सा श्रुत्वा निश्चयं तस्य निश्चयज्ञा दुरात्मनः। पुनरेवागमत् क्षिप्रमशोकवनिकां शुभाम्
त्या दुष्टाचा निश्चय ऐकून, ती लगेचच पुन्हा शुभ अशोकवनात परत आली.
सा प्रविष्टा ततस्तत्र ददर्श जनकात्मजाम्। प्रतीक्षमाणां स्वामेव भ्रष्टपद्मामिव श्रियम्
ती आत गेल्यावर तिने जनकनंदिनीला पाहिलं, जी स्वतःच्या मुक्तीची वाट पाहत होती, जणू कोमेजलेल्या कमळातून सौभाग्य निघून गेलं आहे.
तां तु सीता पुनः प्राप्तां सरमां प्रियभाषिणीम्। परिष्वज्य च सुस्निग्धं ददौ च स्वयमासनम्
ती प्रिय बोलणारी सरमा पुन्हा आल्यावर, सीतेने तिला प्रेमाने मिठी मारली आणि स्वतः तिला आसन दिलं.
इहासीना सुखं सर्वमाख्याहि मम तत्त्वतः। क्रूरस्य निश्चयं तस्य रावणस्य दुरात्मनः
इथे बस आणि सगळं खरं खरं मला सांग, त्या क्रूर रावणाचा नक्की काय हेतू आहे?
एवमुक्ता तु सरमा सीतया वेपमानया। कथितं सर्वमाचष्ट रावणस्य समन्त्रिणः
सीतेने थरथरत विचारल्यावर, सरमेने रावणाने आपल्या मंत्र्यांसमोर काय सांगितलं ते सर्व सांगितलं.
जनन्या राक्षसेन्द्रो वै त्वन्मोक्षार्थं बृहद्वचः। अतिस्निग्धेन वैदेहि मन्त्रिवृद्धेन चोदितः
राक्षसांचा राजा, आपल्या आईने आणि वयोवृद्ध मंत्र्याने प्रेमाने सांगितल्यामुळे, वैदेही, तुझ्या सुटकेसाठी मोठ्या आपुलकीने बोलला.
दीयतामभिसत्कृत्य मनुजेन्द्राय मैथिली। निदर्शनं ते पर्याप्तं जनस्थाने यदद्भुतम्
मैथिलीला आदराने मनुष्यराजाकडे परत द्या; जनस्थानात जे अद्भुत घडलं, तेच तुमच्यासाठी पुरेसं आहे.
लङ्घनं च समुद्रस्य दर्शनं च हनूमतः। वधं च रक्षसां युद्धे कः कुर्यान्मानुषो युधि
समुद्र ओलांडणं, हनुमानाला भेटणं आणि युद्धात राक्षसांचा वध करणं, हे मनुष्याला शक्य आहे का?
एवं स मन्त्रवृद्धैश्च मात्रा च बहुबोधितः। न त्वामुत्सहते मोक्तुमर्थमर्थपरो यथा
आईने आणि बुद्धिमान मंत्र्यांनी वारंवार समजावलं तरी, तो स्वतःच्या फायद्यासाठी तुला सोडायला तयार नाही.
नोत्सहत्यमृतो मोक्तुं युद्धे त्वामिति मैथिलि। सामात्यस्य नृशंसस्य निश्चयो ह्येष वर्तते
मैथिली, मृत्यूसुद्धा तुला युद्धात सोडू शकत नाही; हा त्या क्रूर राजाचा आणि त्याच्या मंत्र्यांचा ठाम निश्चय आहे.
तदेषा सुस्थिरा बुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता। भयान्न शक्तस्त्वां मोक्तुमनिरस्तः स संयुगे
म्हणूनच, मृत्यूची इच्छा मनात धरून त्याचा हा ठाम निश्चय झाला आहे; भीतीमुळे तो तुला सोडू शकत नाही आणि युद्धात हट्टाने टिकून आहे.
राक्षसानां च सर्वेषामात्मनश्च वधेन हि। निहत्य रावणं संख्ये सर्वथा निशितैः शरैः। प्रतिनेष्यति रामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणे
राक्षसांसह स्वतःचाही वध करून, राम तीक्ष्ण बाणांनी रावणाचा युद्धात संहार करील आणि काळ्या डोळ्यांची, तुला अयोध्येत परत नेईल.
एतस्मिन्नन्तरे शब्दो भेरीशङ्खसमाकुलः। श्रुतो वै सर्वसैन्यानां कम्पयन् धरणीतलम्
इतक्यात, नगारे आणि शंखांचा गजर सर्व सैन्यात पसरला, पृथ्वी हलवणारा आवाज झाला.
श्रुत्वा तु तं वानरसैन्यनादं लङ्कागता राक्षसराजभृत्याः। हतौजसो दैन्यपरीतचेष्टाः श्रेयो न पश्यन्ति नृपस्य दोषात्
वानरसेनेचा तो गजर ऐकून, लंकेतल्या राक्षसराजाच्या नोकरांचे बळ हरपले, निराशेने त्यांची हालचाल थांबली आणि राजाच्या चुकीमुळे त्यांना काहीच चांगलं दिसेनासं झालं.
thumb|पञ्चत्रिंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे पञ्चत्रिंशः सर्गः ॥६-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या युद्धकांडातील पंचत्रिंश सर्ग ऐका.
तेन शङ्खविमिश्रेण भेरीशब्देन नादिना। उपयाति महाबाहू रामः परपुरंजयः
त्या शंख-नगाऱ्यांच्या गजरात, बलाढ्य आणि शत्रूंच्या नगरांचा विजेता राम पुढे सरकत होता.
