अवोचद् यदि तत् तथ्यं भवेयं शरणं हि वः। तां चाहं तादृशीं दृष्ट्वा सीताया दारुणां दशाम्
म्हणाली, "हे खरे असेल तर मी नक्कीच तुमची आसरा होईन; आणि मी सीतेची अशी भयंकर अवस्था पाहिली—"
चिन्तयामास विश्रान्तो न च मे निर्वृतं मनः। सम्भाषणार्थे च मया जानक्याश्चिन्तितो विधिः
विश्रांती घेत मी विचार केला, पण मनाला शांतता मिळाली नाही; जानकीशी कसे बोलावे याचा मी मार्ग शोधत होतो.
इक्ष्वाकुकुलवंशस्तु स्तुतो मम पुरस्कृतः। श्रुत्वा तु गदितां वाचं राजर्षिगणभूषिताम्
इक्ष्वाकू कुळाचा गौरव मी केला आणि तो पुढे ठेवला; राजर्षींच्या वाणीने सुशोभित ती वचने ऐकून—
प्रत्यभाषत मां देवी बाष्पैः पिहितलोचना। कस्त्वं केन कथं चेह प्राप्तो वानरपुङ्गव
त्या देवीने मला उत्तर दिले, डोळ्यांत अश्रू भरलेले—'तू कोण? कोणामुळे आणि कसा इथे आलास, वानरांमध्ये श्रेष्ठ?'
का च रामेण ते प्रीतिस्तन्मे शंसितुमर्हसि। तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा अहमप्यब्रुवं वचः
'आणि तुला रामाबद्दल काय प्रेम आहे, ते मला सांग.' तिचे हे शब्द ऐकून मीही बोललो.
देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः। सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्द्रो महाबलः
'देवी, तुझ्या पती रामाचा एक पराक्रमी आणि बलवान मित्र आहे, त्याचे नाव सुग्रीव, वानरांचा राजा.'
तस्य मां विद्धि भृत्यं त्वं हनूमन्तमिहागतम्। भर्त्रा सम्प्रहितस्तुभ्यं रामेणाक्लिष्टकर्मणा
'मी त्याचा सेवक हनुमान आहे, तुझ्या निर्दोष पती रामाने मला तुझ्याकडे पाठवले आहे, हे जाण.'
इदं तु पुरुषव्याघ्रः श्रीमान् दाशरथिः स्वयम्। अङ्गुलीयमभिज्ञानमदात् तुभ्यं यशस्विनि
'हे बघ, हे ओळखीचे चिन्ह आहे, जे तेजस्वी दशरथपुत्र, पुरुषसिंह, स्वतः तुझ्यासाठी दिले आहे.'
तदिच्छामि त्वयाज्ञप्तं देवि किं करवाण्यहम्। रामलक्ष्मणयोः पार्श्वं नयामि त्वां किमुत्तरम्
म्हणून, देवी, तू सांग काय करावं? मी तुला राम आणि लक्ष्मण यांच्या जवळ घेऊन जावं का? तुझं उत्तर काय आहे?
एतच्छ्रुत्वा विदित्वा च सीता जनकनन्दिनी। आह रावणमुत्पाट्य राघवो मां नयत्विति
हे ऐकून आणि समजून, जनकाची कन्या सीता म्हणाली, 'राघवाने रावणाचा नाश करून मला घेऊन जावं.'
प्रणम्य शिरसा देवीमहमार्यामनिन्दिताम्। राघवस्य मनोह्लादमभिज्ञानमयाचिषम्
मी त्या निष्कलंक आणि आदरणीय देवीला नम्रपणे वंदन करून, रामाच्या मनाला आनंद मिळावा म्हणून ओळख देण्याची विनंती केली.
अथ मामब्रवीत् सीता गृह्यतामयमुत्तमः। मणिर्येन महाबाहू रामस्त्वां बहु मन्यते
मग सीता मला म्हणाली, 'हा उत्तम मणी घे, ज्यामुळे बलवान राम तुला फार मानतो.'
इत्युक्त्वा तु वरारोहा मणिप्रवरमुत्तमम्। प्रायच्छत् परमोद्विग्ना वाचा मां संदिदेश ह
असं सांगून, ती श्रेष्ठ आणि अतिशय चिंतीत असलेली देवी, मला तो उत्कृष्ट मणी दिला आणि शब्दांनी माझ्यावर विश्वास ठेवला.
ततस्तस्यै प्रणम्याहं राजपुत्र्यै समाहितः। प्रदक्षिणं परिक्राममिहाभ्युद्गतमानसः
मग मी त्या राजकन्येला श्रद्धेने वंदन करून, तिची प्रदक्षिणा केली आणि मनात परतण्याचा निर्धार करून निघालो.
उत्तरं पुनरेवाह निश्चित्य मनसा तदा। हनूमन् मम वृत्तान्तं वक्तुमर्हसि राघवे
मग मनाशी ठरवून, तिने पुन्हा मला सांगितलं, 'हनुमान, तू माझी कथा राघवाला सांगायलाच हवी.'
