अयुक्तबुद्धिकृत्येन सर्वभूतविरोधिना। एवं प्रयुक्ता रौद्रेण माया मायाविना त्वयि
'चुकीच्या बुद्धीने, सर्व जीवांच्या विरोधात, असा भयंकर मायाजाळ तुझ्यावर मायावी रावणाने रचला.'
शोकस्ते विगतः सर्वकल्याणं त्वामुपस्थितम्। ध्रुवं त्वां भजते लक्ष्मीः प्रियं ते भवति शृणु
'तुझा शोक दूर होऊ दे; सर्व शुभ तुझ्याकडे आले आहे. नक्कीच लक्ष्मी तुझ्यावर आहे आणि तुझा प्रिय सुरक्षित आहे—हे ऐक.'
उत्तीर्य सागरं रामः सह वानरसेनया। संनिविष्टः समुद्रस्य तीरमासाद्य दक्षिणम्
राम समुद्र पार करून वानरसेनेसह दक्षिण किनाऱ्यावर पोहोचला आणि तिथे तळ ठोकला.
दृष्टो मे परिपूर्णार्थः काकुत्स्थः सहलक्ष्मणः। सहितैः सागरान्तस्थैर्बलैस्तिष्ठति रक्षितः
मी काकुत्स्थ रामाला लक्ष्मणासह पाहिलं, त्याचा हेतू पूर्ण झालेला आहे आणि समुद्र ओलांडून आलेल्या सैन्याच्या सुरक्षेत तो उभा आहे.
अनेन प्रेषिता ये च राक्षसा लघुविक्रमाः। राघवस्तीर्ण इत्येवं प्रवृत्तिस्तैरिहाहृता
त्याने पाठवलेले जे चपळ राक्षस होते, त्यांनी इथे येऊन सांगितलं की राघव समुद्र पार गेला आहे.
स तां श्रुत्वा विशालाक्षि प्रवृत्तिं राक्षसाधिपः। एष मन्त्रयते सर्वैः सचिवैः सह रावणः
हे विशाल नेत्र असलेल्या स्त्री, ही बातमी ऐकून राक्षसांचा राजा रावण आपल्या सर्व मंत्र्यांशी सल्लामसलत करत आहे.
इति ब्रुवाणा सरमा राक्षसी सीतया सह। सर्वोद्योगेन सैन्यानां शब्दं शुश्राव भैरवम्
असं सांगताना सरमा राक्षसी सीतेसोबत होती आणि त्यांनी सैन्याच्या तयारीचा भयंकर आवाज ऐकला.
दण्डनिर्घातवादिन्याः श्रुत्वा भेर्या महास्वनम्। उवाच सरमा सीतामिदं मधुरभाषिणी
विजेसारखा मोठा रणडंका ऐकून, गोड बोलणारी सरमा सीतेला म्हणाली—
संनाहजननी ह्येषा भैरवा भीरु भेरिका। भेरीनादं च गम्भीरं शृणु तोयदनिःस्वनम्
ही भीतीदायक रणडंका आहे, भित्री सिये, ही युद्धाची तयारी दर्शवते; ढगांचा गडगडाट जसा घुमतो तसा हा गडद डंका ऐक.
कल्प्यन्ते मत्तमातङ्गा युज्यन्ते रथवाजिनः। दृश्यन्ते तुरगारूढाः प्रासहस्ताः सहस्रशः
मदाने भरलेले हत्ती सज्ज केले जात आहेत, रथ आणि घोडे जुळवले जात आहेत; हजारो शूरवीर भाले घेऊन घोड्यांवर बसलेले दिसतात.
तत्र तत्र च संनद्धाः सम्पतन्ति सहस्रशः। आपूर्यन्ते राजमार्गाः सैन्यैरद्भुतदर्शनैः
इकडे तिकडे शस्त्रधारी सैनिक हजारोंनी धावत आहेत; राजमार्ग सैन्यांनी भरून गेले आहेत, पाहताना आश्चर्य वाटावे असे.
वेगवद्भिर्नदद्भिश्च तोयौघैरिव सागरः। शस्त्राणां च प्रसन्नानां चर्मणां वर्मणां तथा
वेगवान आणि गडगडणाऱ्या लाटा जशा समुद्रात असतात, तशीच शस्त्रे, ढाली आणि कवच चमकत आहेत.
रथवाजिगजानां च राक्षसेन्द्रानुयायिनाम्। सम्भ्रमो रक्षसामेष हृषितानां तरस्विनाम्
रथ, घोडे आणि हत्ती राक्षसाधिपतीच्या मागे आहेत; हे आनंदित आणि तडफदार राक्षसांची गडबड आहे.
प्रभां विसृजतां पश्य नानावर्णसमुत्थिताम्। वनं निर्दहतो घर्मे यथा रूपं विभावसोः
पहा, किती रंगांची तेजस्वी झळाळी पसरली आहे; जशी उन्हात वन जळताना अग्नीचे रूप दिसते, तशी.
घण्टानां शृणु निर्घोषं रथानां शृणु निःस्वनम्। हयानां हेषमाणानां शृणु तूर्यध्वनिं तथा
घंटांचा गजर ऐक, रथांचा गडगडाट ऐक, घोड्यांच्या हिणकस आवाजासह वाद्यांचा निनादही ऐक.
