ततो महात्मा विपुलं सुयुग्यं रथं वरं हेमविचित्रिताङ्गम्। शुभं समास्थाय ययौ यशस्वी विभीषणः संसदमग्रजस्य
मग मोठ्या मनाचा, कीर्तीमान विभीषण, रुंद आणि उत्तम जुळवलेला, सोन्याने सजवलेला सुंदर रथ चढून आपल्या मोठ्या भावाच्या सभागृहाकडे गेला.
स पूर्वजायावरजः शशंस नामाथ पश्चाच्चरणौ ववन्दे। शुकः प्रहस्तश्च तथैव तेभ्यो ददौ यथार्हं पृथगासनानि
तो आपल्या मोठ्या आणि धाकट्या पत्नींसह आला, आपलं नाव सांगितलं आणि सर्वांच्या पायांवर वाकला. शुक आणि प्रहस्त यांनीही त्यांना योग्य त्या वेगळ्या आसनांवर बसवलं.
सुवर्णनानामणिभूषणानां सुवाससां संसदि राक्षसानाम्। तेषां परार्घ्यागुरुचन्दनानां स्रजां च गन्धाः प्रववुः समन्तात्
त्या राक्षसांच्या सभेत, सोनं आणि विविध रत्नांनी सजलेले, सुंदर वस्त्र परिधान केलेले, उत्तम अगरू आणि चंदनाचा सुगंध, तसेच मौल्यवान फुलमाळांचा दरवळ सर्वत्र पसरला होता.
न चुक्रुशुर्नानृतमाह कश्चित् सभासदो नापि जजल्पुरुच्चैः। संसिद्धार्थाः सर्व एवोग्रवीर्या भर्तुः सर्वे ददृशुश्चाननं ते
सभेत कुणीही खोटं बोललं नाही, कुणीही मोठ्याने बोललं नाही; सर्वजण आपल्या उद्दिष्टात यशस्वी, बलवान होते आणि सर्वांनी आपल्या स्वामीकडे पाहिलं.
स रावणः शस्त्रभृतां मनस्विनां महाबलानां समितौ मनस्वी। तस्यां सभायां प्रभया चकाशे मध्ये वसूनामिव वज्रहस्तः
शस्त्रधारी आणि बलवान वीरांमध्ये ठाम असलेला रावण त्या सभेत आपल्या तेजाने चमकत होता, जणू काही वसुंच्या मध्ये वज्रधारी इंद्रच.
thumb|द्वादशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे द्वादशः सर्गः ॥६-
आता बारावा सर्ग ऐका.
स तां परिषदं कृत्स्नां समीक्ष्य समितिंजयः। प्रचोदयामास तदा प्रहस्तं वाहिनीपतिम्
समरात नेहमी विजय मिळवणाऱ्या त्याने सगळ्या सभेवर नजर टाकली आणि मग सेनापती प्रहस्ताला पुढे बोलावले.
सेनापते यथा ते स्युः कृतविद्याश्चतुर्विधाः। योधा नगररक्षायां तथा व्यादेष्टुमर्हसि
सेनापती, युद्धकलेत निपुण असे चारही प्रकारचे सैनिक नगराच्या रक्षणासाठी योग्य त्या ठिकाणी नेमावेत.
स प्रहस्तः प्रणीतात्मा चिकीर्षन् राजशासनम्। विनिक्षिपद् बलं सर्वं बहिरन्तश्च मन्दिरे
राजाच्या आज्ञेप्रमाणे वागण्याचा निश्चय करून, प्रहस्ताने संपूर्ण सैन्य राजवाड्याच्या आत आणि बाहेर योग्य त्या ठिकाणी लावले.
ततो विनिक्षिप्य बलं सर्वं नगरगुप्तये। प्रहस्तः प्रमुखे राज्ञो निषसाद जगाद च
नंतर प्रहस्ताने सगळे सैन्य नगराच्या रक्षणासाठी ठेवले आणि राजाच्या समोर बसून बोलू लागला.
