पृष्ठतो लक्ष्मणश्चैनमन्वगच्छत् समाहितः। सशरं चापमुद्यम्य सुमहद्विक्रमे रतः
लक्ष्मण मागून, पूर्ण एकाग्रतेने, धनुष्य-बाण उचलून, मोठ्या शौर्यात रममाण होत रामाच्या मागे गेला.
तमन्वारोहत् सुग्रीवः सामात्यः सविभीषणः। हनुमानङ्गदो नीलो मैन्दो द्विविद एव च
सुग्रीव, आपल्या मंत्र्यांसह आणि विभीषणासह, तसेच हनुमान, अंगद, नील, मैंद आणि द्विविद, हे सगळे त्यांच्या मागे पर्वतावर चढले.
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः। पनसः कुमुदश्चैव हरो रम्भश्च यूथपः
गज, गवाक्ष, गवय, शरभ, गंधमादन, पनस, कुमुद, हर आणि यथाप्रमाणे यथाप्रमाणे यथाप्रमाणे राम्भा हेही वर गेले.
जाम्बवांश्च सुषेणश्च ऋषभश्च महामतिः। दुर्मुखश्च महातेजास्तथा शतवलिः कपिः
जांबवान, सुसेन, बुद्धिमान ऋषभ, तेजस्वी दुर्मुख आणि बलवान शतावली हेही पर्वतावर चढले.
एते चान्ये च बहवो वानराः शीघ्रगामिनः। ते वायुवेगप्रवणास्तं गिरिं गिरिचारिणः
हे आणि असे आणखी कितीतरी वानर, वाऱ्याच्या वेगाने धावणारे, डोंगरावर राहणारे, त्या डोंगरावर चढले.
अध्यारोहन्त शतशः सुवेलं यत्र राघवः। ते त्वदीर्घेण कालेन गिरिमारुह्य सर्वतः
शेकडो वानर सुवेल डोंगरावर, जिथे राम होते तिथे, सर्व बाजूंनी थोड्याच वेळात चढले.
ददृशुः शिखरे तस्य विषक्तामिव खे पुरीम्। तां शुभां प्रवरद्वारां प्राकारवरशोभिताम्
त्या डोंगराच्या शिखरावर त्यांनी आकाशात लटकलेलीसारखी, सुंदर, उत्तम दरवाजे आणि भक्कम तटांनी सजलेली नगरी पाहिली.
लङ्कां राक्षससम्पूर्णां ददृशुर्हरियूथपाः। प्राकारवरसंस्थैश्च तथा नीलैश्च राक्षसैः
वानरांच्या प्रमुखांनी राक्षसांनी भरलेली, भक्कम तटांनी आणि काळ्या राक्षसांनी राखलेली लंका पाहिली.
ददृशुस्ते हरिश्रेष्ठाः प्राकारमपरं कृतम्
त्या श्रेष्ठ वानरांनी तिथे अजून एक तट बांधलेला पाहिला.
ते दृष्ट्वा वानराः सर्वे राक्षसान् युद्धकाङ्क्षिणः। मुमुचुर्विविधान् नादांस्तस्य रामस्य पश्यतः
राक्षस युद्धाला तयार असल्याचे पाहून, सर्व वानरांनी राम पाहत असताना, वेगवेगळ्या प्रकारचे गडगडाट केले.
ततोऽस्तमगमत् सूर्यः संध्यया प्रतिरञ्जितः। पूर्णचन्द्रप्रदीप्ता च क्षपा समतिवर्तत
मग सूर्य संध्याकाळी रंगून अस्ताला गेला आणि पूर्ण चंद्राच्या प्रकाशात रात्र सरली.
ततः स रामो हरिवाहिनीपति- र्विभीषणेन प्रतिनन्द्य सत्कृतः। सलक्ष्मणो यूथपयूथसंयुतः सुवेलपृष्ठे न्यवसद् यथासुखम्
नंतर राम, वानरसेनेचा प्रमुख, विभीषणाने आदराने स्वागत केल्यावर, लक्ष्मण आणि सर्व वानरप्रमुखांसह सुवेल डोंगराच्या उतारावर आरामात राहिला.
thumb|एकोनचत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे एकोनचत्वारिंशः सर्गः ॥६-
आता श्रीमद्वाल्मिकी रामायणाच्या युद्धकांडातील एकोणचाळीसावा सर्ग ऐका.
तां रात्रिमुषितास्तत्र सुवेले हरियूथपाः। लङ्कायां ददृशुर्वीरा वनान्युपवनानि च
त्या रात्री सुवेल डोंगरावर काढून, शूर वानरप्रमुखांनी लंकेतील जंगलं आणि बागा पाहिल्या.
समसौम्यानि रम्याणि विशालान्यायतानि च। दृष्टिरम्याणि ते दृष्ट्वा बभूवुर्जातविस्मयाः
ती सर्व जंगलं सम, रम्य, विशाल आणि डोळ्यांना सुखावणारी होती; ती पाहून वानर आश्चर्यचकित झाले.
चम्पकाशोकबकुलशालतालसमाकुला। तमालवनसंछन्ना नागमालासमावृता
चंपक, अशोक, बकुळ, शाल, ताड यांच्या गर्दीत, तमाळाच्या बनांनी झाकलेली आणि नागमाळांनी वेढलेली होती.