उद्यतायुधहस्तानां राक्षसेन्द्रानुयायिनाम्। सम्भ्रमो रक्षसामेष तुमुलो लोमहर्षणम्
राक्षसाधिपतीच्या मागे शस्त्र उंचावलेले जे राक्षस आहेत, त्यांची ही गोंधळाची, भीषण आणि अंगावर काटा आणणारी गर्जना आहे.
श्रीस्त्वां भजति शोकघ्नी रक्षसां भयमागतम्। रामः कमलपत्राक्षो दैत्यानामिव वासवः
श्री तुझ्या पाठीशी आहे, दुःख दूर करणारी; राक्षसांना आता भीती वाटते, कारण कमळासारखी डोळ्यांचा राम दैत्यांमध्ये जसा इंद्र तसा आहे.
अवजित्य जितक्रोधस्तमचिन्त्यपराक्रमः। रावणं समरे हत्वा भर्ता त्वाधिगमिष्यति
क्रोधावर विजय मिळवून, अद्भुत पराक्रम दाखवून, राम रणांगणात रावणाचा पराभव करेल आणि पुन्हा तुझा पती होईल.
विक्रमिष्यति रक्षःसु भर्ता ते सहलक्ष्मणः। यथा शत्रुषु शत्रुघ्नो विष्णुना सह वासवः
तुझा पती लक्ष्मणासह राक्षसांवर शौर्य दाखवेल, जसा इंद्र विष्णूसोबत शत्रूंवर करतो.
आगतस्य हि रामस्य क्षिप्रमङ्कागतां सतीम्। अहं द्रक्ष्यामि सिद्धार्थां त्वां शत्रौ विनिपातिते
राम आल्यावर, शत्रू नष्ट झाल्यावर, मी लवकरच तुला त्याच्या मांडीवर बसलेली, धैर्यवान आणि यशस्वी पाहीन.
अचिरान्मोक्ष्यते सीते देवि ते जघनं गताम्। धृतामेकां बहून् मासान् वेणीं रामो महाबलः
सीते, देवी, तू इतके दिवस एकटी वेणी धरून कैदेत होतीस, पण लवकरच राम हे महाबलाढ्य तुझे बंधन सोडवतील.
तस्य दृष्ट्वा मुखं देवि पूर्णचन्द्रमिवोदितम्। मोक्ष्यसे शोकजं वारि निर्मोकमिव पन्नगी
देवी, जेव्हा तुला रामाचं चेहरा पूर्ण चंद्रासारखा तेजस्वी दिसेल, तेव्हा तुझ्या दुःखातून आलेले अश्रू सर्पाने कात टाकावी तसे निघून जातील.
रावणं समरे हत्वा नचिरादेव मैथिलि। त्वया समग्रः प्रियया सुखार्हो लप्स्यते सुखम्
मैथिली, जेव्हा राम रणांगणात रावणाचा वध करतील, तेव्हा ते लवकरच तुझ्यासोबत, आपल्या प्रिय पत्नीसोबत, सुखाचा अनुभव घेतील.
सभाजिता त्वं रामेण मोदिष्यसि महात्मना। सुवर्षेण समायुक्ता यथा सस्येन मेदिनी
रामाच्या सन्मानाने तू आनंदी होशील, जशी चांगल्या पावसाळ्यात पीकांनी समृद्ध झालेली पृथ्वी आनंदी होते.
गिरिवरमभितो विवर्तमानो हय इव मण्डलमाशु यः करोति। तमिह शरणमभ्युपैहि देवि दिवसकरं प्रभवो ह्ययं प्रजानाम्
जसा वेगवान घोडा मोठ्या डोंगराभोवती वळण घेतो, तशी तू देवी, इथे त्यांच्याकडे आधारासाठी ये. कारण तेच सूर्य आहेत, सर्व जीवांचे मूळ आहेत.
thumb|चतुस्त्रिंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे चतुस्त्रिंशः सर्गः ॥६-
चौतीसावा सर्ग ऐका.
अथ तां जातसंतापां तेन वाक्येन मोहिताम्। सरमा ह्लादयामास महीं दग्धामिवाम्भसा
त्या वेळी, त्या दुःखाने व्याकुळ आणि त्या शब्दांनी गोंधळलेल्या सीतेला सरमा पाण्याने भाजलेल्या जमिनीला जसा शांती मिळते तशी धीर देऊ लागली.
ततस्तस्या हितं सख्याश्चिकीर्षन्ती सखी वचः। उवाच काले कालज्ञा स्मितपूर्वाभिभाषिणी
मग, आपल्या मैत्रिणीसाठी हितकर काही करावं म्हणून, योग्य वेळी हसत सरमा तिला बोलली.
उत्सहेयमहं गत्वा त्वद्वाक्यमसितेक्षणे। निवेद्य कुशलं रामे प्रतिच्छन्ना निवर्तितुम्
काळ्या डोळ्यांची सिता, मी तुझं सांगणं रामापर्यंत पोहोचवू शकते, त्यांची कुशलता जाणून गुपचूप परत येऊ शकते.
नहि मे क्रममाणाया निरालम्बे विहायसि। समर्थो गतिमन्वेतुं पवनो गरुडोऽपि वा
माझ्या वेगाशी आकाशात कोणतीही मदत न घेता चालताना, वारा किंवा गरुडसुद्धा पोहोचू शकत नाही.