तां दृष्ट्वा तादृशीं नारीं रामपत्नीं यशस्विनीम्। तत्रैव शिंशपावृक्षे पश्यन्नहमवस्थितः
अशी रामपत्नी, कीर्तीशाली स्त्री पाहून, मी त्या शिंशपा झाडावरच थांबून तिला पाहू लागलो.
ततो हलहलाशब्दं काञ्चीनूपुरमिश्रितम्। शृणोम्यधिकगम्भीरं रावणस्य निवेशने
मग मला रावणाच्या राजवाड्यातून कांच्यांचे आणि नुपुरांचे आवाज मिसळलेला, खोल आणि गडद गोंधळ ऐकू आला.
ततोऽहं परमोद्विग्नः स्वरूपं प्रत्यसंहरम्। अहं च शिंशपावृक्षे पक्षीव गहने स्थितः
मग मी फारच घाबरून माझं खरं रूप मागे घेतलं आणि शिंशपाच्या दाट फांद्यांमध्ये पक्ष्यासारखा लपून बसलो.
ततो रावणदाराश्च रावणश्च महाबलः। तं देशमनुसम्प्राप्तो यत्र सीताभवत् स्थिता
तेव्हा रावणाच्या बायका आणि बलवान रावण स्वतः ज्या ठिकाणी सीता होती तिथे आले.
तं दृष्ट्वाथ वरारोहा सीता रक्षोगणेश्वरम्। संकुच्योरू स्तनौ पीनौ बाहुभ्यां परिरभ्य च
राक्षसांचा राजा दिसताच सुंदर सिता घाबरून आपल्या मांडी जवळ घेतल्या आणि दोन्ही हातांनी छाती झाकली.
वित्रस्तां परमोद्विग्नां वीक्ष्यमाणामितस्ततः। त्राणं कंचिदपश्यन्तीं वेपमानां तपस्विनीम्
ती फारच घाबरलेली, मनातून अस्वस्थ, इकडे तिकडे पाहणारी, कुणी मदतीला नाही असं वाटणारी, थरथरणारी आणि व्रतस्थ अशी होती.
तामुवाच दशग्रीवः सीतां परमदुःखिताम्। अवाक्शिराः प्रपतितो बहुमन्यस्व मामिति
दशग्रीवाने दुःखाने भरलेल्या सीतेला म्हणाले, 'मी डोकं झुकवून तुझ्या पायांवर पडतोय, कृपया माझं मान ठेव.'
यदि चेत्त्वं तु मां दर्पान्नाभिनन्दसि गर्विते। द्विमासानन्तरं सीते पास्यामि रुधिरं तव
'अगं अभिमानी, जर तू गर्वाने मला स्वीकारणार नाहीस, तर दोन महिन्यांनी मी तुझं रक्त पिऊन टाकीन, सीते.'
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रावणस्य दुरात्मनः। उवाच परमक्रुद्धा सीता वचनमुत्तमम्
रावणाच्या त्या दुष्ट बोल ऐकून, सीता फारच रागावून उत्तम शब्दांनी उत्तर दिलं.
राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः। इक्ष्वाकुवंशनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च
'अरे नीच राक्षसा! मी रामाची पत्नी आहे, ज्याचं तेज अमर्याद आहे, आणि इक्ष्वाकू वंशाच्या दसरथाची सून आहे.'
अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं न पतिता तव। किंस्विद्वीर्य तवानार्य यो मां भर्तुरसंनिधौ
'अशी अपशब्द बोलताना तुझी जीभ अजून कशी पडली नाही? तुझ्यात काय ताकद आहे, जो तू माझ्या नवऱ्याच्या अनुपस्थितीत मला घेऊन गेलास?'
अपहृत्यागतः पाप तेनादृष्टो महात्मना। न त्वं रामस्य सदृशो दास्येऽप्यस्य न युज्यसे
'पाप्या, तू मला चोरून इथे आणलंस, त्या महात्म्याला न दिसता; तू रामाच्या तोडीचाही नाहीस, त्याचा दास व्हायलाही लायक नाहीस.'
अजेयः सत्यवाक् शूरो रणश्लाघी च राघवः। जानक्या परुषं वाक्यमेवमुक्तो दशाननः
'राघव अपराजेय, सत्यवचन, शूर आणि रणात प्रसिद्ध आहे.' अशा कठोर शब्दांनी जानकीने दशाननाला सुनावलं.
जज्वाल सहसा कोपाच्चितास्थ इव पावकः। विवृत्य नयने क्रूरे मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम्
तो रावण अचानक रागाने जणू अग्नीप्रमाणे धगधगला, डोळे मोठे करून उजवा मुठ उगारला.
मैथिलीं हन्तुमारब्धः स्त्रीभिर्हाहाकृतं तदा। स्त्रीणां मध्यात् समुत्पत्य तस्य भार्या दुरात्मनः
तो मैथिलीला मारायला पुढे सरसावला, बायका घाबरून ओरडू लागल्या; तेव्हा त्या दुष्टाच्याच बायकोने, बायकांच्या मधून उडी मारली.