विहितं बहिरन्तश्च बलं बलवतस्तव। कुरुष्वाविमनाः क्षिप्रं यदभिप्रेतमस्ति ते
तुमच्या आज्ञेप्रमाणे राजवाड्याच्या आत आणि बाहेर सैन्य नीट लावले आहे; आता तुम्ही मनात काही शंका न ठेवता जे करायचे आहे ते लवकर करा.
प्रहस्तस्य वचः श्रुत्वा राजा राज्यहितैषिणः। सुखेप्सुः सुहृदां मध्ये व्याजहार स रावणः
प्रहस्ताचे बोलणे ऐकून, राज्याच्या हितासाठी आणि मित्रांच्या सुखासाठी इच्छित असलेला राजा रावण आपल्या हितचिंतकांमध्ये बोलू लागला.
प्रियाप्रिये सुखे दुःखे लाभालाभे हिताहिते। धर्मकामार्थकृच्छ्रेषु यूयमर्हथ वेदितुम्
आनंद-दुःख, लाभ-हानी, प्रिय-अप्रिय, हित-अहित आणि धर्म, काम, अर्थ यातील कठीण प्रसंग — या सगळ्या गोष्टी तुम्ही जाणण्यास योग्य आहात.
सर्वकृत्यानि युष्माभिः समारब्धानि सर्वदा। मन्त्रकर्मनियुक्तानि न जातु विफलानि मे
तुम्ही नेहमीच सर्व कामे योग्य मंत्रणा आणि कृतीने सुरू केलीत, आणि ती कधीच निष्फळ गेली नाहीत.
ससोमग्रहनक्षत्रैर्मरुद्भिरिव वासवः। भवद्भिरहमत्यर्थं वृतः श्रियमवाप्नुयाम्
जसे इंद्राला चंद्र, ग्रह, तारे आणि वारे यांच्याने वेढलेले असते, तसे मला तुम्ही सगळे मिळून मोठी समृद्धी मिळवून देता.
अहं तु खलु सर्वान् वः समर्थयितुमुद्यतः। कुम्भकर्णस्य तु स्वप्नान् नेममर्थमचोदयम्
मी तर सर्वांचा आधार व्हायला तयार आहे; पण कुम्भकर्णाच्या झोपेबद्दल मी काहीच सांगितले नाही.
अयं हि सुप्तः षण्मासान् कुम्भकर्णो महाबलः। सर्वशस्त्रभृतां मुख्यः स इदानीं समुत्थितः
हा कुम्भकर्ण, प्रचंड बळाचा, सहा महिने झोपलेला होता; तो सर्व शस्त्रधारकांत श्रेष्ठ आहे आणि आता जागा झाला आहे.
सा मे न शय्यामारोढुमिच्छत्यलसगामिनी। त्रिषु लोकेषु चान्या मे न सीतासदृशी तथा
ती मंद हालचाल करणारी स्त्री माझ्या शय्येवर यायला तयार नाही; आणि या तिन्ही लोकांत मला सीतेसारखी दुसरी कुणीच वाटत नाही.
तनुमध्या पृथुश्रोणी शरदिन्दुनिभानना। हेमबिम्बनिभा सौम्या मायेव मयनिर्मिता
कंबर बारीक, नितंब भरदार, चेहरा शरदचंद्रासारखा उजळ, सोन्यासारखी कोमल, जणू काही मायाने स्वतः घडवलेली.
सुलोहिततलौ श्लक्ष्णौ चरणौ सुप्रतिष्ठितौ। दृष्ट्वा ताम्रनखौ तस्या दीप्यते मे शरीरजः
तिचे पाय सुंदर, गुळगुळीत आणि घट्ट बसलेले, तळवे लालसर; तिचे तांबडे नखं पाहून माझ्या अंगात वासना पेटते.
