सुग्रीवसचिवं देवि बुद्ध्यस्व पवनात्मजम्। कुशली तव काकुत्स्थः सर्वशस्त्रभृतां वरः
देवी, मी सुग्रीवाचा मंत्री, वायुपुत्र आहे, हे जाणून घ्या. तुमचे पती, सर्व शस्त्रधारींत श्रेष्ठ असलेले काकुत्स्थ, सुखरूप आहेत.
गुरोराराधने युक्तो लक्ष्मणः शुभलक्षणः। तस्य वीर्यवतो देवि भर्तुस्तव हिते रतः
शुभलक्षण असलेला लक्ष्मण आपल्या मोठ्या भावाची सेवा करण्यास नेहमी तत्पर आहे. देवी, तो तुमच्या बलाढ्य पतीच्या कल्याणातच रमला आहे.
अहमेकस्तु सम्प्राप्तः सुग्रीववचनादिह। मयेयमसहायेन चरता कामरूपिणा
पण मी एकटाच, सुग्रीवाच्या आज्ञेने इथे आलो आहे. मी कोणतीही रूपे घेऊन, मदतीशिवाय येथे फिरत राहिलो.
दक्षिणा दिगनुक्रान्ता त्वन्मार्गविचयैषिणा। दिष्ट्याहं हरिसैन्यानां त्वन्नाशमनुशोचताम्
तुमचा शोध घेत दक्षिण दिशा मी पालथी घातली. सुदैवाने, तुमच्या विरहाने दुःखी झालेल्या वानर सैन्याला मी भेटलो.
अपनेष्यामि संतापं तवाधिगमशासनात्। दिष्ट्या हि न मम व्यर्थं सागरस्येह लङ्घनम्
तुमचा शोध घेण्याची आज्ञा मिळाल्याने, मी तुमचा दुःख दूर करीन. सुदैवाने, समुद्र ओलांडणे व्यर्थ गेले नाही.
प्राप्स्याम्यहमिदं देवि त्वद्दर्शनकृतं यशः। राघवश्च महावीर्यः क्षिप्रं त्वामभिपत्स्यते
देवी, तुमची भेट घेतल्यामुळे मला कीर्ती मिळेल. आणि महाबली राघव लवकरच तुमच्याकडे येईल.
सपुत्रबान्धवं हत्वा रावणं राक्षसाधिपम्। माल्यवान् नाम वैदेहि गिरीणामुत्तमो गिरिः
राक्षसाधिपती रावणासह त्याचे पुत्र व नातेवाईकांचा वध केल्यानंतर, वैदेही, पर्वतांमध्ये श्रेष्ठ असा मल्यवान नावाचा डोंगर आहे.
ततो गच्छति गोकर्णं पर्वतं केसरी हरिः। स च देवर्षिभिर्दिष्टः पिता मम महाकपिः। तीर्थे नदीपतेः पुण्ये शम्बसादनमुद्धरन्
त्यानंतर माझे वडील केसरी वानर, देवर्षींच्या सांगण्यावरून, नद्यांच्या अधिपतीच्या पवित्र तीरावर, शंभूचे पावन स्थान पुन्हा उभारण्यासाठी, गोकर्ण पर्वतावर गेले.
यस्याहं हरिणः क्षेत्रे जातो वातेन मैथिलि। हनूमानिति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा
मैथिली, त्या वानरांच्या प्रदेशात मी वायूपुत्र म्हणून जन्मलो. माझ्या कृत्यांमुळे मी जगात हनुमान म्हणून प्रसिद्ध आहे.
विश्वासार्थं तु वैदेहि भर्तुरुक्ता मया गुणाः। अचिरात् त्वामितो देवि राघवो नयिता ध्रुवम्
वैदेही, तुमचा विश्वास बसावा म्हणून मी तुमच्या पतीचे गुण सांगितले. लवकरच राघव तुम्हाला इथून नक्की घेऊन जाईल.
एवं विश्वासिता सीता हेतुभिः शोककर्शिता। उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमधिगच्छति
अशा योग्य कारणांनी, दुःखाने कृश झालेली सीता विश्वासाने भरली आणि त्या दूतास ओळखू लागली.
अतुलं च गता हर्षं प्रहर्षेण तु जानकी। नेत्राभ्यां वक्रपक्ष्माभ्यां मुमोचानन्दजं जलम्
जाणकीला अतुल आनंद झाला आणि तिच्या वाकड्या पापण्यांनी कंपित डोळ्यांतून आनंदाश्रू वाहू लागले.
चारु तद् वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्। अशोभत विशालाक्ष्या राहुमुक्त इवोडुराट्
तिचे सुंदर, तांबूस आणि शुभ्र, मोठ्या डोळ्यांचे मुख, राहूच्या तावडीतून सुटलेल्या चंद्रासारखे तेजस्वी दिसत होते.
हनूमन्तं कपिं व्यक्तं मन्यते नान्यथेति सा। अथोवाच हनूमांस्तामुत्तरं प्रियदर्शनाम्
ती हनुमान या वानरास स्पष्टपणे ओळखू लागली आणि तो दुसरा कोणीच नसावा असे तिला वाटले. मग हनुमान त्या प्रियदर्शिनी सीतेला बोलू लागला.
एतत् ते सर्वमाख्यातं समाश्वसिहि मैथिलि। किं करोमि कथं वा ते रोचते प्रतियाम्यहम्
मैथिली, हे सर्व मी तुला सांगितले. आता धीर धरा. मी काय करू, किंवा तुला कसे आवडेल, मी परत जाऊ का?
