महत्सोपाश्रयं भेजे रावणः परमासनम्। ततः शशासेश्वरवद्दूताँल्लघुपराक्रमान्
रावणाने मोठ्या पाय ठेवण्याच्या जागेसह ते श्रेष्ठ आसन घेतलं. मग तो राजासारखा आपल्या धाडसी आणि चपळ दूतांना आज्ञा देऊ लागला.
समानयत मे क्षिप्रमिहैतान् राक्षसानिति। कृत्यमस्ति महज्जाने कर्तव्यमिति शत्रुभिः
"लवकर हे राक्षस माझ्याकडे घेऊन या!" असं त्याने सांगितलं. "शत्रूंविषयी एक मोठं काम आहे, ते मला माहीत आहे."
राक्षसास्तद्वचः श्रुत्वा लङ्कायां परिचक्रमुः। अनुगेहमवस्थाय विहारशयनेषु च। उद्यानेषु च रक्षांसि चोदयन्तो ह्यभीतवत्
ते शब्द ऐकून राक्षस लंकेत घराघरात, आनंदाच्या आणि झोपेच्या खोल्यांमध्ये, तसेच बागांमध्ये फिरू लागले आणि निर्भयपणे इतर राक्षसांना बोलावू लागले.
ते रथान्तचरा एके दृप्तानेके दृढान् हयान्। नागानेकेऽधिरुरुहुर्जग्मुश्चैके पदातयः
काहींनी रथ चढले, काही गर्वाने आणि बळकटपणे घोड्यांवर बसले, काहींनी हत्ती चढले आणि काही पायदळाने गेले.
सा पुरी परमाकीर्णा रथकुञ्जरवाजिभिः। सम्पतद्भिर्विरुरुचे गरुत्मद्भिरिवाम्बरम्
ती नगरी रथ, हत्ती आणि घोड्यांनी पूर्णपणे भरली होती आणि सर्वत्र धावपळ सुरू होती; त्यामुळे ती आकाशात गरुडांनी भरलेल्या गडद मेघासारखी भासत होती.
ते वाहनान्यवस्थाय यानानि विविधानि च। सभां पद्भिः प्रविविशुः सिंहा गिरिगुहामिव
त्यांनी आपली वाहने आणि इतर साधनं सोडून, सिंह जसं डोंगराच्या गुहेत शिरतात तसं, पायदळाने सभागृहात प्रवेश केला.
राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु राज्ञा ते प्रतिपूजिताः। पीठेष्वन्ये बृसीष्वन्ये भूमौ केचिदुपाविशन्
राजाच्या पायांना स्पर्श करून आणि राजाकडून सन्मान मिळवून, काही आसनांवर, काही पाटांवर आणि काही जमिनीवर बसले.
ते समेत्य सभायां वै राक्षसा राजशासनात्। यथार्हमुपतस्थुस्ते रावणं राक्षसाधिपम्
राजाच्या आज्ञेवरून एकत्र आलेले ते राक्षस सभागृहात गेले आणि राक्षसांचा अधिपती रावणाजवळ जाऊन योग्य त्या प्रकारे त्याला वंदन केले.
मन्त्रिणश्च यथामुख्या निश्चितार्थेषु पण्डिताः। अमात्याश्च गुणोपेताः सर्वज्ञा बुद्धिदर्शनाः
तेथे मुख्य मंत्री, ठाम निर्णय घेणारे विद्वान, सद्गुणी आणि सर्वज्ञ, बुद्धिमान सल्लागारही उपस्थित होते.
समीयुस्तत्र शतशः शूराश्च बहवस्तथा। सभायां हेमवर्णायां सर्वार्थस्य सुखाय वै
त्या सुवर्णरंगी सभागृहात शेकडो शूर वीरही एकत्र आले होते, सर्व कामांची सोय व्हावी म्हणून.
