विसृजन्तो महाकाया मारुतिं पर्यवारयन्। ते गदाभिर्विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः
त्या उंच शरीराच्या राक्षसांनी वायुपुत्र माऱ्युतिला वेढा घातला आणि त्यांनी सोन्याने मढवलेल्या गदांनी व लोखंडी परिघांनी त्याच्यावर हल्ला केला.
आजग्मुर्वानरश्रेष्ठं बाणैश्चादित्यसंनिभैः। आवर्त इव गङ्गायास्तोयस्य विपुलो महान्
ते सर्व वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्याच्यावर सूर्यासारख्या तेजस्वी बाणांनी चाल करून आले, जणू काही गंगेच्या पाण्याचा मोठा, जोरदार भंवर उठला आहे.
परिक्षिप्य हरिश्रेष्ठं स बभौ रक्षसां गणः। ततो वातात्मजः क्रुद्धो भीमरूपं समास्थितः
राक्षसांचा तो समूह वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्याला वेढून चमकत होता; तेव्हा वायुपुत्र हनुमान रागावून भीषण रूप धारण करतो.
प्रासादस्य महांस्तस्य स्तम्भं हेमपरिष्कृतम्। उत्पाटयित्वा वेगेन हनूमान् मारुतात्मजः
मग वायुपुत्र हनुमानाने त्या इमारतीचा मोठा, सोन्याने सजवलेला खांब प्रचंड वेगाने उपटून घेतला.
ततस्तं भ्रामयामास शतधारं महाबलः। तत्र चाग्निः समभवत् प्रासादश्चाप्यदह्यत
मग त्या बलाढ्याने तो खांब सर्व बाजूंनी फिरवायला सुरुवात केली; तिथे अग्नी प्रकट झाला आणि ती इमारतही पेटली.
दह्यमानं ततो दृष्ट्वा प्रासादं हरियूथपः। स राक्षसशतं हत्वा वज्रेणेन्द्र इवासुरान्
ती इमारत जळताना पाहून वानरांचा सेनापती हनुमान, इंद्राने वज्राने असुरांचा नाश केला तसा, शंभर राक्षसांचा संहार करतो.
अन्तरिक्षस्थितः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्। मादृशानां सहस्राणि विसृष्टानि महात्मनाम्
आकाशात उभा राहून, तेजस्वी हनुमान म्हणाला, 'माझ्यासारख्या हजारो वानरांना मोठ्या आत्म्यांनी पाठवले आहे.'
बलिनां वानरेन्द्राणां सुग्रीववशवर्तिनाम्। अटन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः
'सुग्रीवाच्या आज्ञेत असलेले आम्ही आणि इतर बलवान वानरराज पृथ्वीवर सर्वत्र संचार करतो.'
दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः। केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः
'काहींमध्ये दहा हत्तींचे बळ आहे, काहींमध्ये त्याच्या दहापटीने जास्त, तर काही वानर हजार हत्तींच्या बळाशी समकक्ष आहेत.'
सन्ति चौघबलाः केचित् सन्ति वायुबलोपमाः। अप्रमेयबलाः केचित् तत्रासन् हरियूथपाः
'काहींमध्ये पुरासारखे बळ आहे, काही वाऱ्यासारखे सामर्थ्यवान आहेत, आणि काही वानर सेनापतींचे बळ मोजता येणार नाही इतके प्रचंड आहे.'
ईदृग्विधैस्तु हरिभिर्वृतो दन्तनखायुधैः। शतैः शतसहस्रैश्च कोटिभिश्चायुतैरपि
'अशा दात-नखांचे शस्त्र असलेल्या वानरांनी, शेकडो, लाखो, कोटी आणि दहा कोटी वानरांनी वेढले जाईल.'
आगमिष्यति सुग्रीवः सर्वेषां वो निषूदनः। नेयमस्ति पुरी लङ्का न यूयं न च रावणः। यस्य त्विक्ष्वाकुवीरेण बद्धं वैरं महात्मना
'सुग्रीव, जो सर्वांचा संहार करणारा आहे, लवकरच येईल; आता या लंकेला, तुम्हाला आणि रावणालाही काही आशा उरलेली नाही, कारण इक्ष्वाकू कुळातील त्या महान वीराशी वैर जडले आहे.'
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे त्रिचत्वारिंशः सर्गः ॥ ५.
अशा प्रकारे वाल्मिकी ऋषी रचलेल्या पवित्र रामायणाच्या सुंदरकांडातील त्रेचाळीसावा सर्ग समाप्त झाला.
thumb|चतुश्चत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे चतुश्चत्वारिंशः सर्गः ॥५-
पवित्र वाल्मिकी रामायणाच्या सुंदरकांडातील चव्वेचाळीसावा सर्ग ऐका.
संदिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली । जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः
राक्षसांचा राजा रावणाने आज्ञा दिल्यावर प्रहस्ताचा बलाढ्य पुत्र, मोठ्या दातांचा आणि धनुष्यधारी जंबुमाळी रणभूमीत उतरला.
