पितृपैतामहं चैतत् पूर्वकैरभिरक्षितम्। न मे मधुवनं हन्याददृष्ट्वा जनकात्मजाम्
हे मधुवन माझ्या पूर्वजांनी जपलेलं आहे. जनकनंदिनीचं दर्शन केल्याशिवाय त्यांनी हे मधुवन नक्कीच फोडलं नसतं.
कौसल्या सुप्रजा राम समाश्वसिहि सुव्रत। दृष्टा देवी न संदेहो न चान्येन हनूमता
कौसल्येचा सुपुत्र राम, धीर धर. देवीचं दर्शन झालं आहे, यात शंका नाही, आणि तेही हनुमानानेच केलं आहे.
नह्यन्यः कर्मणो हेतुः साधनेऽस्य हनूमतः। हनूमतीह सिद्धिश्च मतिश्च मतिसत्तम
या कार्याच्या सिद्धीसाठी हनुमानाशिवाय दुसरा कोणताही कारण नाही. हनुमानामध्येच यश आणि उत्तम बुध्दी आहे.
व्यवसायश्च शौर्यं च श्रुतं चापि प्रतिष्ठितम्। जाम्बवान् यत्र नेता स्यादङ्गदश्च हरीश्वरः
जिथे जांबवान नेता आहे, अंगद वानरांचा प्रमुख आहे, तिथे निश्चय, शौर्य आणि ठाम ज्ञान असतंच.
हनूमांश्चाप्यधिष्ठाता न तत्र गतिरन्यथा। मा भूश्चिन्तासमायुक्तः सम्प्रत्यमितविक्रम
जिथे हनुमान प्रमुख आहे, तिथे दुसरं काही घडू शकत नाही. तू आता चिंता करू नकोस, हे मोजक्या पराक्रमाचे.
यदा हि दर्पितोदग्राः संगताः काननौकसः। नैषामकृतकार्याणामीदृशः स्यादुपक्रमः
हे वनवासी वानर गर्वाने आणि उत्साहाने एकत्र आले असताना, त्यांचं काम पूर्ण झाल्याशिवाय असा परत येणं शक्यच नव्हतं.
वनभङ्गेन जानामि मधूनां भक्षणेन च। ततः किलकिलाशब्दं शुश्रावासन्नमम्बरे
वन फोडल्यामुळे आणि मध खाल्ल्यामुळे मला समजलं; मग आकाशात जवळपास गोंगाटाचा आवाज ऐकू आला.
हनूमत्कर्मदृप्तानां नदतां काननौकसाम्। किष्किन्धामुपयातानां सिद्धिं कथयतामिव
हनुमानाच्या कर्तृत्वामुळे आनंदलेले, गर्जना करत आणि यशाची बातमी सांगत वानर वनातून किष्किंधेच्या दिशेने आले.
ततः श्रुत्वा निनादं तं कपीनां कपिसत्तमः। आयताञ्चितलाङ्गूलः सोऽभवद्हृष्टमानसः
मग त्या वानरांचा गजर ऐकून, लांब उंच शेपूट असलेला श्रेष्ठ वानर, मनाने धैर्यवान झाला.
आजग्मुस्तेऽपि हरयो रामदर्शनकाङ्क्षिणः। अङ्गदं पुरतः कृत्वा हनूमन्तं च वानरम्
ते वानरही रामाचं दर्शन घेण्यासाठी आले, अंगदाला पुढे ठेवून आणि हनुमानासह.
तेऽङ्गदप्रमुखा वीराः प्रहृष्टाश्च मुदान्विताः। निपेतुर्हरिराजस्य समीपे राघवस्य च
अंगदाच्या नेतृत्वाखालील ते वीर, आनंदित आणि हर्षाने भरलेले, वानरराजाजवळ आणि राघवाजवळ उतरले.
हनूमांश्च महाबाहुः प्रणम्य शिरसा ततः। नियतामक्षतां देवीं राघवाय न्यवेदयत्
मग महाबली हनुमानाने वाकून रामाला सांगितलं की देवी सुरक्षित आणि स्थिर आहे.
दृष्टा देवीति हनुमद्वदनादमृतोपमम्। आकर्ण्य वचनं रामो हर्षमाप सलक्ष्मणः
'देवीचं दर्शन झालं' — हनुमानाच्या अमृतासारख्या या शब्दांनी राम आणि लक्ष्मण दोघेही आनंदित झाले.
निश्चितार्थं ततस्तस्मिन् सुग्रीवं पवनात्मजे। लक्ष्मणः प्रीतिमान् प्रीतं बहुमानादवैक्षत
त्यावर लक्ष्मणाने सत्य निश्चित झाल्यावर, सुग्रीव आणि पवनपुत्राकडे मोठ्या प्रेमाने आणि आदराने पाहिलं.
