असंदेशात्तु रामस्य तपसश्चानुपालनात्। न त्वां कुर्मि दशग्रीव भस्म भस्मार्हतेजसा
रामाचा आदेश नाही आणि मी माझ्या तपाचे पालन करते म्हणूनच, दहा डोक्याच्या रावणा, मी तुला माझ्या तेजाने राख करून टाकत नाही.
नापहर्तुमहं शक्या तस्य रामस्य धीमतः। विधिस्तव वधार्थाय विहितो नात्र संशयः
त्या बुद्धिमान रामाकडून मला जबरदस्तीने नेणं शक्य नाही; तुझ्या विनाशासाठीच विधी ठरला आहे—यात शंका नाही.
सीताया वचनं श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः। विवृत्य नयने क्रूरे जानकीमन्ववैक्षत
सीतेचे शब्द ऐकून, राक्षसांचा राजा रावणाने आपली ती भयंकर डोळे मोठी करून जानकीकडे रोखून पाहिले.
नीलजीमूतसंकाशो महाभुजशिरोधरः। सिंहसत्त्वगतिः श्रीमान् दीप्तजिह्वोग्रलोचनः
तो काळ्या मेघासारखा दिसत होता, त्याचे भले मोठे हात आणि डोके होते, सिंहासारखी चाल, तेजस्वी रूप, जळणारी जीभ आणि तिखट डोळे.
चलाग्रमुकुटप्रांशुश्चित्रमाल्यानुलेपनः। रक्तमाल्याम्बरधरस्तप्तांगदविभूषणः
त्याच्या उंच मुकुटावर सुंदर माळा आणि उटणे लावले होते; त्याने लाल फुलांच्या माळा आणि वस्त्र घातली होती, आणि अंगावर तापलेल्या सोन्याच्या दागिन्यांनी शोभा आली होती.
श्रोणीसूत्रेण महता मेचकेन सुसंवृतः। अमृतोत्पादने नद्धो भुजंगेनेव मन्दरः
त्याच्या कमरेला मोठा, रंगीबेरंगी कंबरपट्टा घट्ट बांधलेला होता, जणू अमृत काढताना मंदार पर्वताला सर्पाने घट्ट वेढले होते तसा.
ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यां भुजाभ्यां राक्षसेश्वरः। शुशुभेऽचलसंकाशः शृंगाभ्यामिव मन्दरः
त्या दोन भक्कम हातांनी राक्षसांचा राजा मंदार पर्वताच्या दोन शिखरांसारखा शोभत होता.
तरुणादित्यवर्णाभ्यां कुण्डलाभ्यां विभूषितः। रक्तपल्लवपुष्पाभ्यामशोकाभ्यामिवाचलः
ताज्या सूर्याप्रमाणे चमकणाऱ्या कुंडलांनी सजलेला तो, जणू लाल कळ्या आणि फुलांनी बहरलेले अशोक वृक्ष असलेल्या डोंगरासारखा भासत होता.
स कल्पवृक्षप्रतिमो वसन्त इव मूर्तिमान्। श्मशानचैत्यप्रतिमो भूषितोऽपि भयंकरः
तो कल्पवृक्षासारखा, जणू वसंत ऋतूच साकार झाला आहे असा वाटत होता; पण सजलेला असूनही, तो स्मशानातील वेदीसारखा भयंकर दिसत होता.
अवेक्षमाणो वैदेहीं कोपसंरक्तलोचनः। उवाच रावणः सीतां भुजंग इव निःश्वसन्
क्रोधाने लाल झालेले डोळे करून, रावण वैदेहीकडे पाहत सर्पासारखा फुसफुसत सीतेला म्हणाला.
अनयेनाभिसम्पन्नमर्थहीनमनुव्रते। नाशयाम्यहमद्य त्वां सूर्यः संध्यामिवौजसा
तू जरी निष्ठावान असलीस, तरी उद्दिष्ट गमावलेली आणि दुर्दैवी आहेस; आज मी तुला माझ्या सामर्थ्याने नष्ट करीन, जसा सूर्य संध्याकाळेला नाहीसा करतो.
इत्युक्त्वा मैथिलीं राजा रावणः शत्रुरावणः। संददर्श ततः सर्वा राक्षसीर्घोरदर्शनाः
असे म्हणून रावण, शत्रूंचा भयावह राजा, मैथिलीला उद्देशून सर्व भयंकर दिसणाऱ्या राक्षसींना बोलावले.
एकाक्षीमेककर्णां च कर्णप्रावरणां तथा। गोकर्णीं हस्तिकर्णीं च लम्बकर्णीमकर्णिकाम्
त्यात एक डोळ्याच्या, एक कानाच्या, कान झाकलेल्या, गाईसारख्या कानाच्या, हत्तीच्या कानाच्या, लांब कानाच्या आणि कान नसलेल्या अशा होत्या.
हस्तिपद्यश्वपद्यौ च गोपदीं पादचूलिकाम्। एकाक्षीमेकपादीं च पृथुपादीमपादिकाम्
हत्तीच्या पायांसारखे हात, घोड्याच्या खुरांसारखे पाय, गाईचे पाय, छोटे पाय, एक डोळा, एक पाय, मोठे पाय आणि पाय नसलेल्या अशा स्त्रिया होत्या.
अतिमात्रशिरोग्रीवामतिमात्रकुचोदरीम्। अतिमात्रास्यनेत्रां च दीर्घजिह्वानखामपि
अतिशय मोठे डोके आणि मान, प्रचंड स्तन आणि पोट, मोठे तोंड आणि डोळे, लांब जीभ आणि नख असलेल्या होत्या.