हिन्तालैरर्जुनैर्नीपैः सप्तपर्णैः सुपुष्पितैः। तिलकैः कर्णिकारैश्च पाटलैश्च समन्ततः
हिंताळ, अर्जुन, निप, फुललेल्या सप्तपर्ण, तिलक, कर्णिकार आणि पाटलांनी सर्वत्र शोभलेली होती.
शुशुभे पुष्पिताग्रैश्च लतापरिगतैर्द्रुमैः। लङ्का बहुविधैर्दिव्यैर्यथेन्द्रस्यामरावती
फुलांनी बहरलेल्या वेलांनी वेढलेली, अनेक प्रकारच्या दिव्य झाडांनी सजलेली लंका, जणू इंद्राची अमरावतीच भासत होती.
विचित्रकुसुमोपेतै रक्तकोमलपल्लवैः। शाद्वलैश्च तथा नीलैश्चित्राभिर्वनराजिभिः
विविध रंगीबेरंगी फुलांनी, लाल कोवळ्या पानांनी, हिरव्या गवताने आणि निळ्या बनांनी ती शोभून दिसत होती.
गन्धाढ्यान्यतिरम्याणि पुष्पाणि च फलानि च। धारयन्त्यगमास्तत्र भूषणानीव मानवाः
तिथल्या झाडांना सुवासिक, अत्यंत रम्य फुलं आणि फळं लागली होती, जी वानरांनी माणसांसारखी दागिन्यांसारखी घातली.
तच्चैत्ररथसंकाशं मनोज्ञं नन्दनोपमम्। वनं सर्वर्तुकं रम्यं शुशुभे षट्पदायुतम्
ते वन चैत्ररथासारखे, नंदनवनासारखे, सर्व ऋतूंमध्ये सुंदर आणि मधमाशांनी गजबजलेले भासत होते.
दात्यूहकोयष्टिबकैर्नृत्यमानैश्च बर्हिणैः। रुतं परभृतानां च शुश्रुवे वननिर्झरे
दात्यूह, कोयष्टि, बक आणि नाचणाऱ्या मोरांनी, तसेच इतर पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने ते वन आणि त्यातील ओढे निनादत होते.
नित्यमत्तविहंगानि भ्रमराचरितानि च। कोकिलाकुलखण्डानि विहंगाभिरुतानि च
नेहमीच मस्त असलेले पक्षी, भुंगे फिरणारे, कोकिळांनी भरलेली गुच्छे, आणि पक्ष्यांच्या गाण्यांनी आसमंत गूंजत होता.
भृङ्गराजाधिगीतानि कुररस्वनितानि च। कोणालकविघुष्टानि सारसाभिरुतानि च। विविशुस्ते ततस्तानि वनान्युपवनानि च
भृंगराज पक्ष्यांची गाणी, कुरर पक्ष्यांचे आवाज, कोणाळकांचे बोल, आणि सारस पक्ष्यांचे स्वर आसमंतात घुमत होते; मग ते त्या वनात आणि उपवनात शिरले.
हृष्टाः प्रमुदिता वीरा हरयः कामरूपिणः। तेषां प्रविशतां तत्र वानराणां महौजसाम्
ते वीर वानर, जे हवे तसे रूप घेऊ शकतात, आनंदी आणि उत्साही होऊन, तिथे मोठ्या जोमाने शिरले.
पुष्पसंसर्गसुरभिर्ववौ घ्राणसुखोऽनिलः। अन्ये तु हरिवीराणां यूथान्निष्क्रम्य यूथपाः। सुग्रीवेणाभ्यनुज्ञाता लङ्कां जग्मुः पताकिनीम्
फुलांच्या सुगंधाने दरवळणारा, नाकाला सुखावणारा वारा वाहू लागला; आणि दुसरे काही वानरप्रमुख आपल्या सैन्यातून बाहेर पडून, सुग्रीवाच्या परवानगीने, ध्वज घेऊन लंकेकडे गेले.
वित्रासयन्तो विहगान् ग्लापयन्तो मृगद्विपान्। कम्पयन्तश्च तां लङ्कां नादैः स्वैर्नदतां वराः
पक्ष्यांना घाबरवत, हरणे आणि हत्ती थकवत, आणि आपल्या मोठ्या गर्जनांनी लंका हादरवत, ते बलवान वानर मोठ्याने गर्जना करू लागले.
कुर्वन्तस्ते महावेगा महीं चरणपीडिताम्। रजश्च सहसैवोर्ध्वं जगाम चरणोत्थितम्
ते वेगवान वानर आपल्या पायांनी जमिनीवर जोर देत होते, आणि त्यांच्या पावलांमुळे धूळ एकदम वर उडाली.
ऋक्षाः सिंहाश्च महिषा वारणाश्च मृगाः खगाः। तेन शब्देन वित्रस्ता जग्मुर्भीता दिशो दश
अस्वल, सिंह, म्हशी, हत्ती, हरणे आणि पक्षी, या आवाजाने घाबरून, दहा दिशांना पळाले.
शिखरं तु त्रिकूटस्य प्रांशु चैकं दिविस्पृशम्। समन्तात् पुष्पसंछन्नं महारजतसंनिभम्
त्रिकूट पर्वताचे उंच शिखर, आकाशाला भिडणारे, सर्वत्र फुलांनी आच्छादलेले, मोठ्या चांदीसारखे चमकत होते.