ततो महात्मा विपुलं सुयुग्यं रथं वरं हेमविचित्रिताङ्गम्। शुभं समास्थाय ययौ यशस्वी विभीषणः संसदमग्रजस्य
मग मोठ्या मनाचा, कीर्तीमान विभीषण, रुंद आणि उत्तम जुळवलेला, सोन्याने सजवलेला सुंदर रथ चढून आपल्या मोठ्या भावाच्या सभागृहाकडे गेला.
स पूर्वजायावरजः शशंस नामाथ पश्चाच्चरणौ ववन्दे। शुकः प्रहस्तश्च तथैव तेभ्यो ददौ यथार्हं पृथगासनानि
तो आपल्या मोठ्या आणि धाकट्या पत्नींसह आला, आपलं नाव सांगितलं आणि सर्वांच्या पायांवर वाकला. शुक आणि प्रहस्त यांनीही त्यांना योग्य त्या वेगळ्या आसनांवर बसवलं.
सुवर्णनानामणिभूषणानां सुवाससां संसदि राक्षसानाम्। तेषां परार्घ्यागुरुचन्दनानां स्रजां च गन्धाः प्रववुः समन्तात्
त्या राक्षसांच्या सभेत, सोनं आणि विविध रत्नांनी सजलेले, सुंदर वस्त्र परिधान केलेले, उत्तम अगरू आणि चंदनाचा सुगंध, तसेच मौल्यवान फुलमाळांचा दरवळ सर्वत्र पसरला होता.
न चुक्रुशुर्नानृतमाह कश्चित् सभासदो नापि जजल्पुरुच्चैः। संसिद्धार्थाः सर्व एवोग्रवीर्या भर्तुः सर्वे ददृशुश्चाननं ते
सभेत कुणीही खोटं बोललं नाही, कुणीही मोठ्याने बोललं नाही; सर्वजण आपल्या उद्दिष्टात यशस्वी, बलवान होते आणि सर्वांनी आपल्या स्वामीकडे पाहिलं.
स रावणः शस्त्रभृतां मनस्विनां महाबलानां समितौ मनस्वी। तस्यां सभायां प्रभया चकाशे मध्ये वसूनामिव वज्रहस्तः
शस्त्रधारी आणि बलवान वीरांमध्ये ठाम असलेला रावण त्या सभेत आपल्या तेजाने चमकत होता, जणू काही वसुंच्या मध्ये वज्रधारी इंद्रच.
thumb|द्वादशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे युद्धकाण्डे द्वादशः सर्गः ॥६-
आता बारावा सर्ग ऐका.
स तां परिषदं कृत्स्नां समीक्ष्य समितिंजयः। प्रचोदयामास तदा प्रहस्तं वाहिनीपतिम्
समरात नेहमी विजय मिळवणाऱ्या त्याने सगळ्या सभेवर नजर टाकली आणि मग सेनापती प्रहस्ताला पुढे बोलावले.
सेनापते यथा ते स्युः कृतविद्याश्चतुर्विधाः। योधा नगररक्षायां तथा व्यादेष्टुमर्हसि
सेनापती, युद्धकलेत निपुण असे चारही प्रकारचे सैनिक नगराच्या रक्षणासाठी योग्य त्या ठिकाणी नेमावेत.
स प्रहस्तः प्रणीतात्मा चिकीर्षन् राजशासनम्। विनिक्षिपद् बलं सर्वं बहिरन्तश्च मन्दिरे
राजाच्या आज्ञेप्रमाणे वागण्याचा निश्चय करून, प्रहस्ताने संपूर्ण सैन्य राजवाड्याच्या आत आणि बाहेर योग्य त्या ठिकाणी लावले.
ततो विनिक्षिप्य बलं सर्वं नगरगुप्तये। प्रहस्तः प्रमुखे राज्ञो निषसाद जगाद च
नंतर प्रहस्ताने सगळे सैन्य नगराच्या रक्षणासाठी ठेवले आणि राजाच्या समोर बसून बोलू लागला.