तं निनादं निशम्याथ रावणो राक्षसेश्वरः। मुहूर्तं ध्यानमास्थाय सचिवानभ्युदैक्षत
रावण राक्षसांचा राजा, तो गोंगाट ऐकून काही वेळ ध्यानात बसला आणि मग आपल्या मंत्र्यांकडे पाहू लागला.
अथ तान् सचिवांस्तत्र सर्वानाभाष्य रावणः। सभां संनादयन् सर्वामित्युवाच महाबलः
मग तो बलाढ्य रावण तिथे असलेल्या सर्व मंत्र्यांना उद्देशून बोलला आणि त्याच्या शब्दांनी संपूर्ण सभागृह दुमदुमून गेले.
जगत्संतापनः क्रूरोऽगर्हयन् राक्षसेश्वरः। तरणं सागरस्यास्य विक्रमं बलपौरुषम्
राक्षसांचा क्रूर आणि जगाला त्रास देणारा राजा रावण, समुद्र ओलांडण्याचा पराक्रम, आपली ताकद आणि शौर्य यांची स्तुती करू लागला.
यदुक्तवन्तो रामस्य भवन्तस्तन्मया श्रुतम्। भवतश्चाप्यहं वेद्मि युद्धे सत्यपराक्रमान्। तूष्णीकानीक्षतोऽन्योन्यं विदित्वा रामविक्रमम्
तुम्ही रामाबद्दल जे काही सांगितले, ते मी ऐकले आहे; आणि तुमचं युद्धातील खरं शौर्य मला माहीत आहे. तुम्ही एकमेकांकडे शांतपणे पाहत आहात, कारण तुम्हाला रामाचं सामर्थ्य ठाऊक आहे.
ततस्तु सुमहाप्राज्ञो माल्यवान् नाम राक्षसः। रावणस्य वचः श्रुत्वा इति मातामहोऽब्रवीत्
तेव्हा अत्यंत बुद्धिमान मालयवान नावाचा राक्षस, जो रावणाचा आजोबा होता, त्याने रावणाचं बोलणं ऐकून असे म्हणाला.
विद्यास्वभिविनीतो यो राजा राजन् नयानुगः। स शास्ति चिरमैश्वर्यमरींश्च कुरुते वशे
राजा, जो विद्वान आहे आणि नीतीनुसार वागतो, तोच दीर्घकाळ राज्य करतो आणि आपल्या शत्रूंना वश करतो.
संदधानो हि कालेन विगृह्णंश्चारिभिः सह। स्वपक्षे वर्धनं कुर्वन्महदैश्वर्यमश्नुते
योग्य वेळी संधी करून, शत्रूंशी योग्य प्रकारे वागत, आणि आपल्या बाजूची वाढ करत, राजा मोठं सामर्थ्य मिळवतो.
हीयमानेन कर्तव्यो राज्ञा संधिः समेन च। न शत्रुमवमन्येत ज्यायान् कुर्वीत विग्रहम्
राज्य कमी होत असेल तर राजाने समतेने संधी करावा; शत्रूची अवहेलना करू नये, आणि आपल्यापेक्षा श्रेष्ठ असलेल्या शत्रूशीच युद्ध करावं.
तन्मह्यं रोचते संधिः सह रामेण रावण। यदर्थमभियुक्तोऽसि सीता तस्मै प्रदीयताम्
म्हणून रावण, मला रामाशी संधी करणं योग्य वाटतं; ज्यासाठी तुझ्यावर आक्रमण झालं आहे, त्या कारणासाठी तू सीतेला त्याच्याकडे परत दे.
तस्य देवर्षयः सर्वे गन्धर्वाश्च जयैषिणः। विरोधं मा गमस्तेन संधिस्ते तेन रोचताम्
सर्व देवर्षी आणि विजयाची इच्छा असणारे गंधर्व, त्याच्याशी वैर नको असं मानतात; म्हणून त्याच्याशी संधी करणं तुला मान्य व्हावं.
असृजद् भगवान् पक्षौ द्वावेव हि पितामहः। सुराणामसुराणां च धर्माधर्मौ तदाश्रयौ
भगवान पितामहाने फक्त दोन पक्ष निर्माण केले — एक देवांचा आणि दुसरा असुरांचा; हे दोन्ही धर्म आणि अधर्म यावर आधारलेले आहेत.
धर्मो हि श्रूयते पक्ष अमराणां महात्मनाम्। अधर्मो रक्षसां पक्षो ह्यसुराणां च राक्षस
धर्म हा अमर आणि महान आत्म्यांचा पक्ष मानला जातो; अधर्म हा राक्षस आणि असुरांचा पक्ष आहे, हे राक्षसा.
धर्मो वै ग्रसतेऽधर्मं यदा कृतमभूद् युगम्। अधर्मो ग्रसते धर्मं यदा तिष्यः प्रवर्तते
जेव्हा धर्माचं युग येतं, तेव्हा धर्म अधर्माचा नाश करतो; आणि जेव्हा तिष्य युग येतं, तेव्हा अधर्म धर्माला गिळतो.
तत् त्वया चरता लोकान् धर्मोऽपि निहतो महान्। अधर्मः प्रगृहीतश्च तेनास्मद् बलिनः परे
तू या जगात जसं वागलास, त्यामुळे मोठा धर्मही नष्ट झाला; अधर्म स्वीकारला गेला, आणि त्यामुळे आपले शत्रू आपल्यापेक्षा बलवान झाले.