एवमुक्तौ तु सव्रीडौ तौ दृष्ट्वा शुकसारणौ। रावणं जयशब्देन प्रतिनन्द्याभिनिःसृतौ
असं ऐकून शुक आणि सारण लाजून एकमेकांकडे पाहिले, आणि 'रावणाचा विजय असो' असं म्हणत ते बाहेर गेले.
अब्रवीच्च दशग्रीवः समीपस्थं महोदरम्। उपस्थापय मे शीघ्रं चारानिति निशाचरः। महोदरस्तथोक्तस्तु शीघ्रमाज्ञापयच्चरान्
मग दहा डोक्यांचा रावण, जवळ उभ्या असलेल्या महोदराला म्हणाला, 'लवकर माझ्याकडे गुप्तहेरांना घेऊन ये.' महोदरानं तसं ऐकताच लगेच गुप्तहेरांना बोलावलं.
ततश्चाराः संत्वरिताः प्राप्ताः पार्थिवशासनात्। उपस्थिताः प्राञ्जलयो वर्धयित्वा जयाशिषः
राजाच्या आज्ञेनं गुप्तहेर लगेच आले आणि हात जोडून उभे राहिले, विजयाच्या शुभेच्छा देऊ लागले.
तानब्रवीत् ततो वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः। चारान् प्रत्यायिकान् शूरान् धीरान् विगतसाध्वसान्
मग राक्षसांचा राजा रावणानं त्या गुप्तहेरांना, जे निष्ठावान, धाडसी, स्थिर आणि निर्भय होते, बोलावलं.
इतो गच्छत रामस्य व्यवसायं परीक्षितुम्। मन्त्रेष्वभ्यन्तरा येऽस्य प्रीत्या तेन समागताः
इथून जा आणि रामाचा हेतू काय आहे ते शोधा. जे त्याच्या जवळ आहेत, त्याच्या सल्ल्यात सहभागी आहेत, त्यांच्याशी प्रेमानं वागत आहेत, त्यांच्याबद्दलही जाणून घ्या.
कथं स्वपिति जागर्ति किमद्य च करिष्यति। विज्ञाय निपुणं सर्वमागन्तव्यमशेषतः
तो कसा झोपतो, कसा जागतो, आज काय करणार आहे, हे सगळं नीट जाणून घ्या आणि काहीही न चुकवता परत या.
चारेण विदितः शत्रुः पण्डितैर्वसुधाधिपैः। युद्धे स्वल्पेन यत्नेन समासाद्य निरस्यते
गुप्तहेरांनी शत्रूची माहिती मिळवली की, हुशार राजे थोड्याशा प्रयत्नानं युद्धात त्याचा सामना करून त्याला हरवतात.
चारास्तु ते तथेत्युक्त्वा प्रहृष्टा राक्षसेश्वरम्। शार्दूलमग्रतः कृत्वा ततश्चक्रुः प्रदक्षिणम्
गुप्तहेरांनी 'तसं होईल' असं उत्तर दिलं, आनंदानं राक्षसाधिपतीचा सन्मान केला, वाघाला पुढे ठेवून त्याची प्रदक्षिणा केली.
ततस्तं तु महात्मानं चारा राक्षससत्तमम्। कृत्वा प्रदक्षिणं जग्मुर्यत्र रामः सलक्ष्मणः
मग त्या गुप्तचरांनी त्या थोर, श्रेष्ठ राक्षसाभोवती प्रदक्षिणा घातली आणि जिथे राम आणि लक्ष्मण होते तिथे ते निघून गेले.
ते सुवेलस्य शैलस्य समीपे रामलक्ष्मणौ। प्रच्छन्ना ददृशुर्गत्वा ससुग्रीवविभीषणौ
ते सुबेल पर्वताजवळ गुप्तपणे गेले आणि राम, लक्ष्मण, सुग्रीव आणि विभीषण यांना एकत्र पाहिले.
प्रेक्षमाणाश्चमूं तां च बभूवुर्भयविह्वलाः। ते तु धर्मात्मना दृष्टा राक्षसेन्द्रेण राक्षसाः
त्या सैन्याकडे पाहताना ते भीतीने घाबरले; पण धर्मात्मा विभीषणाने त्या राक्षसांना ओळखले.
विभीषणेन तत्रस्था निगृहीता यदृच्छया। शार्दूलो ग्राहितस्त्वेकः पापोऽयमिति राक्षसः
विभीषण तिथेच होता, त्याने योगायोगाने त्यांना पकडले; एक राक्षस पकडला गेला आणि म्हणाले, 'हा दुष्ट आहे.'
मोचितः सोऽपि रामेण वध्यमानः प्लवंगमैः। आनृशंस्येन रामेण मोचिता राक्षसाः परे
त्यालाही वानरांनी मारायला घेतले असता, रामाने त्याला सोडले; रामाच्या दयाळूपणामुळे इतर राक्षसांनाही सोडून दिले.
वानरैरर्दितास्ते तु विक्रान्तैर्लघुविक्रमैः। पुनर्लङ्कामनुप्राप्ताः श्वसन्तो नष्टचेतसः
त्या गुप्तचरांना धाडसी आणि चपळ वानरांनी त्रास दिला, मग ते श्वास घेत घेत आणि गोंधळलेल्या अवस्थेत पुन्हा लंकेत परतले.
thumb|त्रिंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे त्रिंशः सर्गः ॥६-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या युद्धकांडातील तिसावे सर्ग ऐका.