विहितं बहिरन्तश्च बलं बलवतस्तव। कुरुष्वाविमनाः क्षिप्रं यदभिप्रेतमस्ति ते
तुमच्या आज्ञेप्रमाणे राजवाड्याच्या आत आणि बाहेर सैन्य नीट लावले आहे; आता तुम्ही मनात काही शंका न ठेवता जे करायचे आहे ते लवकर करा.
प्रहस्तस्य वचः श्रुत्वा राजा राज्यहितैषिणः। सुखेप्सुः सुहृदां मध्ये व्याजहार स रावणः
प्रहस्ताचे बोलणे ऐकून, राज्याच्या हितासाठी आणि मित्रांच्या सुखासाठी इच्छित असलेला राजा रावण आपल्या हितचिंतकांमध्ये बोलू लागला.
प्रियाप्रिये सुखे दुःखे लाभालाभे हिताहिते। धर्मकामार्थकृच्छ्रेषु यूयमर्हथ वेदितुम्
आनंद-दुःख, लाभ-हानी, प्रिय-अप्रिय, हित-अहित आणि धर्म, काम, अर्थ यातील कठीण प्रसंग — या सगळ्या गोष्टी तुम्ही जाणण्यास योग्य आहात.
सर्वकृत्यानि युष्माभिः समारब्धानि सर्वदा। मन्त्रकर्मनियुक्तानि न जातु विफलानि मे
तुम्ही नेहमीच सर्व कामे योग्य मंत्रणा आणि कृतीने सुरू केलीत, आणि ती कधीच निष्फळ गेली नाहीत.
ससोमग्रहनक्षत्रैर्मरुद्भिरिव वासवः। भवद्भिरहमत्यर्थं वृतः श्रियमवाप्नुयाम्
जसे इंद्राला चंद्र, ग्रह, तारे आणि वारे यांच्याने वेढलेले असते, तसे मला तुम्ही सगळे मिळून मोठी समृद्धी मिळवून देता.
अहं तु खलु सर्वान् वः समर्थयितुमुद्यतः। कुम्भकर्णस्य तु स्वप्नान् नेममर्थमचोदयम्
मी तर सर्वांचा आधार व्हायला तयार आहे; पण कुम्भकर्णाच्या झोपेबद्दल मी काहीच सांगितले नाही.
अयं हि सुप्तः षण्मासान् कुम्भकर्णो महाबलः। सर्वशस्त्रभृतां मुख्यः स इदानीं समुत्थितः
हा कुम्भकर्ण, प्रचंड बळाचा, सहा महिने झोपलेला होता; तो सर्व शस्त्रधारकांत श्रेष्ठ आहे आणि आता जागा झाला आहे.
सा मे न शय्यामारोढुमिच्छत्यलसगामिनी। त्रिषु लोकेषु चान्या मे न सीतासदृशी तथा
ती मंद हालचाल करणारी स्त्री माझ्या शय्येवर यायला तयार नाही; आणि या तिन्ही लोकांत मला सीतेसारखी दुसरी कुणीच वाटत नाही.
तनुमध्या पृथुश्रोणी शरदिन्दुनिभानना। हेमबिम्बनिभा सौम्या मायेव मयनिर्मिता
कंबर बारीक, नितंब भरदार, चेहरा शरदचंद्रासारखा उजळ, सोन्यासारखी कोमल, जणू काही मायाने स्वतः घडवलेली.
सुलोहिततलौ श्लक्ष्णौ चरणौ सुप्रतिष्ठितौ। दृष्ट्वा ताम्रनखौ तस्या दीप्यते मे शरीरजः
तिचे पाय सुंदर, गुळगुळीत आणि घट्ट बसलेले, तळवे लालसर; तिचे तांबडे नखं पाहून माझ्या अंगात वासना पेटते.