तव भार्यापहर्तारं दृष्ट्वा राघव रावणम्। मर्षयामि कथं वीर जानन् विक्रममात्मनः
हे राघव, तुझी पत्नी पळवणाऱ्या रावणाला पाहून, आणि माझी स्वतःची ताकद माहिती असून, मी ते कसे सहन केले असते?
इत्येवं वादिनं वीरमभिनन्द्य च राघवः। लक्ष्मणं लक्ष्मिसम्पन्नमिदं वचनमब्रवीत्
या प्रकारे त्या वीराने बोलल्यावर, राघवाने त्याचे स्वागत करून, लक्ष्मीने संपन्न असलेल्या लक्ष्मणाला असे सांगितले.
परिगृह्योदकं शीतं वनानि फलवन्ति च। बलौघं संविभज्येमं व्यूह्य तिष्ठाम लक्ष्मण
थंड पाणी आणि वनातील फळे गोळा करूया, सैन्याचे तुकड्यांमध्ये विभाजन करूया आणि रचना करून उभे राहूया, लक्ष्मणा.
लोकक्षयकरं भीमं भयं पश्याम्युपस्थितम्। निबर्हणं प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम्
मला वाटते, भयंकर आणि लोकांचा नाश करणारे संकट जवळ येत आहे, जे भालू, वानर आणि राक्षसांच्या शूर वीरांचा संहार करेल.
वाता हि परुषं वान्ति कम्पते च वसुंधरा। पर्वताग्राणि वेपन्ते नदन्ति धरणीधराः
वादळे जोरात वाहतात, पृथ्वी हलते, पर्वतशिखरे थरथरतात आणि डोंगर गर्जना करतात.
मेघाः क्रव्यादसंकाशाः परुषाः परुषस्वराः। क्रूराः क्रूरं प्रवर्षन्ते मिश्रं शोणितबिन्दुभिः
मेघ मांसभक्षकांसारखे दिसतात, त्यांचा आवाजही कठोर आहे; ते क्रूरपणे, रक्ताच्या थेंबांसह पाऊस पाडतात.
रक्तचन्दनसंकाशा संध्या परमदारुणा। ज्वलच्च निपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम्
संध्याकाळ लाल चंदनासारखी, फारच तांबडी दिसते; आणि सूर्याचा ज्वलंत गोल खाली पडताना दिसतो.
आदित्यमभिवाश्यन्ति जनयन्तो महद्भयम्। दीना दीनस्वरा घोरा अप्रशस्ता मृगद्विजाः
प्राणी आणि पक्षी दुःखी, करुण आवाजात, सूर्याकडे भीतीदायक ओरडतात; त्यामुळे मोठा भयंकर भय निर्माण होते, आणि ते अशुभ वाटतात.
रजन्यामप्रकाशश्च संतापयति चन्द्रमाः। कृष्णरक्तांशुपर्यन्तो यथा लोकस्य संक्षये
रात्री चंद्र प्रकाश देत नाही, उलट त्याची उपस्थिती त्रासदायक वाटते; त्याच्या किरणांचा शेवट काळा आणि लाल आहे, जणू जगाचा अंतच येणार आहे.
ह्रस्वो रूक्षोऽप्रशस्तश्च परिवेषः सुलोहितः। आदित्यमण्डले नीलं लक्ष्म लक्ष्मण दृश्यते
सूर्याच्या कडेला लहान, खरखरीत आणि अशुभ, गडद तांबडा वलय दिसते, आणि त्यात निळा डागही दिसतो, लक्ष्मणा.
दृश्यन्ते न यथावच्च नक्षत्राण्यभिवर्तते। युगान्तमिव लोकस्य पश्य लक्ष्मण शंसति
तारे नेहमीसारखे दिसत नाहीत, आणि त्यांची हालचाल पाहता, लक्ष्मणा, जणू जगाचा अंतच सूचित होत आहे.
काकाः श्येनास्तथा गृध्रा नीचैः परिपतन्ति च। शिवाश्चाप्यशुभा वाचः प्रवदन्ति महास्वनाः
कावळे, घार आणि गिधाडे खाली उडतात; मोठ्या आवाजात, काही शुभ तर काही अशुभ अशा हाका देतात.
शैलैः शूलैश्च खड्गैश्च विमुक्तैः कपिराक्षसैः। भविष्यत्यावृता भूमिर्मांसशोणितकर्दमा
पर्वत, भाले आणि तलवारी घेऊन वानर आणि राक्षसांनी पृथ्वी लवकरच व्यापली जाईल, आणि ती मांस व रक्ताच्या चिखलाने माखली जाईल.
क्षिप्रमद्य दुराधर्षां पुरीं रावणपालिताम्। अभियाम जवेनैव सर्वतो हरिभिर्वृताः
आजच आपण वेगाने, सर्व बाजूंनी वानरांनी वेढून, रावणाच्या कठीण जिंकता न येणाऱ्या नगरीवर चाल करून जाऊया.
इत्येवं तु वदन् वीरो लक्ष्मणं लक्ष्मणाग्रजः। तस्मादवातरच्छीघ्रं पर्वताग्रान्महाबलः
लक्ष्मणाला असे सांगून, पराक्रमी आणि बलवान लक्ष्मणाचा मोठा भाऊ त्या डोंगराच्या शिखरावरून झपाट्याने खाली उतरला.
