पेयमानीयतां क्षिप्रं माल्यं च विविधं बहु। ततः शूर्पणखा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत्
लवकर पेय आणि अनेक प्रकारची फुले आणा; तेव्हा शूर्पणखा नावाच्या राक्षसीने असे बोलले.
अजामुख्या यदुक्तं वै तदेव मम रोचते। सुरा चानीयतां क्षिप्रं सर्वशोकविनाशिनी
अजामुखीने जे सांगितले तेच मला आवडले; सर्व दुःख दूर करणारे मद्य लवकर आणा.
मानुषं मांसमास्वाद्य नृत्यामोऽथ निकुम्भिलाम्। एवं निर्भर्त्स्यमाना सा सीता सुरसुतोपमा। राक्षसीभिर्विरूपाभिर्धैर्यमुत्सृज्य रोदिति
मानवी मांस खाऊन आपण निकुंभिलेला नाचू या, असं म्हणत त्या भीषण राक्षसींनी सीतेला धमकावलं. देवकन्येसारखी सीता त्यांचा छळ सहन करू शकली नाही आणि धीर सोडून रडू लागली.
thumb|पञ्चविंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे पञ्चविंशः सर्गः ॥५-
आता वाल्मीकींच्या पवित्र रामायणातील सुंदरकांडातील पंचविसावा सर्ग ऐका.
अथ तासां वदन्तीनां परुषं दारुणं बहु। राक्षसीनामसौम्यानां रुरोद जनकात्मजा
त्या निर्दयी राक्षसी स्त्रिया कठोर आणि भयंकर शब्द बोलू लागल्या, तेव्हा जनकनंदिनी सीता रडू लागली.
एवमुक्ता तु वैदेही राक्षसीभिर्मनस्विनी। उवाच परमत्रस्ता बाष्पगद्गदया गिरा
राक्षसींनी अशा रीतीने बोलल्यावर, मनाने स्थिर असलेली वैदेही फार घाबरली आणि डोळ्यांतून अश्रू येत असताना तिने थरथरत उत्तर दिलं.
न मानुषी राक्षसस्य भार्या भवितुमर्हति। कामं खादत मां सर्वा न करिष्यामि वो वचः
माणसाची स्त्री राक्षसाची पत्नी होऊ शकत नाही. तुम्हाला हवं तसं करा, मला खा, पण मी तुमचं म्हणणं कधीच मान्य करणार नाही.
सा राक्षसीमध्यगता सीता सुरसुतोपमा। न शर्म लेभे शोकार्ता रावणेनेव भर्त्सिता
राक्षसींच्या मध्ये असलेली, देवकन्येसारखी सीता, रावणाच्या धमकीने आणि दुःखाने त्रस्त होऊन, काहीच समाधान मिळवू शकली नाही.
वेपते स्माधिकं सीता विशन्तीवांगमात्मनः। वने यूथपरिभ्रष्टा मृगी कोकैरिवार्दिता
सीता इतकी थरथर कापू लागली की जणू तिचं शरीरच तिला सोडून चाललंय; जसं कळपापासून वेगळी पडलेली हरणी जंगलात कावळ्यांनी त्रास दिल्यासारखी.
सा त्वशोकस्य विपुलां शाखामालम्ब्य पुष्पिताम्। चिन्तयामास शोकेन भर्तारं भग्नमानसा
ती मोठ्या, फुललेल्या अशोकाच्या फांदीला धरून, मनातल्या दुःखाने खचून, आपल्या पतीचा विचार करू लागली.
सा स्नापयन्ती विपुलौ स्तनौ नेत्रजलस्रवैः। चिन्तयन्ती न शोकस्य तदान्तमधिगच्छति
ती डोळ्यांतून वाहणाऱ्या अश्रूंनी आपले उरोज भिजवत होती; सतत विचार करत असताना तिला आपल्या दुःखाचा शेवट काहीच सापडत नव्हता.
सा वेपमाना पतिता प्रवाते कदली यथा। राक्षसीनां भयत्रस्ता विवर्णवदनाभवत्
ती थरथरत खाली पडली, जणू वादळात पडलेली केळीची झाडासारखी; राक्षसींच्या भीतीने तिच्या चेहऱ्यावरचा रंगच उडून गेला.
तस्याः सा दीर्घबहुला वेपन्त्याः सीतया तदा। ददृशे कम्पिता वेणी व्यालीव परिसर्पती
त्या वेळी, सीता थरथरत असताना तिची लांब, दाट वेणी सापासारखी वळवळत होती.
सा निःश्वसन्ती शोकार्ता कोपोपहतचेतना। आर्ता व्यसृजदश्रूणि मैथिली विललाप च
ती मैथिली, दुःखाने व्याकुळ होऊन, रागाने मन अस्वस्थ झालेली, खोल श्वास घेत अश्रू ढाळू लागली आणि हंबरडा फोडू लागली.
हा रामेति च दुःखार्ता हा पुनर्लक्ष्मणेति च। हा श्वश्रूर्मम कौसल्ये हा सुमित्रेति भामिनी
दुःखाने व्याकुळ होऊन तिने हंबरडा फोडला, 'हाय राम!' पुन्हा म्हणाली, 'हाय लक्ष्मण!' आणि 'हाय माझी सासू कौसल्या! हाय सुमित्रा देवी!'