यथा श्रुत्वैव नचिरात् तावुभौ रामलक्ष्मणौ। सुग्रीवसहितौ वीरावुपेयातां तथा कुरु
'जेणेकरून राम आणि लक्ष्मण, सुग्रीवासह, हे ऐकून लवकर येतील, तसंच कर.'
यदन्यथा भवेदेतद् द्वौ मासौ जीवितं मम। न मां द्रक्ष्यति काकुत्स्थो म्रिये साहमनाथवत्
'जर तसं झालं नाही, तर दोन महिनेच माझं आयुष्य उरेल; काकुत्स्थ मला पाहणार नाही, तर मी अनाथासारखी मरेल.'
तच्छ्रुत्वा करुणं वाक्यं क्रोधो मामभ्यवर्तत। उत्तरं च मया दृष्टं कार्यशेषमनन्तरम्
ती करूणायुक्त वाक्यं ऐकून माझ्या मनात राग आला; मग मी पुढे काय करावं हे विचार केलं.
ततोऽवर्धत मे कायस्तदा पर्वतसंनिभः। युद्धाकाङ्क्षी वनं तस्य विनाशयितुमारभे
मग माझं शरीर पर्वतासारखं वाढलं; युद्धाची इच्छा घेऊन मी त्या वनाचा नाश करायला सुरुवात केली.
तद् भग्नं वनखण्डं तु भ्रान्तत्रस्तमृगद्विजम्। प्रतिबुद्ध्य निरीक्षन्ते राक्षस्यो विकृताननाः
मग त्या राक्षसी, भयानक चेहऱ्याच्या, त्या तुटलेल्या आणि विखुरलेल्या वनात, घाबरलेल्या आणि गोंधळलेल्या हरणं आणि पक्ष्यांना पाहून जागी झाल्या.
मां च दृष्ट्वा वने तस्मिन् समागम्य ततस्ततः। ताः समभ्यागताः क्षिप्रं रावणायाचचक्षिरे
माझं त्या वनात पाहून, त्या राक्षसी पटकन एकत्र आल्या आणि रावणाला सांगायला गेल्या.
राजन् वनमिदं दुर्गं तव भग्नं दुरात्मना। वानरेण ह्यविज्ञाय तव वीर्यं महाबल
राजा, तुझं हे कठीण आणि सुरक्षित वन, एका वाईट वानराने नष्ट केलं, त्याला तुझ्या मोठ्या शक्तीची माहिती नाही.
तस्य दुर्बुद्धिता राजंस्तव विप्रियकारिणः। वधमाज्ञापय क्षिप्रं यथासौ न पुनर्व्रजेत्
त्याच्या वाईट विचारामुळे आणि तुझ्या मनाविरुद्ध केलेल्या कृतीमुळे, राजा, लवकर त्याचा मृत्यू आज्ञा दे, जेणेकरून तो पुन्हा येणार नाही.
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रेण विसृष्टा बहुदुर्जयाः। राक्षसाः किंकरा नाम रावणस्य मनोऽनुगाः
हे ऐकून, राक्षसांचा राजा रावणाने, आपल्या इच्छेनुसार वागणारे आणि फार शक्तिशाली किंकर नावाचे राक्षस पाठवले.
तेषामशीतिसाहस्रं शूलमुद्गरपाणिनाम्। मया तस्मिन् वनोद्देशे परिघेण निषूदितम्
त्यांच्यातील ऐंशी हजार, शूल आणि गदा हातात घेऊन, मी त्या वनात माझ्या लोखंडी गजाने ठार केले.
तेषां तु हतशिष्टा ये ते गता लघुविक्रमाः। निहतं च मया सैन्यं रावणायाचचक्षिरे
त्यांपैकी जे वाचले, ते चपळपणे रावणाकडे गेले आणि त्याचं सैन्य माझ्यामुळे नष्ट झाल्याचं सांगितलं.
ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना चैत्यप्रासादमुत्तमम्। तत्रस्थान् राक्षसान् हत्वा शतं स्तम्भेन वै पुनः
मग माझ्या मनात मोठ्या मंदिरावर हल्ला करण्याची कल्पना आली. तिथे मी एक खांब घेऊन शंभर राक्षसांना ठार मारलं.
ललामभूतो लङ्काया मया विध्वंसितो रुषा। ततः प्रहस्तस्य सुतं जम्बुमालिनमादिशत्
लंकाचा शोभा असलेला तो भाग मी रागाने उद्ध्वस्त केला. त्यानंतर रावणाने प्रहस्ताचा मुलगा जांबुमालीला पाठवले.
राक्षसैर्बहुभिः सार्धं घोररूपैर्भयानकैः। तमहं बलसम्पन्नं राक्षसं रणकोविदम्
तो अनेक भयानक आणि भीतीदायक राक्षसांसह आला, शक्तिशाली आणि युद्धात कुशल होता, त्याला मी सामोरा गेलो.
परिघेणातिघोरेण सूदयामि सहानुगम्। तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्तु मन्त्रिपुत्रान् महाबलान्
मी अतिशय भयानक लोखंडी गदा घेऊन त्याला आणि त्याच्या साथीदारांना ठार मारलं. हे ऐकून राक्षसांचा राजा रावणाने मंत्र्यांच्या शक्तिशाली मुलांना पाठवले.