ब्राह्मेणास्त्रेण संयोज्य ब्रह्मदण्डनिभं शरम्। संयोज्य धनुषि श्रेष्ठे विचकर्ष महाबलः
मग रामाने ब्रह्मदंडासारखा ब्रह्मास्त्राचा बाण उत्तम धनुष्याला जोडला आणि तो पराक्रमी वीर तो जोरात ओढू लागला.
तस्मिन् विकृष्टे सहसा राघवेण शरासने। रोदसी सम्पफालेव पर्वताश्च चकम्पिरे
राघवाने अचानक धनुष्य ओढले तेव्हा आकाशात मोठा गडगडाट झाला आणि पर्वतही थरथर कापू लागले.
तमश्च लोकमावव्रे दिशश्च न चकाशिरे। प्रतिचुक्षुभिरे चाशु सरांसि सरितस्तथा
त्या वेळी अंधाराने संपूर्ण जग व्यापले, दिशा चमकत नव्हत्या आणि तळी व नद्या पटकन अस्वस्थ झाल्या.
तिर्यक् च सह नक्षत्रैः संगतौ चन्द्रभास्करौ। भास्करांशुभिरादीप्तं तमसा च समावृतम्
चंद्र आणि सूर्य ताऱ्यांसह तिरके चालू लागले; आकाश सूर्यकिरणांनी उजळले होते आणि अंधाराने वेढले होते.
प्रचकाशे तदाऽऽकाशमुल्काशतविदीपितम्। अन्तरिक्षाच्च निर्घाता निर्जग्मुरतुलस्वनाः
मग आकाशात शेकडो उल्कांनी प्रकाश पसरला आणि वातावरणातून एकसारख्या आवाजाचे वीजेचे गडगडाट उमटले.
वपुःप्रकर्षेण ववुर्दिव्यमारुतपङ्क्तयः। बभञ्ज च तदा वृक्षाञ्जलदानुद्वहन्मुहुः
रामाच्या तेजामुळे दिव्य वाऱ्यांच्या झुळका वाहू लागल्या आणि त्या वारंवार झाडे उन्मळून ढगांना घेऊन गेल्या.
आरुजंश्चैव शैलाग्रान् शिखराणि बभञ्ज च। दिवि च स्म महामेघाः संहताः समहास्वनाः
त्या वाऱ्यांनी पर्वतशिखरे उखडली आणि शिखरे मोडली; आकाशात मोठाले मेघ एकत्र येऊन प्रचंड गडगडाट करू लागले.
मुमुचुर्वैद्युतानग्नींस्ते महाशनयस्तदा। यानि भूतानि दृश्यानि चुक्रुशुश्चाशनेः समम्
मग त्या प्रचंड भक्षकांनी वीजेसारखी आग सोडली आणि दिसणारी सर्व भुते विजेच्या गडगडाटासोबत ओरडू लागली.
अदृश्यानि च भूतानि मुमुचुर्भैरवस्वनम्। शिश्यिरे चाभिभूतानि संत्रस्तान्युद्विजन्ति च
अदृश्य भुतेही भयावह आवाज करत होती; ज्या भुतांवर ती भीती आली, ती थंड पडली, घाबरली आणि थरथर कापू लागली.
सम्प्रविव्यथिरे चापि न च पस्पन्दिरे भयात्। सह भूतैः सतोयोर्मिः सनागः सहराक्षसः
सर्वजण भीतीने खूप अस्वस्थ झाले आणि हलू शकले नाहीत; पाण्याच्या लाटा, सर्प आणि राक्षसांसह सर्व भुते स्तब्ध झाली.
सहसाभूत् ततो वेगाद् भीमवेगो महोदधिः। योजनं व्यतिचक्राम वेलामन्यत्र सम्प्लवात्
मग अचानक त्या भयंकर वेगाने समुद्राने प्रचंड लाटांसह आपल्या किनाऱ्यापलीकडे एक योजन अंतर ओलांडले.
तं तथा समतिक्रान्तं नातिचक्राम राघवः। समुद्धतममित्रघ्नो रामो नदनदीपतिम्
समुद्र असा उसळला तरी शत्रूंचा नाश करणारा राम त्या नदी-नद्यांच्या अधिपतीकडेच उभा राहिला, समुद्र ओलांडला नाही.
ततो मध्यात् समुद्रस्य सागरः स्वयमुत्थितः। उदयाद्रिमहाशैलान्मेरोरिव दिवाकरः
मग समुद्राच्या मध्यभागातून स्वतः सागर वर आला, जणू उदयाचल किंवा मेरू पर्वतावरून सूर्य उगवतो तसा.
पन्नगैः सह दीप्तास्यैः समुद्रः प्रत्यदृश्यत। स्निग्धवैदूर्यसंकाशो जाम्बूनदविभूषणः
तेव्हा समुद्र तेजस्वी तोंड असलेल्या नागांसह दिसला; तो मऊ वैडूर्यसारखा चमकत होता आणि सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेला होता.
रक्तमाल्याम्बरधरः पद्मपत्रनिभेक्षणः। सर्वपुष्पमयीं दिव्यां शिरसा धारयन् स्रजम्
रक्त फुलांच्या माळा आणि वस्त्र परिधान केलेला, कमळाच्या पाकळ्यांसारख्या डोळ्यांचा, सर्व फुलांनी बनवलेली दिव्य माळ डोक्यावर घालून उभा होता.