हुताग्नेरर्चिसंकाशामेनां सौरीमिव प्रभाम्। उन्नसं विमलं वल्गु वदनं चारुलोचनम्
हवनाच्या ज्वाळेसारखा तेजस्वी, सूर्याच्या प्रकाशासारखी उजळ, उंच, निर्मळ, मोहक आणि सुंदर डोळ्यांनी सजलेला तिचा चेहरा आहे.
पश्यंस्तदवशस्तस्याः कामस्य वशमेयिवान्। क्रोधहर्षसमानेन दुर्वर्णकरणेन च
तिच्याकडे पाहताना मी स्वतःवर ताबा ठेवू शकलो नाही; कामाच्या वश झालो, राग आणि आनंद एकत्र आल्याने माझा रंगच बदलला.
शोकसंतापनित्येन कामेन कलुषीकृतः। सा तु संवत्सरं कालं मामयाचत भामिनी
दुःख आणि कामाच्या ज्वाळेत नेहमीच होरपळत असताना माझं मन कलुषित झालं होतं; तरीसुद्धा ती तेजस्विनी स्त्री माझ्याकडे एक वर्षाची मुदत मागितली.
प्रतीक्षमाणा भर्तारं राममायतलोचना। तन्मया चारुनेत्रायाः प्रतिज्ञातं वचः शुभम्
रामा या आपल्या पतीची वाट पाहणाऱ्या, मोठ्या डोळ्यांच्या त्या सुंदर स्त्रीला मी एक पवित्र वचन दिलं.
श्रान्तोऽहं सततं कामाद् यातो हय इवाध्वनि। कथं सागरमक्षोभ्यं तरिष्यन्ति वनौकसः
मी नेहमीच इच्छेच्या ओझ्याने थकलेलो आहे, जणू एखादा घोडा लांब प्रवास करून दमून जातो तसा; मग हे वनात राहणारे लोक कधीही हलू न शकणारा सागर कसा ओलांडतील?
बहुसत्त्वझषाकीर्णं तौ वा दशरथात्मजौ। अथवा कपिनैकेन कृतं नः कदनं महत्
अनेक प्राणी आणि मास्यांनी भरलेल्या या समुद्रात, दशरथाचे ते दोन पुत्र किंवा कदाचित एकटा वानर, यांनी आपल्यावर मोठा संहार केला आहे.
दुर्ज्ञेयाः कार्यगतयो ब्रूत यस्य यथामति। मानुषान्नो भयं नास्ति तथापि तु विमृश्यताम्
कुठल्या गोष्टी कशा कराव्यात हे समजणं कठीण आहे; प्रत्येकाने आपल्या समजुतीनुसार मत मांडावं. माणसांकडून आपल्याला भीती नाही, तरीही आपण विचार करायला हवा.
तदा देवासुरे युद्धे युष्माभिः सहितोऽजयम्। ते मे भवन्तश्च तथा सुग्रीवप्रमुखान् हरीन्
पूर्वी देव आणि दानवांच्या युद्धात मी तुमच्या मदतीने विजय मिळवला; तसंच आता सुग्रीवाच्या नेतृत्वाखाली हे वानर माझ्यासमोर उभे आहेत.
परे पारे समुद्रस्य पुरस्कृत्य नृपात्मजौ। सीतायाः पदवीं प्राप्य सम्प्राप्तौ वरुणालयम्
समुद्राच्या पलीकडील किनाऱ्यावर जाऊन, राजपुत्रांना पुढे ठेवून, त्यांनी सीतेच्या वाटेने वरुणाच्या निवासस्थानी प्रवेश केला आहे.
अदेया च यथा सीता वध्यौ दशरथात्मजौ। भवद्भिर्मन्त्र्यतां मन्त्रः सुनीतं चाभिधीयताम्
जसं सीता द्यायची नाही, तसंच दशरथपुत्रांचा वध करायचा आहे; तुम्ही सर्वजण एकत्र चर्चा करा आणि योग्य असा उपाय सांगा.