अवतीर्य तु धर्मात्मा तस्माच्छैलात् स राघवः। परैः परमदुर्धर्षं ददर्श बलमात्मनः
त्या डोंगरावरून खाली आल्यावर, धर्मशील राघवाने आपली अशी बलशाली आणि शत्रूंना जिंकता न येणारी सेना पाहिली.
संनह्य तु ससुग्रीवः कपिराजबलं महत्। कालज्ञो राघवः काले संयुगायाभ्यचोदयत्
नंतर सुग्रीवासह राघवाने, योग्य वेळ ओळखून, मोठ्या वानरसेनेची मांडणी केली आणि योग्य क्षणी युद्धासाठी त्यांना पुढे पाठवले.
ततः काले महाबाहुर्बलेन महता वृतः। प्रस्थितः पुरतो धन्वी लङ्कामभिमुखः पुरीम्
मग योग्य वेळी, बलवान आणि मोठ्या सैन्याने वेढलेला तो धनुष्यधारी वीर, सैन्याच्या पुढे जाऊन, लंकापुरीकडे निघाला.
तं विभीषणसुग्रीवौ हनूमाञ्जाम्बवान् नलः। ऋक्षराजस्तथा नीलो लक्ष्मणश्चान्वयुस्तदा
त्या वेळी विभीषण, सुग्रीव, हनुमान, जांबवान, नल, अस्वलांचा राजा, नील आणि लक्ष्मण यांनी त्याच्या मागे चालत गेले.
ततः पश्चात् सुमहती पृतनर्क्षवनौकसाम्। प्रच्छाद्य महतीं भूमिमनुयाति स्म राघवम्
त्यांच्या मागून, मोठी वानर आणि अस्वलांची सेना, संपूर्ण पृथ्वी झाकून, राघवाच्या मागे निघाली.
शैलशृङ्गाणि शतशः प्रवृद्धांश्च महीरुहान्। जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः परवारणाः
हत्तींसारखे बलवान वानर शेकडो डोंगरशिखरे आणि मोठमोठी झाडे हातात घेऊन पुढे चालले.
तौ त्वदीर्घेण कालेन भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ। रावणस्य पुरीं लङ्कामासेदतुररिंदमौ
नंतर, बराच काळ गेल्यावर, शत्रूंचा नाश करणारे राम आणि लक्ष्मण हे दोन भाऊ, रावणाची लंकापुरी गाठली.
पताकामालिनीं रम्यामुद्यानवनशोभिताम्। चित्रवप्रां सुदुष्प्रापामुच्चैः प्राकारतोरणाम्
ती लंका, पताका लावलेली, सुंदर, बागांनी आणि वनांनी शोभलेली, रंगीबेरंगी तटबंदीने सजलेली, अत्यंत कठीण प्रवेश असलेली आणि उंच भिंती व दरवाजे असलेली होती.
तां सुरैरपि दुर्धर्षां रामवाक्यप्रचोदिताः। यथानिदेशं सम्पीड्य न्यविशन्त वनौकसः
ती नगरी, देवांनाही जिंकता न येणारी, रामाच्या आज्ञेवर वानरांनी जशी आज्ञा मिळाली तशी वेढली आणि तिला घेरली.
लङ्कायास्तूत्तरद्वारं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्। रामः सहानुजो धन्वी जुगोप च रुरोध च
रामाने, लक्ष्मणासह आणि धनुष्य हातात घेऊन, डोंगरशिखरासारख्या उंच असलेल्या लंकेच्या उत्तरेकडील दरवाज्याची राखण केली आणि तो दरवाजा बंद केला.
लङ्कामुपनिविष्टस्तु रामो दशरथात्मजः। लक्ष्मणानुचरो वीरः पुरीं रावणपालिताम्
दशरथपुत्र राम, शूर लक्ष्मणासह, रावणाच्या राज्यातील लंकेजवळ तळ ठोकून राहिला.
उत्तरद्वारमासाद्य यत्र तिष्ठति रावणः। नान्यो रामाद्धि तद् द्वारं समर्थः परिरक्षितुम्
जिथे स्वतः रावण उभा होता त्या उत्तरेकडील दरवाज्याजवळ, रामाव्यतिरिक्त दुसरा कोणीही तो दरवाजा नीट राखू शकत नव्हता.
रावणाधिष्ठितं भीमं वरुणेनेव सागरम्। सायुधै राक्षसैर्भीमैरभिगुप्तं समन्ततः
रावणाने जसा समुद्राला वरुणाने राखले तसे ते भयंकर दरवाजा, शस्त्रांनी सज्ज आणि भयंकर राक्षसांनी सर्व बाजूंनी जपला होता.
लघूनां त्रासजननं पातालमिव दानवैः। विन्यस्तानि च योधानां बहूनि विविधानि च
तो दरवाजा दुर्बलांना भय आणणारा, जणू दानवांनी भरलेल्या पाताळासारखा होता; तिथे विविध प्रकारचे आणि बरेच सैनिक उभे होते.
ददर्शायुधजालानि तथैव कवचानि च। पूर्वं तु द्वारमासाद्य नीलो हरिचमूपतिः
त्याने तिथे शस्त्रांचे आणि कवचांचे संच ठेवलेले पाहिले; त्या वेळी वानरसेनेचा सेनापती नील पूर्वेकडील दरवाज्याजवळ गेला.