जातरूपमयैश्चैव तपनीयविभूषणैः। आत्मजानां च रत्नानां भूषितो भूषणोत्तमैः
शुद्ध सोन्याच्या आणि उत्तम सोन्याच्या दागिन्यांनी, तसेच स्वतःच्या तेजातून उत्पन्न झालेल्या उत्तम रत्नांनी सजलेला होता.
धातुभिर्मण्डितः शैलो विविधैर्हिमवानिव। एकावलीमध्यगतं तरलं पाण्डरप्रभम्
विविध धातूंनी सजवलेला, जसा हिमालय पर्वत वेगवेगळ्या खनिजांनी शोभून दिसतो, तसाच एकसारख्या माळेच्या मध्यभागी, हलणाऱ्या पांढऱ्या प्रकाशाने झळकत होता.
गङ्गासिन्धुप्रधानाभिरापगाभिः समावृतः। उद्वर्तितमहाग्राहः सम्भ्रान्तोरगराक्षसः
गंगा आणि सिंधू या प्रमुख नद्यांनी वेढलेला, मोठ्या मगरांनी उसळलेला, आणि घाबरलेल्या नाग-राक्षसांनी भरलेला होता.
देवतानां सुरूपाभिर्नानारूपाभिरीश्वरः। सागरः समुपक्रम्य पूर्वमामन्त्र्य वीर्यवान्
सौंदर्यवान आणि अनेक रूपांच्या देवतांना प्रथम संबोधून, सामर्थ्यशाली सागर पुढे आला.
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं शरपाणिनम्
त्याने हात जोडून, बाण हातात असलेल्या राघवाला असे म्हणाला.
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च राघव। स्वभावे सौम्य तिष्ठन्ति शाश्वतं मार्गमाश्रिताः
राघवा, पृथ्वी, वारा, आकाश, पाणी आणि अग्नी हे सर्व आपल्या नैसर्गिक स्वरूपात, शाश्वत मार्गावरच राहतात.
तत्स्वभावो ममाप्येष यदगाधोऽहमप्लवः। विकारस्तु भवेद् गाध एतत् ते प्रवदाम्यहम्
माझेही हेच स्वरूप आहे की मी खोल आणि ओलांडता न येणारा आहे; जर मी उथळ झालो असतो, तर ती माझ्यातील बदलाची गोष्ट झाली असती—हे मी तुला सांगतो.
न कामान्न च लोभाद् वा न भयात् पार्थिवात्मज। ग्राहनक्राकुलजलं स्तम्भयेयं कथंचन
राजकुमार, ना इच्छेने, ना लोभाने, ना भीतीने मी कधीही मगर आणि घड्याळांनी भरलेले हे पाणी थांबवू शकत नाही.
विधास्ये येन गन्तासि विषहिष्येऽप्यहं तथा। न ग्राहा विधमिष्यन्ति यावत्सेना तरिष्यति। हरीणां तरणे राम करिष्यामि यथा स्थलम्
मी तुझ्या ओलांडण्यासाठी उपाय करीन आणि ते सहनही करीन; तुझी सेना ओलांडत असताना मगर अडथळा आणणार नाहीत. वानरांना ओलांडता यावे म्हणून, राम, मी पाण्याला जमिनीप्रमाणे घट्ट करीन.
तमब्रवीत् तदा रामः शृणु मे वरुणालय। अमोघोऽयं महाबाणः कस्मिन् देशे निपात्यताम्
तेव्हा राम म्हणाला, 'वरुणाच्या निवासस्थान्या, माझा हा महान बाण अचूक आहे—तो कोणत्या प्रदेशावर सोडावा हे सांग.'
रामस्य वचनं श्रुत्वा तं च दृष्ट्वा महाशरम्। महोदधिर्महातेजा राघवं वाक्यमब्रवीत्
रामाचे शब्द ऐकून आणि तो मोठा बाण पाहून, तेजस्वी आणि सामर्थ्यशाली समुद्र राघवाला असे म्हणाला:
उत्तरेणावकाशोऽस्ति कश्चित् पुण्यतरो मम। द्रुमकुल्य इति ख्यातो लोके ख्यातो यथा भवान्
माझ्या उत्तरेला एक फार पवित्र जागा आहे, जी लोकांमध्ये 'ड्रुमकुल्य' म्हणून प्रसिद्ध आहे, जशी तुझी कीर्ती आहे.
उग्रदर्शनकर्माणो बहवस्तत्र दस्यवः। आभीरप्रमुखाः पापाः पिबन्ति सलिलं मम
तेथे उग्र आणि दुष्ट कृत्य करणारे अनेक दस्यु, आभीर प्रमुखांसह, माझे पाणी पितात.
तैर्न तत्स्पर्शनं पापं सहेयं पापकर्मभिः। अमोघः क्रियतां राम अयं तत्र शरोत्तमः
त्या पापी लोकांनी माझ्या पाण्याचा स्पर्श करणे मला सहन होत नाही; राम, तुझा हा अचूक आणि श्रेष्ठ बाण तिथेच वापर.
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सागरस्य महात्मनः। मुमोच तं शरं दीप्तं परं सागरदर्शनात्
त्या महासागराच्या मोठ्या आत्म्याचे शब्द ऐकून, त्याने तो तेजस्वी बाण समुद्रापासून दूर, सांगितलेल्या दिशेला सोडला.