सर्वे विकृतचित्राङ्गाः सर्वे च विकृताननाः
सर्वांच्या शेपटा विचित्र होत्या, सर्वांकडे दात आणि नखं शस्त्रासारखी होती; सर्वांचे रंग वेगवेगळे आणि अंग विचित्र, तसेच सर्वांची तोंडे भयंकर होती.
दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः। केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः
काहींमध्ये दहा हत्तींचे बळ होते, काहींमध्ये त्याच्या दुप्पट बळ, तर काहींमध्ये हजार हत्तींच्या बरोबरीचे सामर्थ्य होते.
सन्ति चौघबलाः केचित् केचिच्छतगुणोत्तराः। अप्रमेयबलाश्चान्ये तत्रासन् हरियूथपाः
काहींमध्ये महापुरासारखे बळ होते, काहींमध्ये त्याच्या शंभरपट, आणि काही वानर सेनापतींचे बळ मोजता येणार नाही असे होते.
अद्भुतश्च विचित्रश्च तेषामासीत् समागमः। तत्र वानरसैन्यानां शलभानामिवोद्गमः
त्यांची एकत्रितता अद्भुत आणि विविधरंगी होती; वानर सैन्याची गर्दी जणू टोळधाडीप्रमाणे वाढत होती.
परिपूर्णमिवाकाशं सम्पूर्णेव च मेदिनी। लङ्कामुपनिविष्टैश्च सम्पतद्भिश्च वानरैः
लंकाभोवती छावणी केलेल्या आणि उड्या मारणाऱ्या वानरांमुळे आकाश आणि पृथ्वी पूर्णपणे भरून गेल्यासारखी वाटत होती.
शतं शतसहस्राणां पृतनर्क्षवनौकसाम्। लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुरन्ये योद्धुं समन्ततः
शेकडो हजारो वानर सैनिक लंकेच्या दरवाजांवर सर्व बाजूंनी युद्धासाठी पोहोचले.
आवृतः स गिरिः सर्वैस्तैः समन्तात् प्लवङ्गमैः। अयुतानां सहस्रं च पुरीं तामभ्यवर्तत
त्या डोंगराला सर्व बाजूंनी वानरांनी वेढले, आणि दहा हजार सैन्यगट त्या नगरीकडे पुढे गेले.
वानरैर्बलवद्भिश्च बभूव द्रुमपाणिभिः। सर्वतः संवृता लङ्का दुष्प्रवेशापि वायुना
सर्व बाजूंनी झाडे हातात घेतलेल्या बलाढ्य वानरांनी लंका वेढली, त्यामुळे तिथे वाऱ्यालाही प्रवेश करता येईना.
राक्षसा विस्मयं जग्मुः सहसाभिनिपीडिताः। वानरैर्मेघसंकाशैः शक्रतुल्यपराक्रमैः
मेघांसारखे दिसणारे आणि इंद्रासारखे पराक्रमी वानर अचानक हल्ला करताच राक्षस आश्चर्यचकित झाले.
महाञ्छब्दोऽभवत् तत्र बलौघस्याभिवर्ततः। सागरस्येव भिन्नस्य यथा स्यात् सलिलस्वनः
त्या सैन्याच्या लोंढ्याचा प्रचंड आवाज उठला, जणू फाटलेल्या समुद्राच्या लाटांचा गडगडाट होत आहे.
तेन शब्देन महता सप्राकारा सतोरणा। लङ्का प्रचलिता सर्वा सशैलवनकानना
त्या मोठ्या आवाजाने संपूर्ण लंका — तटबंदी, दरवाजे, डोंगर, वन आणि झाडी — हादरून गेली.
रामलक्ष्मणगुप्ता सा सुग्रीवेण च वाहिनी। बभूव दुर्धर्षतरा सर्वैरपि सुरासुरैः
राम, लक्ष्मण आणि सुग्रीव यांच्या संरक्षणाखालील ती सेना सर्व देव आणि असुर मिळूनही जिंकू शकणार नाही अशी झाली.
राघवः संनिवेश्यैवं स्वसैन्यं रक्षसां वधे। सम्मन्त्र्य मन्त्रिभिः सार्धं निश्चित्य च पुनः पुनः
राघवाने आपली सेना राक्षसांच्या विनाशासाठी सज्ज करून, आपल्या मंत्र्यांशी पुन्हा पुन्हा सल्लामसलत केली.