वरा मन्दोदरी नाम तया स प्रतिषेधितः। उक्तश्च मधुरां वाणीं तया स मदनार्दितः
त्यात श्रेष्ठ अशी मंदोदरी नावाची त्याची पत्नी त्याला थांबवते, आणि प्रेमाने भारावून गोड शब्दांनी समजावते.
सीतया तव किं कार्यं महेन्द्रसमविक्रम। मया सह रमस्वाद्य मद्विशिष्टा न जानकी
'महेंद्रासारखी पराक्रमी सीतेशी तुला काय काम? माझ्यासोबत रम, जानकी माझ्याहून काहीच श्रेष्ठ नाही.'
देवगन्धर्वकन्याभिर्यक्षकन्याभिरेव च। सार्धं प्रभो रमस्वेति सीतया किं करिष्यसि
'देव, गंधर्व, यक्ष यांच्या कन्यांसोबत रम, प्रभु; सीतेशी तुला काय करायचं आहे?'
ततस्ताभिः समेताभिर्नारीभिः स महाबलः। उत्थाप्य सहसा नीतो भवनं स्वं निशाचरः
मग त्या सगळ्या स्त्रियांनी वेढून, तो बलाढ्य राक्षस पटकन उठवून त्याच्या महालात घेऊन गेला.
याते तस्मिन् दशग्रीवे राक्षस्यो विकृताननाः। सीतां निर्भर्त्सयामासुर्वाक्यैः क्रूरैः सुदारुणैः
दशग्रीव निघून गेल्यावर, विकृत चेहऱ्याच्या राक्षसी स्त्रिया सीतेला अतिशय कठोर आणि भीषण शब्दांनी धमकवू लागल्या.
तृणवद् भाषितं तासां गणयामास जानकी। गर्जितं च तथा तासां सीतां प्राप्य निरर्थकम्
जानकीने त्यांच्या बोलण्याला तृणासारखे क्षुल्लक समजले, आणि त्यांच्या गर्जनेसुद्धा, सीतेपर्यंत पोहोचून, अर्थहीन वाटली.
वृथा गर्जितनिश्चेष्टा राक्षस्यः पिशिताशनाः। रावणाय शशंसुस्ताः सीताव्यवसितं महत्
मांसाहारी राक्षसींनी फुकाचा धमकी दिली आणि व्यर्थ हालचाली केल्या; त्यांनी सीतेच्या ठाम निर्धाराची बातमी रावणाला सांगितली.
ततस्ताः सहिताः सर्वा विहताशा निरुद्यमाः। परिक्लिश्य समस्तास्ता निद्रावशमुपागताः
मग त्या सर्व राक्षसी एकत्र, आशा संपल्या आणि प्रयत्न थकलेले, दुःखाने त्रस्त होऊन शेवटी झोपेच्या अधीन झाल्या.
तासु चैव प्रसुप्तासु सीता भर्तृहिते रता। विलप्य करुणं दीना प्रशुशोच सुदुःखिता
त्या सर्व झोपल्यावर, पतीच्या हितासाठी समर्पित असलेली सीता, दुःखी आणि दीन होऊन, करुण रडली आणि फारच व्यथित झाली.
तासां मध्यात् समुत्थाय त्रिजटा वाक्यमब्रवीत्। आत्मानं खादत क्षिप्रं न सीतामसितेक्षणाम्
त्यांच्या मध्ये उठून त्रिजटा म्हणाली, "लवकर स्वतःला खा, काळ्या डोळ्यांची सीता नाही."
जनकस्यात्मजां साध्वीं स्नुषां दशरथस्य च। स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः
"ही जनकाची सती कन्या आणि दशरथाची सून—आज मी एक भयंकर, अंगावर काटा आणणारा स्वप्न पाहिला."
रक्षसां च विनाशाय भर्तुरस्या जयाय च। अलमस्मान् परित्रातुं राघवाद् राक्षसीगणम्
"त्या स्वप्नात राक्षसांचा विनाश आणि तिच्या पतीचा विजय दिसतो; पुरे झाले—आपण सर्व राक्षसींनी राघवाकडून रक्षण मागूया."
अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते। यदि ह्येवंविधः स्वप्नो दुःखितायाः प्रदृश्यते
"आपण वैदेहीला क्षमा मागूया; हे मला योग्य वाटते. कारण अशा प्रकारचे स्वप्न जर एखाद्या दुःखी स्त्रीला दिसले—"
सा दुःखैर्विविधैर्मुक्ता सुखमाप्नोत्यनुत्तमम्। प्रणिपातप्रसन्ना हि मैथिली जनकात्मजा
"तर ती सर्व दुःखांतून मुक्त होऊन श्रेष्ठ सुख मिळवते; कारण जनककन्या मैथिली वाकून नमस्कार करणाऱ्यांवर कृपाळू आहे."
अलमेषा परित्रातुं राक्षस्यो महतो भयात्। ततः सा ह्रीमती बाला भर्तुर्विजयहर्षिता
"हीच मोठ्या संकटातून राक्षसींचे रक्षण करू शकते." मग ती लाजाळू तरुणी, पतीच्या विजयाने आनंदित झाली—