बाढमित्येव तां वाणीं प्रत्यगृह्णामहं ततः। आस्यप्रमाणादधिकं तस्याः कायमपूरयम्
मी तिला 'ठीक आहे' असं उत्तर दिलं आणि तिच्या तोंडापेक्षा मोठ्या शरीरात मी स्वतःला भरून घेतलं.
तस्याश्चास्यं महद् भीमं वर्धते मम भक्षणे। न तु मां सा नु बुबुधे मम वा विकृतं कृतम्
मी तिच्या तोंडात जात असताना तिचं मोठं आणि भयंकर तोंड अजून वाढत होतं; पण तिला माझं काहीच कळलं नाही, किंवा मी रूप बदललं हेही तिला समजलं नाही.
ततोऽहं विपुलं रूपं संक्षिप्य निमिषान्तरात्। तस्या हृदयमादाय प्रपतामि नभःस्थलम्
मग मी एका क्षणात माझं मोठं रूप लहान केलं, तिचं हृदय पकडलं आणि आकाशात उडी मारली.
सा विसृष्टभुजा भीमा पपात लवणाम्भसि। मया पर्वतसंकाशा निकृत्तहृदया सती
ती भयंकर राक्षसी हात पसरून खारट पाण्यात पडली; मी तिचं हृदय फाडलं होतं आणि ती पर्वतासारखी दिसत होती.
शृणोमि खगतानां च वाचः सौम्या महात्मनाम्। राक्षसी सिंहिका भीमा क्षिप्रं हनुमता हता
आकाशातून जाणाऱ्या त्या महान आत्म्यांच्या कोमल आवाजात मी ऐकलं, 'भयंकर राक्षसी सिंहिका हनुमानाने लगेचच मारली आहे.'
तां हत्वा पुनरेवाहं कृत्यमात्ययिकं स्मरन्। गत्वा च महदध्वानं पश्यामि नगमण्डितम्
तीला मारल्यानंतर मी आपलं महत्त्वाचं काम आठवलं आणि मोठा प्रवास करून मी डोंगरांनी सजलेलं एक सुंदर शहर पाहिलं.
दक्षिणं तीरमुदधेर्लङ्का यत्र गता पुरी। अस्तं दिनकरे याते रक्षसां निलयं पुरीम्
दक्षिण समुद्रकिनाऱ्यावर, सूर्य मावळत असताना, मी राक्षसांचं निवासस्थान असलेली लंका नगरी गाठली.
प्रविष्टोऽहमविज्ञातो रक्षोभिर्भीमविक्रमैः। तत्र प्रविशतश्चापि कल्पान्तघनसप्रभा
मी आत शिरलो, तेव्हा त्या भयंकर पराक्रमी राक्षसांना माझी चाहूलही लागली नाही; आणि तिथे शिरताना, युगाच्या शेवटी जसा गडद मेघ चमकतो तशी एक तेजस्वी स्त्री माझ्यासमोर आली.
अट्टहासं विमुञ्चन्ती नारी काप्युत्थिता पुरः। जिघांसन्तीं ततस्तां तु ज्वलदग्निशिरोरुहाम्
ती स्त्री मोठ्याने खिदळत, माझ्यासमोर उभी राहिली; तिचे केस जणू जळत्या अग्नीसारखे होते आणि ती मला मारण्याच्या इर्षेने भरलेली होती.
सव्यमुष्टिप्रहारेण पराजित्य सुभैरवाम्। प्रदोषकाले प्रविशं भीतयाहं तयोदितः
डाव्या मुठीच्या एका फटक्याने मी त्या भयंकर स्त्रीला हरवलं; आणि संध्याकाळच्या वेळी मी आत जात असताना, घाबरलेल्या अवस्थेत तिने मला हाक मारली.
अहं लङ्कापुरी वीर निर्जिता विक्रमेण ते। यस्मात् तस्माद् विजेतासि सर्वरक्षांस्यशेषतः
'वीर, तुझ्या पराक्रमामुळे लंका नगरी तुझ्या ताब्यात आली आहे; म्हणून सर्व राक्षसांवर तू नक्कीच विजय मिळवशील.'
तत्राहं सर्वरात्रं तु विचरञ्जनकात्मजाम्। रावणान्तःपुरगतो न चापश्यं सुमध्यमाम्
तिथे मी संपूर्ण रात्र जनकनंदिनीचा शोध घेत फिरलो; रावणाच्या अंतःपुरातही गेलो, पण त्या सुलक्षणीला मला कुठेच पाहता आलं नाही.
ततः सीतामपश्यंस्तु रावणस्य निवेशने। शोकसागरमासाद्य न पारमुपलक्षये
रावणाच्या राजवाड्यात सीता दिसली नाही, तेव्हा मी दुःखाच्या अथांग समुद्रात बुडालो आणि त्यातून बाहेर पडायचा मार्गच दिसेना.
शोचता च मया दृष्टं प्राकारेणाभिसंवृतम्। काञ्चनेन विकृष्टेन गृहोपवनमुत्तमम्
दुःखात असताना, मी सोन्याच्या भिंतीने वेढलेलं एक सुंदर घर-उद्यान पाहिलं.