प्रीत्या च परयोपेतो राघवः परवीरहा। बहुमानेन महता हनूमन्तमवैक्षत
राघव, शत्रूंचा संहार करणारा, अत्यंत आनंदित आणि मोठ्या सन्मानाने हनुमानाकडे पाहू लागला.
thumb|पञ्चषष्ठितमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे पञ्चषष्ठितमः सर्गः ॥५-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणातील सुंदरकांडातील पंचषष्टितम सर्ग ऐका.
ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम्। प्रणम्य शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम्
मग ते प्रस्रवण पर्वतावर आणि सुंदर अरण्यात गेले, आणि राम व बलवान लक्ष्मण यांना वाकून नमस्कार केला.
युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च। प्रवृत्तिमथ सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः
युवराज सुग्रीवाला पुढे ठेवून, त्याला नमस्कार करून, त्यांनी सीतेच्या बातमीचं सांगणं सुरू केलं.
रावणान्तःपुरे रोधं राक्षसीभिश्च तर्जनम्। रामे समनुरागं च यथा च नियमः कृतः
रावणाच्या अंतःपुरात तिला डांबून ठेवले होते, राक्षसींनी तिला वारंवार धमकावले, तिचे रामावर असलेले प्रेम आणि तिने घेतलेली व्रतांची आचरण याबद्दल त्यांनी सांगितले.
एतदाख्याय ते सर्वं हरयो रामसंनिधौ। वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत्
हे सर्व रामासमोर सांगून झाल्यावर, वानरांनी वैदेही सुखरूप आहे हे ऐकले आणि रामाच्या पुढील शब्दांची वाट पाहू लागले.
क्व सीता वर्तते देवी कथं च मयि वर्तते। एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः
राम म्हणाले, "सीता देवी सध्या कुठे आहे आणि माझ्याबद्दल तिची स्थिती कशी आहे? वानरांनो, वैदेहीबद्दल सर्व काही मला सांगा."
रामस्य गदितं श्रुत्वा हरयो रामसंनिधौ। चोदयन्ति हनूमन्तं सीतावृत्तान्तकोविदम्
रामाचे बोलणे ऐकून वानरांनी रामासमोर सीतेच्या सर्व घडामोडी जाणणाऱ्या हनुमंताला बोलण्यासाठी प्रोत्साहित केले.
श्रुत्वा तु वचनं तेषां हनूमान् मारुतात्मजः। प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै तां दिशं प्रति
त्यांचे शब्द ऐकून, वायुपुत्र हनुमानाने सीतेच्या दिशेने वाकून, डोक्याने नमस्कार केला.
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः सीताया दर्शनं यथा। तं मणिं काञ्चनं दिव्यं दीप्यमानं स्वतेजसा
वाक्य जाणणाऱ्या हनुमानाने सांगितले, "सीतेचे दर्शन असे झाले; हा दिव्य, सोन्याचा, स्वतःच्या तेजाने चमकणारा दागिना आहे."
दत्त्वा रामाय हनुमांस्ततः प्राञ्जलिरब्रवीत्। समुद्रं लङ्घयित्वाहं शतयोजनमायतम्
तो तेजस्वी सोन्याचा दागिना रामाला देऊन, हनुमानाने हात जोडून म्हटले, "मी शंभर योजन रुंदीच्या समुद्रावरून उडी मारली."
अगच्छं जानकीं सीतां मार्गमाणो दिदृक्षया। तत्र लङ्केति नगरी रावणस्य दुरात्मनः
"जानकी सीतेचा शोध घेत, तिला पाहण्याची इच्छा बाळगून मी तिथे गेलो. तिथे 'लंका' नावाचे, दुष्ट रावणाचे शहर आहे."
दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे वसति दक्षिणे। तत्र सीता मया दृष्टा रावणान्तःपुरे सती
"दक्षिण समुद्राच्या दक्षिण किनाऱ्यावर, तिथे ती राहते. तिथेच मी रावणाच्या अंतःपुरात असलेली सीता पाहिली."
त्वयि संन्यस्य जीवन्ती रामा राम मनोरथम्। दृष्टा मे राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः
"राम, तिने आपले जीवन तुझ्यावर ठेवले आहे आणि तुझ्या इच्छेवरच जगते आहे. मी तिला राक्षसींमध्ये वारंवार धमकावली जाताना पाहिले."
राक्षसीभिर्विरूपाभी रक्षिता प्रमदावने। दुःखमापद्यते देवी त्वया वीर सुखोचिता
"भयानक राक्षसींनी अशोकवनात तिला पहारा दिला आहे. वीर, तुझ्यासोबत सुखी राहिलेली देवी तिथे दुःख भोगत आहे."
रावणान्तःपुरे रुद्धा राक्षसीभिः सुरक्षिता। एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा
रावणाच्या अंतःपुरात तिला डांबून ठेवले आहे, राक्षसींनी तिला नीट राखले आहे, तिचे केस एकच वेणी बांधलेले, ती खचलेली आहे आणि तिचे मन नेहमी तुझ्यातच गुंतले आहे.