तपस्तस्यां हि कुर्वत्यां परिचर्यां चकार ह। सहस्राक्षो नरश्रेष्ठ परया गुणसम्पदा
ती तप करत असताना, हे श्रेष्ठ पुरुषा, इंद्राने तिची मोठ्या गुणांनी सेवा केली.
अग्निं कुशान् काष्ठमपः फलं मूलं तथैव च। न्यवेदयत् सहस्राक्षो यच्चान्यदपि कांक्षितम्
इंद्राने तिला अग्नी, कुश, लाकूड, पाणी, फळं, कंद आणि तिला हवी असलेली इतर सर्व वस्तू पुरवल्या.
गात्रसंवाहनैश्चैव श्रमापनयनैस्तथा। शक्रः सर्वेषु कालेषु दितिं परिचचार ह
गात्रांना मालिश करून आणि थकवा दूर करून, इंद्र नेहमीच दितीची सेवा करत होता.
पूर्णे वर्षसहस्रे सा दशोने रघुनन्दन। दितिः परमसंहृष्टा सहस्राक्षमथाब्रवीत्
हजार वर्षांपैकी फक्त दहा वर्षं शिल्लक असताना, हे रघुनंदना, दिती अत्यंत आनंदाने इंद्राशी बोलली.
तपश्चरन्त्या वर्षाणि दश वीर्यवतां वर। अवशिष्टानि भद्रं ते भ्रातरं द्रक्ष्यसे ततः
हे वीर्यवानांमध्ये श्रेष्ठ, माझ्या तपाचे फक्त दहा वर्षं उरली आहेत; त्यानंतर, तुझा भाऊ तुला दिसेल, तुझं कल्याण होवो.
यमहं त्वत्कृते पुत्र तमाधास्ये जयोत्सुकम्। त्रैलोक्यविजयं पुत्र सह भोक्ष्यसि विज्वर
मी तुझ्यासाठी जो मुलगा जन्माला घालीन, तो विजयासाठी उत्सुक असेल आणि तो तुझ्यासोबत, कोणतीही बाधा न येता, तीनही लोकांचा विजय मिळवेल.
याचितेन सुरश्रेष्ठ पित्रा तव महात्मना। वरो वर्षसहस्रान्ते मम दत्तः सुतं प्रति
हे देवांमध्ये श्रेष्ठ, तुझ्या विनंतीवरून तुझ्या महान पित्याने मला हजार वर्षांच्या शेवटी मुलाबद्दल वर दिला आहे.
इत्युक्त्वा च दितिस्तत्र प्राप्ते मध्यं दिनेश्वरे। निद्रयापहृता देवी पादौ कृत्वाथ शीर्षतः
असं सांगून, दिती जेव्हा दुपार जवळ आली, तेव्हा झोपेने ग्रासली गेली आणि तिने पाय डोक्याजवळ ठेवले.
दृष्ट्वा तामशुचिं शक्रः पादयोः कृतमूर्धजाम्। शिरःस्थाने कृतौ पादौ जहास च मुमोद च
तिला अशुद्ध अवस्थेत, केस पायाजवळ आणि पाय डोक्याजागी पाहून, इंद्राने हसला आणि आनंद मानला.
तस्याः शरीरविवरं प्रविवेश पुरंदरः। गर्भं च सप्तधा राम चिच्छेद परमात्मवान्
तिच्या शरीरातील फटीतून इंद्र आत गेला आणि, हे राम, आपल्या अद्भुत शक्तीने तिच्या गर्भाला सात भागांत विभागलं.
भिद्यमानस्ततो गर्भो वज्रेण शतपर्वणा। रुरोद सुस्वरं राम ततो दितिरबुध्यत
शंभर टोकांच्या वज्राने गर्भ फोडला जात असताना, तो गोड आवाजात रडू लागला, हे राम, आणि मग दिती जागी झाली.
मा रुदो मा रुदश्चेति गर्भं शक्रोऽभ्यभाषत। बिभेद च महातेजा रुदन्तमपि वासवः
इंद्राने गर्भाला सांगितलं, 'रडू नकोस, रडू नकोस,' पण तो रडत असतानाच तेजस्वी इंद्राने त्याला फाडलं.
न हन्तव्यं न हन्तव्यमित्येव दितिरब्रवीत्। निष्पपात ततः शक्रो मातुर्वचनगौरवात्
दिती म्हणाली, 'मारू नकोस, मारू नकोस,' आणि मग आईच्या शब्दांचा मान ठेवून इंद्राने तेथून माघार घेतली.
प्राञ्जलिर्वज्रसहितो दितिं शक्रोऽभ्यभाषत। अशुचिर्देवि सुप्तासि पादयोः कृतमूर्धजा
इंद्राने वज्र हातात घेऊन, हात जोडून दितीला म्हणाला, 'देवी, तू अपवित्र अवस्थेत झोपली होतीस, डोकं पायाजवळ ठेवलं होतंस.'
तदन्तरमहं लब्ध्वा शक्रहन्तारमाहवे। अभिन्दं सप्तधा देवि तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि
'त्या वेळी मी संधी साधून, देवी, युद्धात मला मारणारा असलेला गर्भ सात भागांत फाडला. यासाठी तू मला माफ करावंस.'
thumb|सप्तचत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे बालकाण्डे सप्तचत्वारिंशः सर्गः ॥१-
श्रीवाल्मीकी रामायणाच्या बालकांडातील सत्तेचाळीसावा सर्ग ऐका.