अनासिकां सिंहमुखीं गोमुखीं सूकरीमुखीम्। यथा मद्वशगा सीता क्षिप्रं भवति जानकी
नाक नसलेल्या, सिंहमुखी, गाईमुखी, डुक्कराच्या तोंडाच्या अशा — म्हणजे जानकी लवकर माझ्या वशात यावी म्हणून.
तथा कुरुत राक्षस्यः सर्वाः क्षिप्रं समेत्य वा। प्रतिलोमानुलोमैश्च सामदानादिभेदनैः
म्हणून सर्व राक्षसींनो, पटापट एकत्र या आणि उलटसुलट मार्गांनी, समजूत, भेटवस्तू किंवा फूट पाडून —
आवर्जयत वैदेहीं दण्डस्योद्यमनेन च। इति प्रतिसमादिश्य राक्षसेन्द्रः पुनः पुनः
आणि शिक्षा देण्याची धमकी देऊनसुद्धा वैदेहीला वश करा; असे वारंवार सांगून राक्षसांचा राजा —
काममन्युपरीतात्मा जानकीं प्रति गर्जत। उपगम्य ततः क्षिप्रं राक्षसी धान्यमालिनी
काम आणि रागाने पछाडलेला, जानकीवर ओरडत, तेव्हा राक्षसी धान्यमालिनी पटकन पुढे आली.
परिष्वज्य दशग्रीवमिदं वचनमब्रवीत्। मया क्रीड महाराज सीतया किं तवानया
तिने दहा माने असलेल्या रावणाला मिठी मारली आणि म्हणाली: 'राजा, माझ्याशी खेळ, तुला या सीतेची काय गरज?'
विवर्णया कृपणया मानुष्या राक्षसेश्वर। नूनमस्यां महाराज न देवा भोगसत्तमान्
ही अशी रंग उडालेली, दयनीय माणूस स्त्री, राक्षसांचा राजा, तुझ्यासोबत कशी? राजन, तिच्यात तर देव आणि उत्तम सुखसंपत्ती यांचा काहीच भाग नाही असं वाटतं.
विदधत्यमरश्रेष्ठास्तव बाहुबलार्जितान्। अकामां कामयानस्य शरीरमुपतप्यते
देवतांचा श्रेष्ठ वर्ग तुझ्या बळावर मिळवलेल्या सुखांचा तिच्यावर काहीही वर्षाव करत नाही. जी स्त्री मनाने तयार नाही, तिला जबरदस्तीने मिळवायचं ठरवलं, तर त्या पुरुषाचं शरीर यातनेत होरपळतं.
इच्छतीं कामयानस्य प्रीतिर्भवति शोभना। एवमुक्तस्तु राक्षस्या समुत्क्षिप्तस्ततो बली। प्रहसन् मेघसंकाशो राक्षसः स न्यवर्तत
पण जी स्त्री मनापासून तयार असते, तिला मिळवल्यावर खरी आनंदाची अनुभूती मिळते. असं त्या राक्षसीने सांगितल्यावर, मेघासारखा बलवान राक्षस हसत हसत मागे वळला.
प्रस्थितः स दशग्रीवः कम्पयन्निव मेदिनीम्। ज्वलद्भास्करसंकाशं प्रविवेश निवेशनम्
दशग्रीव निघून गेला, जणू पृथ्वी हादरतेय असं वाटावं, आणि तेजस्वी सूर्यासारखा झळकत तो आपल्या राजवाड्यात गेला.
देवगन्धर्वकन्याश्च नागकन्याश्च तास्ततः। परिवार्य दशग्रीवं प्रविशुस्ता गृहोत्तमम्
मग देव, गंधर्व आणि नाग कन्या अशा सगळ्या त्या दशग्रीवाला वेढून त्या भव्य राजवाड्यात गेल्या.
स मैथिलीं धर्मपरामवस्थितां प्रवेपमानां परिभर्त्स्य रावणः। विहाय सीतां मदनेन मोहितः स्वमेव वेश्म प्रविवेश रावणः
मिथिलेश्वरी सीतेला, जी धर्मनिष्ठ होती आणि घाबरून थरथरत होती, रावणाने झिडकारलं आणि कामवासनेने अंध झालेला रावण तिला तसंच सोडून आपल्या महालात गेला.
thumb|त्रयोविंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे त्रयोविंशः सर्गः ॥५-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणाच्या सुंदरकांडातील तेवीसावा सर्ग ऐका.
इत्युक्त्वा मैथिलीं राजा रावणः शत्रुरावणः। संदिश्य च ततः सर्वा राक्षसीर्निर्जगाम ह
असं म्हणून, रावण राजा, शत्रूंचा भय, मैथिलीला सांगून आणि सगळ्या राक्षसींना सूचना देऊन तिथून निघून गेला.
निष्क्रान्ते राक्षसेन्द्रे तु पुनरन्तःपुरं गते। राक्षस्यो भीमरूपास्ताः सीतां समभिदुद्रुवुः
राक्षसांचा राजा बाहेर गेला आणि पुन्हा अंतःपुरात गेला, तेव्हा त्या भयंकर रूपाच्या राक्षसी सीतेकडे धावून गेल्या.
ततः सीतामुपागम्य राक्षस्यः क्रोधमूर्च्छिताः। परं परुषया वाचा वैदेहीमिदमब्रुवन्
मग त्या राक्षसी, प्रचंड रागाने भरलेल्या, सीतेजवळ आल्या आणि वैदेहीला अतिशय कठोर शब्दांत बोलल्या.