लोकप्रवादः सत्योऽयं पण्डितैः समुदाहृतः। अकाले दुर्लभो मृत्युः स्त्रिया वा पुरुषस्य वा
पंडितांनी सांगितलेलं हे लोकवचन खरंच आहे — स्त्री असो वा पुरुष, वेळ येण्यापूर्वी मृत्यू मिळणं फार कठीण आहे.
यत्राहमाभिः क्रूराभी राक्षसीभिरिहार्दिता। जीवामि हीना रामेण मुहूर्तमपि दुःखिता
इथे मी या क्रूर राक्षसींच्या छळाने, रामापासून दूर, दुःखातही क्षणभर जिवंत आहे.
एषाल्पपुण्या कृपणा विनशिष्याम्यनाथवत्। समुद्रमध्ये नौः पूर्णा वायुवेगैरिवाहता
माझं पुण्य कमी आहे, मी दीन आहे, आणि आता अनाथासारखी नष्ट होणार आहे; जणू समुद्राच्या मध्यभागी वाऱ्याच्या झटक्याने भरलेली नौका भरकटावी तशी.
भर्तारं तमपश्यन्ती राक्षसीवशमागता। सीदामि खलु शोकेन कूलं तोयहतं यथा
पतीचं दर्शन न होता आणि या राक्षसींच्या अधीन पडून, मी खरंच दुःखाने बुडतेय, जसं पाण्याने धुतलेलं काठ.
तं पद्मदलपत्राक्षं सिंहविक्रान्तगामिनम्। धन्याः पश्यन्ति मे नाथं कृतज्ञं प्रियवादिनम्
ज्यांना कमळाच्या पाकळीसारखी डोळे असलेला, सिंहासारखा चालणारा, उपकार मानणारा आणि गोड बोलणारा माझा स्वामी राम दिसतो, ते खरोखरच भाग्यवान आहेत.
सर्वथा तेन हीनाया रामेण विदितात्मना। तीक्ष्णं विषमिवास्वाद्य दुर्लभं मम जीवनम्
स्वतः ओळखणाऱ्या रामाशिवाय मी राहिले आहे, म्हणून माझं जीवन जणू काही तीक्ष्ण विष चाखल्यासारखं असह्य झालं आहे.
कीदृशं तु महापापं मया देहान्तरे कृतम्। तेनेदं प्राप्यते घोरं महादुःखं सुदारुणम्
माझ्या मागच्या जन्मात मी कोणतं मोठं पाप केलं असावं, की आज मला हे भयंकर, भीषण दुःख भोगावं लागतंय?
जीवितं त्यक्तुमिच्छामि शोकेन महता वृता। राक्षसीभिश्च रक्षन्त्या रामो नासाद्यते मया
मोठ्या दुःखाने ग्रासलेली मी हे जीवन सोडावं असं वाटतं, पण राक्षसींनी पहारा दिल्यामुळे मला रामाकडे जाता येत नाही.
धिगस्तु खलु मानुष्यं धिगस्तु परवश्यताम्। न शक्यं यत् परित्यक्तुमात्मच्छन्देन जीवितम्
माणुसकीला आणि दुसऱ्याच्या अधीनतेला धिक्कार असो, कारण आपल्याच इच्छेने हे जीवन सोडता येत नाही.
thumb|षड्विंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे षड्विंशः सर्गः ॥५-
श्रीमंत वाल्मीकी रामायणातील सुंदरकांडातील सहावीसावा सर्ग ऐका.
प्रसक्ताश्रुमुखी त्वेवं ब्रुवती जनकात्मजा। अधोगतमुखी बाला विलप्तुमुपचक्रमे
जनकनंदिनी अश्रूंनी भरलेल्या तोंडाने, डोकं खाली घालून, लहान मुलीसारखी रडू लागली.
उन्मत्तेव प्रमत्तेव भ्रान्तचित्तेव शोचती। उपावृत्ता किशोरीव विचेष्टन्ती महीतले
ती वेडीसारखी, मद्यधुंद किंवा मनाने भांधळलेली वाटत होती, आणि वळलेली वासरासारखी जमिनीवर अस्वस्थपणे फिरत होती.
राघवस्य प्रमत्तस्य रक्षसा कामरूपिणा। रावणेन प्रमथ्याहमानीता क्रोशती बलात्
राघव निष्काळजी असताना, कामरूपी राक्षस रावणाने मला जबरदस्तीने पकडून, मी ओरडत असताना इथे आणलं.
राक्षसीवशमापन्ना भर्त्स्यमाना च दारुणम्। चिन्तयन्ती सुदुःखार्ता नाहं जीवितुमुत्सहे
राक्षसींच्या ताब्यात पडलेली आणि त्यांच्या कठोर धमक्यांनी त्रस्त झालेली मी, फार दुःखी असून, असं जीवन जगणं मला सहन होत नाही.
नहि मे जीवितेनार्थो नैवार्थैर्न च भूषणैः। वसन्त्या राक्षसीमध्ये विना रामं महारथम्
रामासारख्या महान रथीशिवाय, राक्षसींच्या मध्ये राहताना, मला जीवनात, संपत्तीत किंवा दागिन्यांत काहीच अर्थ उरलेला नाही.