सप्तधा तु कृते गर्भे दितिः परमदुःखिता। सहस्राक्षं दुराधर्षं वाक्यं सानुनयाब्रवीत्
गर्भ सात भागांत विभागला गेल्यावर, फार दुःखी झालेली दिती कोमल शब्दांत त्या जिंकता न येणाऱ्या सहस्त्र नेत्र असलेल्या इंद्राशी बोलली.
ममापराधाद् गर्भोऽयं सप्तधा शकलीकृतः। नापराधो हि देवेश तवात्र बलसूदन
'माझ्या चुकीमुळे हा गर्भ सात भागांत विभागला गेला; देवाधिदेव, बलांचा संहार करणाऱ्या, या गोष्टीत तुझी काहीही चूक नाही.'
प्रियं त्वत्कृतमिच्छामि मम गर्भविपर्यये। मरुतां सप्त सप्तानां स्थानपाला भवन्तु ते
'माझ्या गर्भाच्या या उलटफेरीबद्दल तू माझ्यासाठी काहीतरी आनंददायक करावं अशी माझी इच्छा आहे; हे सातजण मारुतांच्या सात गटांचे रक्षक व्हावेत.'
वातस्कन्धा इमे सप्त चरन्तु दिवि पुत्रक। मारुता इति विख्याता दिव्यरूपा ममात्मजाः
'हे सातजण, वाऱ्यावर स्वार होऊन, पुत्रा, आकाशात संचार करोत; हे दिव्य रूपाचे, माझ्या पोटी जन्मलेले, मारुत म्हणून प्रसिद्ध व्हावेत.'
ब्रह्मलोकं चरत्वेक इन्द्रलोकं तथापरः। दिव्यवायुरिति ख्यातस्तृतीयोऽपि महायशाः
'त्यातील एक ब्रह्मलोकात, दुसरा इंद्रलोकात संचार करो; तिसरा दिव्यवायू म्हणून प्रसिद्ध होवो, आणि त्याची कीर्ती मोठी असो.'
चत्वारस्तु सुरश्रेष्ठ दिशो वै तव शासनात्। संचरिष्यन्ति भद्रं ते कालेन हि ममात्मजाः
'आणि चारजण, देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, तुझ्या आज्ञेने, दिशादिशांना संचार करतील. तुझं कल्याण होवो; हे माझे पुत्र आहेत.'
त्वत्कृतेनैव नाम्ना वै मारुता इति विश्रुताः। तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः
'तुझ्या कृतीमुळे त्यांना मारुत हे नाव मिळेल. तिचं हे बोल ऐकून, सहस्त्र नेत्र असलेला पुरंदर—'
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यमतीदं बलसूदनः। सर्वमेतद् यथोक्तं ते भविष्यति न संशयः
बलांचा संहार करणारा, हात जोडून म्हणाला, 'हे सर्व तुझ्या सांगितल्याप्रमाणेच होईल, यात काहीही शंका नाही.'
विचरिष्यन्ति भद्रं ते देवरूपास्तवात्मजाः। एवं तौ निश्चयं कृत्वा मातापुत्रौ तपोवने
'तुझे हे दिव्य रूपाचे पुत्र तुझ्या इच्छेनुसार संचार करतील. अशा प्रकारे आई आणि मुलाने तपोवनात ठरवले.'
जग्मतुस्त्रिदिवं राम कृतार्थाविति नः श्रुतम्। एष देशः स काकुत्स्थ महेन्द्राध्युषितः पुरा
'हे राम, असं ऐकलं जातं की, आपली इच्छा पूर्ण करून ते दोघं स्वर्गात गेले. हा तो प्रदेश आहे, काकुत्स्था, पूर्वी जिथे महेंद्र राहिला होता.'
दितिं यत्र तपःसिद्धामेवं परिचचार सः। इक्ष्वाकोस्तु नरव्याघ्र पुत्रः परमधार्मिकः
इथेच तपस्येने सिद्ध झालेली दिती वावरत होती. आणि नरव्याघ्रा, इक्ष्वाकूचा पुत्र, परमधार्मिक—
अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुतः। तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता
अलंबुषेपासून जन्मलेला, विशाल म्हणून प्रसिद्ध झाला; आणि त्यानेच या ठिकाणी विशाल नावाचं नगर वसवलं.
विशालस्य सुतो राम हेमचन्द्रो महाबलः। सुचन्द्र इति विख्यातो हेमचन्द्रादनन्तरः
विशालाचा पुत्र महाबलवान हेमचंद्र, आणि हेमचंद्रानंतर त्याचा सुप्रसिद्ध पुत्र सुचंद्र झाला.
सुचन्द्रतनयो राम धूम्राश्व इति विश्रुतः। धूम्राश्वतनयश्चापि सृञ्जयः समपद्यत
सुचंद्राचा सुपुत्र धूम्राश्व म्हणून प्रसिद्ध होता, आणि धूम्राश्वाचा मुलगा सृंजय झाला.