ततस्तमक्षोभ्यबलं लङ्काधिपतये चराः। सुवेले राघवं शैले निविष्टं प्रत्यवेदयन्
मग गुप्तचरांनी लंकेच्या राजाला सांगितले की, राम आपल्या अचल सैन्यासह सुबेल पर्वतावर तळ ठोकून आहे.
चाराणां रावणः श्रुत्वा प्राप्तं रामं महाबलम्। जातोद्वेगोऽभवत् किंचिच्छार्दूलं वाक्यमब्रवीत्
गुप्तचरांकडून बलवान राम आल्याचे ऐकून रावण थोडा काळजीत पडला आणि शार्दूलाशी बोलला.
अयथावच्च ते वर्णो दीनश्चासि निशाचर। नासि कच्चिदमित्राणां क्रुद्धानां वशमागतः
तुझा चेहरा योग्य वाटत नाही आणि तू खिन्न दिसतोस, हे निशाचर; शत्रूंच्या तावडीत तर सापडला नाहीस ना?
इति तेनानुशिष्टस्तु वाचं मन्दमुदीरयन्। तदा राक्षसशार्दूलं शार्दूलो भयविक्लवः
त्याने असे विचारल्यावर, राक्षसांत वाघ असलेल्या शार्दूलाने भीतीने थरथरत हळू आवाजात बोलायला सुरुवात केली.
न ते चारयितुं शक्या राजन् वानरपुङ्गवाः। विक्रान्ता बलवन्तश्च राघवेण च रक्षिताः
राजा, वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेले हे वीर आणि बलवान आहेत, आणि राघवाच्या संरक्षणाखाली आहेत, त्यांना कुठेही पाठवता येत नाही.
नापि सम्भाषितुं शक्याः सम्प्रश्नोऽत्र न लभ्यते। सर्वतो रक्ष्यते पन्था वानरैः पर्वतोपमैः
त्यांच्याशी बोलताही येत नाही; इथे काही विचारता येत नाही. सर्व बाजूंनी पर्वतासारख्या वानरांनी रस्ता राखला आहे.
प्रविष्टमात्रे ज्ञातोऽहं बले तस्मिन् विचारिते। बलाद् गृहीतो रक्षोभिर्बहुधास्मि विचारितः
त्या सैन्यात मी शिरताच मला ओळखले गेले आणि राक्षसांनी मला पकडले; त्यांनी मला अनेक प्रकारे विचारपूस केली.
जानुभिर्मुष्टिभिर्दन्तैस्तलैश्चाभिहतो भृशम्। परिणीतोऽस्मि हरिभिर्बलमध्ये अमर्षणैः
वानरांनी गुडघ्यांनी, मुठीने, दातांनी आणि तळहातांनी मला जबरदस्त मारले, आणि त्या कठोर वानरांनी सैन्याच्या मध्ये मला फरफटत नेले.
परिणीय च सर्वत्र नीतोऽहं रामसंसदि। रुधिरस्राविदीनाङ्गो विह्वलश्चलितेन्द्रियः
सर्वत्र फरफटत नेऊन, मला रामाच्या सभेत आणले; माझे अंग रक्ताने माखले होते, मी अशक्त झालो होतो आणि माझ्या इंद्रियांना भान नव्हते.
हरिभिर्वध्यमानश्च याचमानः कृताञ्जलिः। राघवेण परित्रातो मा मेति च यदृच्छया
वानरांनी मला मारताना मी हात जोडून विनवणी केली; योगायोगाने राघवाने 'त्याला सोडू नका' असे सांगून मला वाचवले.
एष शैलशिलाभिस्तु पूरयित्वा महार्णवम्। द्वारमाश्रित्य लङ्काया रामस्तिष्ठति सायुधः
इथे राम शस्त्रास्त्रांनी सज्ज होऊन, पर्वताच्या शिळा टाकून मोठ्या समुद्राला भरून, लंकेच्या दरवाजाजवळ उभा आहे.
गरुडव्यूहमास्थाय सर्वतो हरिभिर्वृतः। मां विसृज्य महातेजा लङ्कामेवातिवर्तते
गरुडाच्या मांडणीसारखा व्यूह करून, सर्व बाजूंनी वानरांनी वेढलेला, तेजस्वी राम मला सोडून थेट लंकेकडे सरळ चालला आहे.
पुरा प्राकारमायाति क्षिप्रमेकतरं कुरु। सीतां वापि प्रयच्छाशु युद्धं वापि प्रदीयताम्
तो किल्ल्याजवळ पोहोचण्याआधी, पटकन एक निर्णय घे — सीतेला ताबडतोब परत दे किंवा लढाईसाठी तयार हो.
मनसा तत् तदा प्रेक्ष्य तच्छ्रुत्वा राक्षसाधिपः। शार्दूलं सुमहद्वाक्यमथोवाच स रावणः
हे ऐकून आणि मनाशी विचार करून, राक्षसांचा राजा रावणाने शार्दूलाला मोठ्या शब्दांत असे सांगितले.
यदि मां प्रतियुध्यन्ते देवगन्धर्वदानवाः। नैव सीतां प्रदास्यामि सर्वलोकभयादपि
देव, गंधर्व किंवा दानव माझ्याशी लढले तरी, सर्व लोकांचा कितीही भयंकर धाक असला तरी मी सीतेला कधीच परत देणार नाही.