हतेऽसुरे संयति शम्बसादने कपिप्रवीरेण महर्षिचोदनात्। ततोऽस्मि वायुप्रभवो हि मैथिलि प्रभावतस्तत्प्रतिमश्च वानरः
शंभूच्या पवित्र स्थळी युद्धात असुराचा वध त्या श्रेष्ठ वानराने, महर्षींच्या प्रेरणेने केला. त्यानंतर, मैथिली, मी वायूपुत्र आहे आणि त्याच्या सामर्थ्यामुळे मी त्याच्यासारखा वानर आहे.
thumb|षट्त्रिंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे षट्त्रिंशः सर्गः ॥५-
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणातील सुंदरकांडाचा छत्तीसावा सर्ग ऐका.
भूय एव महातेजा हनूमान् पवनात्मजः। अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं सीताप्रत्ययकारणात्
महातेजस्वी वायुपुत्र हनुमान पुन्हा एकदा, सीतेचा विश्वास बसावा म्हणून, आदराने बोलू लागला.
प्रत्ययार्थं तवानीतं तेन दत्तं महात्मना। समाश्वसिहि भद्रं ते क्षीणदुःखफला ह्यसि
तुझ्या खात्रीसाठी हे मोठ्या मनाच्या त्या पुरुषाने आणून दिलं आहे. आता तू निर्धास्त हो, तुझं दु:ख आता कमी झालं आहे, तुला शुभ होवो.
गृहीत्वा प्रेक्षमाणा सा भर्तुः करविभूषितम्। भर्तारमिव सम्प्राप्तं जानकी मुदिताभवत्
ती जानकी ते घेताना, पतीच्या चिन्हाने शोभलेलं पाहताना, जणू तिचा पतीच समोर आला आहे असं वाटून आनंदित झाली.
चारु तद् वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्। बभूव हर्षोदग्रं च राहुमुक्त इवोडुराट्
तिचं सुंदर तांबड्या आणि पांढऱ्या मोठ्या डोळ्यांचं मुख आनंदाने उजळून निघालं, जणू राहूच्या तावडीतून सुटलेला चंद्रच.
ततः सा ह्रीमती बाला भर्तुः संदेशहर्षिता। परितुष्टा प्रियं कृत्वा प्रशशंस महाकपिम्
मग ती लाजाळू, तरुणी आपल्या पतीच्या संदेशाने आनंदित झाली, मनाप्रमाणे झाल्याने तृप्त झाली आणि त्या महाकपिला तिने कौतुकाने गौरवलं.
विक्रान्तस्त्वं समर्थस्त्वं प्राज्ञस्त्वं वानरोत्तम। येनेदं राक्षसपदं त्वयैकेन प्रधर्षितम्
तू पराक्रमी आहेस, समर्थ आहेस, बुद्धिमान आहेस, वानरांमध्ये श्रेष्ठ आहेस, कारण या राक्षसांच्या प्रदेशावर एकट्याने धाडस केलंस.
शतयोजनविस्तीर्णः सागरो मकरालयः। विक्रमश्लाघनीयेन क्रमता गोष्पदीकृतः
शंभर योजन रुंद आणि मगरींचं घर असलेला समुद्र, तुझ्या शौर्यामुळे ओलांडताना गायीच्या पावलासारखा लहान वाटला.
नहि त्वां प्राकृतं मन्ये वानरं वानरर्षभ। यस्य ते नास्ति संत्रासो रावणादपि सम्भ्रमः
मी तुला साधा वानर समजत नाही, वानरांमध्ये श्रेष्ठ, कारण तुला रावणाचाही भीती नाही.
अर्हसे च कपिश्रेष्ठ मया समभिभाषितुम्। यद्यसि प्रेषितस्तेन रामेण विदितात्मना
वानरांमध्ये श्रेष्ठ, जर तुला स्वतःला ओळखणाऱ्या रामाने पाठवलं असेल, तर मी तुला बोलावं असं तुला योग्यच आहे.
प्रेषयिष्यति दुर्धर्षो रामो नह्यपरीक्षितम्। पराक्रममविज्ञाय मत्सकाशं विशेषतः
अपराजित राम आपल्या सामर्थ्याची परीक्षा न घेता, विशेषतः माझ्याकडे, कोणालाही पाठवणार नाही.
दिष्ट्या च कुशली रामो धर्मात्मा सत्यसंगरः। लक्ष्मणश्च महातेजाः सुमित्रानन्दवर्धनः
देवाच्या कृपेने राम सुखरूप आहे, धर्मनिष्ठ आहे, सत्यप्रतिज्ञ आहे; आणि लक्ष्मण, ज्यामुळे सुमित्रेला आनंद मिळतो, तोही सुरक्षित आहे.
कुशली यदि काकुत्स्थः किं न सागरमेखलाम्। महीं दहति कोपेन युगान्ताग्निरिवोत्थितः
काकुत्स्थ सुखरूप असेल तर, समुद्राने वेढलेल्या या पृथ्वीला तो युगाच्या शेवटीच्या अग्नीप्रमाणे रागाने का जाळत नाही?
अथवा शक्तिमन्तौ तौ सुराणामपि निग्रहे। ममैव तु न दुःखानामस्ति मन्ये विपर्ययः
किंवा ते दोघे इतके सामर्थ्यवान आहेत की देवांनाही जिंकू शकतात; पण माझ्या दु:खात काहीच बदल होणार नाही असं मला वाटतं.