रक्तमाल्याम्बरधरः स्रग्वी रुचिरकुण्डलः । महान् विवृत्तनयनश्चण्डः समरदुर्जयः
त्याने लाल फुलांच्या माळा आणि वस्त्रे घातली होती, गळ्यात हार आणि कानात तेजस्वी कुंडले होती; त्याच्या डोळ्यांत क्रोध आणि भीषणता होती, आणि तो युद्धात अजिंक्य होता.
धनुः शक्रधनुःप्रख्यं महद्रुचिरसायकम् । विस्फारयानो वेगेन वज्राशनिसमस्वनम्
त्याचे धनुष्य इंद्राच्या इंद्रधनुष्याप्रमाणे मोठे आणि सुंदर होते, त्यावर सुंदर बाण चढवलेला होता; आणि तो वेगाने ते ओढताना वज्र आणि विजेसारखा आवाज झाला.
तस्य विस्फारघोषेण धनुषो महता दिशः । प्रदिशश्च नभश्चॆव सहसा समपूर्यत
त्याच्या धनुष्याच्या प्रचंड टणत्काराने सर्व दिशांना, उपदिशांना आणि आकाशालाही अचानक आवाजाने भरून टाकले.
रथेन खरयुक्तेन तमागतमुदीक्ष्य सः । हनुमान् वेगसंपन्नो जहर्ष च ननाद च
गाढवांनी ओढलेल्या रथातून तो येताना पाहून, वेगवान हनुमान आनंदित झाला आणि मोठ्याने गर्जना केली.
तं तोरणविटङ्कस्थं हनुमन्तं महाकपिम् । जम्बुमाली महाबाहुर्विव्याध निशितैः शरैः
तो हनुमान महाकपि तोरणाच्या कमानीवर उभा असताना, महाबली जंबूमाळीने तीक्ष्ण बाणांनी त्याच्यावर वार केला.
अर्धचन्द्रेण वदने शिरस्येकेन कर्णिना । बाह्वोर्विव्याध नाराचैर्दशभिस्तं कपीश्वरम्
अर्धचंद्राकार बाणाने त्याच्या तोंडावर, काटेरी बाणाने डोक्यावर आणि दहा लोखंडी बाणांनी त्या कपिराजाच्या दोन्ही हातांवर जंबूमाळीने घाव घातला.
तस्य तच्छुशुभे ताम्रं शरेणाभिहतं मुखम् । शरदीवाम्बुजम्फुल्लं विद्धं भास्कररश्मिना
तांबड्या बाणाने घायाळ झालेले त्याचे तोंड, जणू शरद ऋतूतील सूर्यकिरणांनी भेदलेले उमललेले कमळच भासत होते.
तत्तस्य रक्तं रक्तेन रञ्जितं शुशुभे मुखम् । यथाकाशे महापद्मं सिक्तं चन्दनबिन्दुभिः
रक्ताने माखलेले त्याचे तोंड, जणू आकाशात चंदनाच्या थेंबांनी शिंपडलेले मोठे कमळच शोभून दिसत होते.
चुकोप बाणाभिहतो राक्षसस्य महाकपिः । ततः पार्श्वेतिविपुलां ददर्श महतीं शिलाम्
राक्षसाच्या बाणांनी घायाळ झाल्यावर महाकपि हनुमानाला राग आला; मग त्याच्या बाजूला एक मोठी शिळा दिसली.
तरसा तां समुत्पाट्य चिक्षेप बलवद्बली । तां शरैर्दशभिः क्रुद्धस्ताडयामास राक्षसः
हनुमानाने ती शिळा जोरात उपटून ताकदीने फेकली; रागावलेल्या राक्षसाने दहा बाणांनी तिच्यावर प्रहार केला.
विपन्नं कर्म तद्दृष्ट्वा हनुमांश्चण्डविक्रमः । सालं विपुलमुत्पाट्य भ्रामयामास वीर्यवान्
आपला प्रयत्न फसला हे पाहून, प्रचंड पराक्रमी हनुमानाने एक मोठा सालवृक्ष उपटून फिरवू लागला.
भ्रामयन्तं कपिं दृष्ट्वा सालवृक्षं महाबलम् । चिक्षेप सुबहून् बाणान् जम्बुमाली महाबलः
महाबली हनुमान सालवृक्ष फिरवत आहे हे पाहून, महाबली जंबूमाळीने त्याच्यावर अनेक बाण सोडले.
सालं चतुर्भिश्चिच्छेद वानरं पञ्चभिर्भुजे । शिरस्येकेन बाणेन दशभिस्तु स्तनान्तरे
चार बाणांनी सालवृक्ष तोडला, पाच बाणांनी वानराच्या हातावर, एका बाणाने डोक्यावर आणि दहा बाणांनी छातीवर घाव घातला.
स शरैः पूरिततनुः क्रोधेन महता वृतः । तमेव परिघं गृह्य भ्रामयामास वेगतः
बाणांनी भरलेले शरीर आणि प्रचंड रागाने व्यापलेला हनुमान, तोच लोखंडी गदा उचलून वेगाने फिरवू लागला.
अतिवेगोतिवेगेन भ्रामयित्वा बलोत्कटः । परिघं पातयामास जम्बुमालेर्महोरसि
अतिशय वेगाने आणि ताकदीने गदा फिरवून, हनुमानाने ती जंबूमाळीच्या विशाल छातीवर आपटली.