सप्राकारमवप्लुत्य पश्यामि बहुपादपम्। अशोकवनिकामध्ये शिंशपापादपो महान्
त्या भिंतीवरून उडी मारून, मी अनेक झाडांनी वेढलेलं आणि अशोकवनाच्या मध्यभागी असलेलं एक मोठं शिंशपा झाड पाहिलं.
तमारुह्य च पश्यामि काञ्चनं कदलीवनम्। अदूराच्छिंशपावृक्षात् पश्यामि वरवर्णिनीम्
त्या झाडावर चढून मी पाहिलं, जवळच सोन्याचं केळीचं बन होतं; आणि त्या शिंशपा झाडाजवळच एक तेजस्वी रंगाची स्त्री मला दिसली.
श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम्। तदेकवासःसंवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम्
ती सावळी, कमळाच्या पानासारख्या डोळ्यांची, उपवासामुळे कृश चेहरा, एकच वस्त्र परिधान केलेली आणि केस धुळीने मळलेले होते.
मांसशोणितभक्ष्याभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीं यथा। सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः
मांस आणि रक्त खाणाऱ्या राक्षसींनी तिला वेढलं होतं, जणू वाघिणींमध्ये एखादी हरिणी असावी; त्या तिला पुन्हा पुन्हा धमकावत होत्या आणि हे सर्व मी पाहत होतो.
एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा। भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे
एकच वेणी बांधलेली, दुःखी, पतीच्या आठवणीत मग्न, जमिनीवर झोपलेली, तिचं शरीर फिकट झालेलं, जणू हिवाळ्यातील कमळासारखी दिसत होती.
रावणाद् विनिवृत्तार्था मर्तव्ये कृतनिश्चया। कथंचिन्मृगशावाक्षी तूर्णमासादिता मया
रावणाकडून सर्व आशा सोडून, मरण्याचा निर्धार केलेली, हरिणीसारख्या डोळ्यांची ती स्त्री मला कशीबशी लवकर सापडली.
तां दृष्ट्वा तादृशीं नारीं रामपत्नीं यशस्विनीम्। तत्रैव शिंशपावृक्षे पश्यन्नहमवस्थितः
अशी रामपत्नी, कीर्तीशाली स्त्री पाहून, मी त्या शिंशपा झाडावरच थांबून तिला पाहू लागलो.
ततो हलहलाशब्दं काञ्चीनूपुरमिश्रितम्। शृणोम्यधिकगम्भीरं रावणस्य निवेशने
मग मला रावणाच्या राजवाड्यातून कांच्यांचे आणि नुपुरांचे आवाज मिसळलेला, खोल आणि गडद गोंधळ ऐकू आला.
ततोऽहं परमोद्विग्नः स्वरूपं प्रत्यसंहरम्। अहं च शिंशपावृक्षे पक्षीव गहने स्थितः
मग मी फारच घाबरून माझं खरं रूप मागे घेतलं आणि शिंशपाच्या दाट फांद्यांमध्ये पक्ष्यासारखा लपून बसलो.
ततो रावणदाराश्च रावणश्च महाबलः। तं देशमनुसम्प्राप्तो यत्र सीताभवत् स्थिता
तेव्हा रावणाच्या बायका आणि बलवान रावण स्वतः ज्या ठिकाणी सीता होती तिथे आले.
तं दृष्ट्वाथ वरारोहा सीता रक्षोगणेश्वरम्। संकुच्योरू स्तनौ पीनौ बाहुभ्यां परिरभ्य च
राक्षसांचा राजा दिसताच सुंदर सिता घाबरून आपल्या मांडी जवळ घेतल्या आणि दोन्ही हातांनी छाती झाकली.
वित्रस्तां परमोद्विग्नां वीक्ष्यमाणामितस्ततः। त्राणं कंचिदपश्यन्तीं वेपमानां तपस्विनीम्
ती फारच घाबरलेली, मनातून अस्वस्थ, इकडे तिकडे पाहणारी, कुणी मदतीला नाही असं वाटणारी, थरथरणारी आणि व्रतस्थ अशी होती.
तामुवाच दशग्रीवः सीतां परमदुःखिताम्। अवाक्शिराः प्रपतितो बहुमन्यस्व मामिति
दशग्रीवाने दुःखाने भरलेल्या सीतेला म्हणाले, 'मी डोकं झुकवून तुझ्या पायांवर पडतोय, कृपया माझं मान ठेव.'
यदि चेत्त्वं तु मां दर्पान्नाभिनन्दसि गर्विते। द्विमासानन्तरं सीते पास्यामि रुधिरं तव
'अगं अभिमानी, जर तू गर्वाने मला स्वीकारणार नाहीस, तर दोन महिन्यांनी मी तुझं रक्त पिऊन टाकीन, सीते.'
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रावणस्य दुरात्मनः। उवाच परमक्रुद्धा सीता वचनमुत्तमम्
रावणाच्या त्या दुष्ट बोल ऐकून, सीता फारच रागावून उत्तम शब्दांनी उत्तर दिलं.
राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः। इक्ष्वाकुवंशनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च
'अरे नीच राक्षसा! मी रामाची पत्नी आहे, ज्याचं तेज अमर्याद आहे, आणि इक्ष्वाकू वंशाच्या दसरथाची सून आहे.'